Ֆիզուլիի շրջան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Nuvola single chevron right.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Ֆիզուլի

Ֆիզուլիի շրջան (ադրբեջաներեն՝ Füzuli Rayonu), Ադրբեջանական Հանրապետության դե յուրե վարչական միավոր։ 1993 թվականի ամառվանից շրջանի հյուսիս-արևմտյան մասը, ընդգրկելով համանուն Ֆիզուլի (Վարանդա) քաղաքը, գտնվում է չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղաի Հանրապետության վերահսկման տակ, որի վարչական բաժանման համաձայն այդ տարածքը մտնում է ԼՂՀ Հադրութի շրջանի կազմի մեջ։

Համաձայն 1993 թվականի ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի բանաձևերի այդ տարածքը դիտարկվում է որպես հայկական ուժերի կողմից օկուպացված[1][2]։

Պատմություն[խմբագրել]

Ֆիզուլիի շրջանը համապատասխանում է պատմական Հայաստանի Արցախ նահանգի Հարճլանք գավառին ու Մյուս Հաբանդ գավառի մի մասին։

1603-ից մինչև 1828-ը եղել է Պարսկաստանի կողմից պաշտոնապես ճանաչված հայկական ինքնիշխան Դիզակի մելիքության կազմում։ 1828-ին Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև ստորագրված Թուրքմենչայի պայմանագրի հիման վրա, Արևելյան Հայաստանի մի շարք այլ տարածքների հետ, միացվել է Ռուսական Կայսրությանը։ Այստեղ է հիմնվել ռուսական ռազմակայան՝ Կարյագինո անունով, որի շուրջ ստեգծվել էր համանուն բնակավայր (բնակիչները ռուսներ, հայեր և թաթարներ էին)։ 1921-ին անցել է Խորհրդային Ադրբեջանին։ 1930օգոստոսի 8-ին Ադրբեջանական ԽՍՀ հրամանագրով Կարյագինոն վերանվանվել է «Ֆիզուլի»։

Շրջանի մեծ մասը (արևմտյան) ազատագրված է Արցախի պաշտպանության զինյալ ուժերի կողմից 1993 թվականի օգոստոսի 23-ին։ Այժմ այն կրկին Արցախի (ԼՂՀ) Հադրութի շրջանի մաս է կազմում։

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]