Նիկոլայ Լոբաչևսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նիկոլայ Լոբաչևսկի
Nikolay Ivanovich Lobachevsky.jpeg
(մաթեմատիկոս)
ԱԱՀ՝ Նիկոլայ Լոբաչևսկի Իվանովիչ
Բնագիր
ԱԱՀ՝
Никола́й Ива́нович Лобаче́вский
Ծննդյան օր՝ դեկտեմբերի 1, 1792
Ծննդավայր՝ Նիժնի Նովգորոդ (Ռուսաստան)
Վախճանի օր՝ փետրվարի 24, 1856
Վախճանի վայր՝ Կազան (Ռուսաստան)

Նիկոլայ Իվանի Լոբաչևսկի (ռուս.՝ Никола́й Ива́нович Лобаче́вский, ծնվ. 1972 դեկտեմբերի 1-ին Նիժնի Նովգորոդ, - մահ. 1856 փետրվարի 24-ին Կազան), ռուս մաթեմատիկոս։ Նիկոլայ Լոբաչևսկին 1807 - 1811 թթ. ուսանել է և ապա դասավանդել է Կազանի համալսարանում, որտեղ 1816 թ. ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1820 - 1822 թթ. նա եղել է այդ համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի դեկան, ապա 1827 - 1846 թթ. ռեկտոր։ 1830 թ. Լոբաչևսկին հրատարակել է իր նոր ստեղծած երկրաչափության հիմունքները, որոնք թերևս սկզբում չնդունվեցին, բայց հետագայում մեծ ազդեցություն ունեցան 19-րդ դարի մաթեմատիկական մտածողության վրա։ Նիկոլայ Լոբաչևսկին աշխատանքներ ունի հանրահաշվի, մաթեմատիկական անալիզի, հավանականությունների տեսության, մեխանիկայի, ֆիզիկայի, աստղագիտության վերաբերյալ։ Լոբաչևսկին ստեղծել է նոր՝ Էվկլիդեսյանից տարբեր երկրաչափություն՝ Լոբաչևսկու երկրաչափությունը, որն արմատապես փոխեց տարածության բնույթի մասին մինչ այդ իշխող պատկերացումները և մեծապես խթանեց մաթեմատիկական մտածողության զարգացմանը։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 403