Կատանիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Կատանիա
Catania
Դրոշ
Դրոշ
Catania overview.jpg
37°31′00″ հս. լ. 15°04′00″ ավ. ե. / 37.516667° հս. լ. 15.066667° աե. ե.
Երկիր Իտալիա Իտալիա
Շրջան Սիցիլիա
Նահանգ Կատանիա (նահանգ)
Մակերես 180 կմ²
Խոսվող լեզուներ Իտալերեն
Բնակչություն 294 756 մարդ (2010)
Խտություն 1629 մարդ/կմ²
Ժամային գոտի UTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ 095
Փոստային ինդեքսներ 95100
ISTAT 087015
Պաշտոնական կայք www.comune.catania.it (իտալերեն)
##Կատանիա (Իտալիա)
Red pog.png
##Կատանիա (Սիցիլիա)
Red pog.png

Կատանիա (իտալ.՝ Catania, սից.՝ Catania), քաղաք-նավահանգիստ Իտալիայում՝ Սիցիլիա կղզում։ Բնակչությունը 294 756 (2010)։ Քաղաքի տոնը նշվում է փետրվարի 5-ին։

Պատմություն[խմբագրել]

Կատանիան հիմնդարվել է մ.թ.ա. 729 թվականին հույն գաղթականների կողմից,Որոնք եկել էին այստեղ էվբեյական Հալկիդից: Քաղաքի տիրակալը Հարոնդն էր,ում օրենքները համարվում էին ամենադաժանը,բայց դրանք ընդունվել էին Իտալիայի և Սիցիլիայի մնացած հալկիդյան գաղութներում «հալկինդյան դրույքներ»:

Էթնա հրաբուխը

Մ.թ.ա. 476 թվականին քաղաքը գրավվել է Հիերոն 1-ինի`դաժան սիրակուզյան տիրակալի կողմից,ով գաղթեցրեց բնակիչներին և քաղաքը վերանվանեց Էթնա:

Կատանիական դրամը

Նրա մահից հետո մարդիկ վերադարձան քաղաք և Կատանիային վերդարձրին նրա սկզբնական անվանումը:Սակայն անկախության շրջանը կարճատև էր. մ.թ.ա. 403 թվականին Սիրակուզայի մեկ այլ կառավարիչ քաղաքը ենթարկեց իրեն,իսկ նրա բնակիչներին վաճառեց ստրկության: Այդ շրջանի ճարտարապետական գլուխգործոց է հանդիսանում ճրագով Կորայի(Պերսեֆոնայի) արձանը: Մոտավորապես 150 տարի Կատանիան գտնվում էր Սիրակուզայի տիրապետության տակ:Մ.թ.ա. 263 թվականին առաջին Պյունիկյան պատերազմի ընթացքում կատանիան նվաճվեց Հռոմեական կայսրության կողմից և մինչև 5-րդ դարը մնաց նրա կազմում: Այդ մի քանի հարյուրամյակները քաղաքի համար դարձան իսկական տնտեսական և մշակութային վերածննդի շրջան: Այստեղ կառուցվել էր ֆորում(որի ավերակները պահպանվել են Սան-Պանտալեոնեի շրջակայքում),կրկես` նախատեսված կառքերով մրցումների համար,թատրոն և օդեոն,հյուսիսային մասում`ամֆիթատրոն: Այդ շրջանում է,որ կառուցվում է ջրամատակարարման համակարգը,ինչը խոսում է քաղաքացիների բարձր կենսամակարդակի մասին:

Հռոմի տրոհումից հետո քաղաքը կառավրվում էր բուզանդական կառավարիչների կողմից: 827 թվականին Սիցիլիան վերաբնակեցրին արաբները,իսկ ավելի ուշ,1071 թվականին,նրանց ճնշեցին նորմոնները Ռոջեր 1-ինի գլխավորությամբ: 1169 թվականին Կատանիան ավերվում է հզոր երկրաշարժերի հետևանքով: Երեսուն տարի անց քաղաքի իշխանությունը աջակցում է Օտվիլիային Հենրիխ 6-րդի` Ֆրիդրիխ Բարբարոսսայի դեմ պայքարում: Ի պատասխան դրան կայսրի զորքերը մտնում են քաղաք և կրակի մատնում քաղաքի մի մասը: 1240 թվականինՖրիդրիխ 2-րդի կառավարման տարիներին վերջապես Կատանիան կարողանում է անկախանալ: 1347 թվականի ժանտախտային համաճարակի հետևանքով քաղաքը գործնականորեն դատարկվեց: 1434 թվականի Կատանիայում է բացվել Սիցիլիայի առաջին համալսարանը, ինչը վկայում է քաղաքի զարգացվածության մասին: 17-րդ դարի երկրորդ կեսը ողբերգական էր քաղաքի համար : 1669 թվականին Էթնայի հզոր ժայտքման հետևանքվ ավերվեցին բազմաթիվ տներ: 1693 թվականին,երբ Կատանիան դեռ չէր վերականգնվելկ առաջին հարվածից,երկրաշարժը ոչնչացրեց ամեն ինչ,ինչը պահպանվել կամ վերականգնվել էր: Սակայն բնակիչները չլքեցին քաղաքը և նորից վերականգնեցին այն:Հիմնական նյութեր էին հանդիսանում սև լավան և բաց կրաքարը: 19-րդ դարում Կատանիան ապստամբեց Բուրբոնների դեմ 1837 և 1848 թվականներին,իսկ ավելի ուշ մտավ Միացյալ Իտալիայի կազմի մեջ: Այդ շրջանից հետո քաղաքը արագորեն սկսեց զարգանալ,մի փոքր դանդաղեցնելով ընթացքը Երկրորդ համաշխարհայինի տարիներին: Վերջին մի քանի տասնամյակներում Կատանիայում ստեղծվում է բարձրտեխնոլոգիական արտադրություն,այդ պատճառով այն անվանում են եվրոպական Սիլիկոնային հովիտ: