Շամքոր
Քաղաք
|
Շամքորը (ադրբ. Şəmkir - Շամքիր) քաղաք է ներկայիս Ադրբեջանի հյուսիս-արևմտյան մասում: Գտնվում է Թբիլիսի-Եվլախ ավտոմայրուղու վրա, Դոլլյար երկաթուղային կայանից 4 կմ հռավորության վրա: Շամքորից դեպի արևելք տեղակյաված է Ադրբեջանի օդուժի Դոլլյար ռազմական օդակայանը:
Բնակչություն [խմբագրել]
Ըստ 1989 թվականի Համամիութենական մարդահաշվի Շամքորում ապրում էր 27 917 մարդ[1], իսկ 2008-ին 37 773 մարդ: Շամքոր քաղաքի և ամբողջ Շամքորի շրջանի բնակչության մոտավորապես 80% կազմում են ավարները:
Պատմություն [խմբագրել]
Շամքորը հայտնի է առնվազն 5րդ դարից: Պատմականորեն այն գտնվում էր Մեծ Հայքի Ուտիք աշխարհի Գարդման կամ Շակաշեն (ըստ տարբեր տվյալների) գավառների կազմում: Թեև Շամքորը ի սկզբանե հայաբնակ քաղաք էր (և մնաց այդպիսին մինչև ուշ միջնադար), պատմության ընթացքում այն բազմիցս անգամ ասպատակվել է սկյութերի, ալանների և այլ լեռնացիների կողմից, որոնց մի մասը բնակություն էր հաստատել քաղաքում կամ հարակից տարածքներում: Արաբական արշավանքի ժամանակ, 652 թ. Շամքորը գրավեցին արաբները. քաղաքը հայտնվեց Շեդդադյանների արաբական տիրապետության ներքո:
1195 թ. հայ-վրացական միացյալ բանակը՝ Զաքարյաններ և Վահրամյաններ իշխանների հրամանատարության ներքո, ազատագրեց Շամքորը: Քաղաքը միացվեց Գագի Վահրամյանների (Վահրամյան-Գագեցի) հայոց իշխանությանը: Շամքորում տեղակայվեց Վահրամյանների իշխանության մաքսատուն-կամուրջը, որը հայտնի է Դրունք Հայոց անվանմամբ:
Շամքորը մնաց կազմում մնաց Վահրամյանների իշխանության կազմում մինչև թաթար-մոնղոլների 13-րդ դարի ավերիչ արշավանքները Հայքի վրա: Թաթար-մոնղոլների կոտորածից ու թալանից հետո, Շամքորը կորցրեց իր նախքին փառքը և դարցավ պրովինցիալ ավան:
Ծանոթագրութուններ [խմբագրել]
|
|
||
|---|---|---|
| Մայրաքաղաք՝ Բաքու | ||
| Աղսու | Աղդաշ | Աղջաբեդի | Աղստև | Առինջ | Աստարա | Բաբեկ | Բալական | Բեյլագան | Բիլյասուվար | Կուտկաշեն | Գանձակ | Գետաբեկ | Գյոկչայ | Գյոյթեփե | Գորանբոյ | Եվլախ | Զարդաբ | Զաքաթալա | Իմիշլի | Իսմայիլլի | Լենքորան | Լիման | Խաչմաս | Խըրդալան | Խիզի | Խուդաթ | Կախի | Կուսարի | Հաջիկաբուլ | Հորադիզ | Ղազախ | Ղուբա | Մասալի | Մարազա | Մինգեչաուր | Նախիջևան | Նավթալան | Նեվթեչալա | Շաբրան | Շամախի | Շամքոր | Նորաշեն | Շաքի | Շիրվան | Պարտավ | Ջալիլաբադ | Ջուղա | Սաաթլի | Սաբիրաբադ | Սալյան | Սիազան | Սումգայիթ | Վարդաշեն | Տավուշ (Թովուզ) | Տերտեր | Ուջարի | Քարհատ | Քյուրդամիր | Որդուար | ||
| Պորտալ:Ադրբեջան | ||