Նիկոլայ Լոբաչևսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նիկոլայ Լոբաչևսկի Իվանովիչ
Никола́й Ива́нович Лобаче́вский
Nikolay Ivanovich Lobachevsky.jpeg
(մաթեմատիկոս)
Ծնվել է դեկտեմբերի 1, 1792
Ծննդավայր Նիժնի Նովգորոդ (Ռուսաստան)
Մահացել է փետրվարի 24, 1856
Մահվան վայր Կազան (Ռուսաստան)

Նիկոլայ Իվանի Լոբաչևսկի (ռուս.՝ Никола́й Ива́нович Лобаче́вский, ծնվ. 1792 դեկտեմբերի 1-ին Նիժնի Նովգորոդ, - մահ. 1856 փետրվարի 24-ին Կազան), ռուս մաթեմատիկոս։ Նիկոլայ Լոբաչևսկին 1807 - 1811 թթ. ուսանել է և ապա դասավանդել է Կազանի համալսարանում, որտեղ 1816 թ. ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1820 - 1822 թթ. նա եղել է այդ համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի դեկան, ապա 1827 - 1846 թթ. ռեկտոր։ 1830 թ. Լոբաչևսկին հրատարակել է իր նոր ստեղծած երկրաչափության հիմունքները, որոնք թերևս սկզբում չնդունվեցին, բայց հետագայում մեծ ազդեցություն ունեցան 19-րդ դարի մաթեմատիկական մտածողության վրա։ Նիկոլայ Լոբաչևսկին աշխատանքներ ունի հանրահաշվի, մաթեմատիկական անալիզի, հավանականությունների տեսության, մեխանիկայի, ֆիզիկայի, աստղագիտության վերաբերյալ։ Լոբաչևսկին ստեղծել է նոր՝ Էվկլիդեսյանից տարբեր երկրաչափություն՝ Լոբաչևսկու երկրաչափությունը, որն արմատապես փոխեց տարածության բնույթի մասին մինչ այդ իշխող պատկերացումները և մեծապես խթանեց մաթեմատիկական մտածողության զարգացմանը։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 403