Աիդա (օպերա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox music.png
Աիդա
Aida
Aida poster colors fixed.jpg
Ջուզեպե Վերդիի «Աիդա» օպերայի 1908 թ. պաստառ
Կոմպոզիտոր Ջուզեպպե Վերդի
Լիբրետտոյի
հեղինակ(ներ)
Անտոնիո Գիսլանցոնի
Սյուժեի աղբյուր Օգյուստ Մարիետ
Ժանր Երաժշտական դրամա
Գործողությունների թիվ 4
Ստեղծման թիվ 1871 թ.
Առաջնախաղ 1871 թ. դեկտեմբերի 24
Առաջնախաղի վայր Կահիրե

«Աիդա» (իտալ.՝ Aida), իտալացի երգահան Ջուզեպե Վերդիի օպերա չորս գործողությամբ։ Օպերան հատուկ գրվել է Սուեզի ջրանցքի բացման առթիվ՝ Եգիպտոսի կառավարության պատվերով։[1] Իտալերեն լիբրետտոն Անտոնիո Գիսլանցոնիի ըստ Օգյուստ Մարիետի սցենարի։ Օպերայի գործողությունները տեղի են ունենում Հին Եգիպտոսում փարավոնների տիրապետության ժամանակ։ Օպերայում պատմվում է եգիպտական զորավար Ռադամեսի և եթովպացի ստրկուհի Աիդայի դժբախտ սիրո մասին։

Առաջնախաղը կայացել է 1871 թ. դեկտեմբերի 24-ին Կահիրեում։ «Աիդան» Վերդիի լավագույն և սիրված ստեղծագործություններից մեկն է, ընդգրկված է աշխարհի խոշորագույն օպերային թատրոնների խաղացանկում։

Երևանի ազգային ակադեմիական օպերային թատրոնում բեմադրվել է 1941 թ. (դիրիժոր – Մ.Թավրիզյան, բեմ.- Ա.Գուլակյան)[2]։

«Աիդա» օպերայի 2010թ. բեմադրությունը[խմբագրել]

2010 թ. դեկտեմբերի 23-ին Ա.Սպենդիարյանի օպերայի և բալետի թատրոնում կայացել է «Աիդա» օպերայի նոր բեմադրության առաջնախաղը (բեմադրիչ՝ իտալացի ռեժիսոր Մարիո Կոռադի)։ Առաջնախաղին Աիդայի դերերգով հանդես է եկել Հասմիկ Պապյանը։


Picto infobox music.png
Աիդա
Կոմպոզիտոր Ջուզեպպե Վերդի
Լիբրետտոյի
հեղինակ(ներ)
Անտոնիո Գիսլանցոնի
Գործողությունների թիվ 4
Առաջնախաղ 2010 թ. դեկտեմբերի 23
Առաջնախաղի վայր Երևան

Ստեղծագործական կազմ[խմբագրել]

  • Բեմադրող նկարիչ` Ավետիս Բարսեղյան
  • Խմբավար` ՀՀ վաստակավոր արտիստ Կարեն Սարգսյան
  • Բալետմեյստեր` ՀՀ ժողովրդական արտիստ Վիլեն Գալստյան
  • Երաժշտական ղեկավար և դիրիժոր` ՀՀ վաստակավոր արտիստ Կարեն Դուրգարյան
  • Դիրիժոր` Հարություն Արզումանյան
Դերակատար Դեր
Հասմիկ Պապյան Աիդա Աիդա
Գեորգի Օնիանի Ռադամես Ռադամես
Նարինե Անանիկյան Ամներիս Ամներիս
Գևորգ Հակոբյան Ամոնասրո Ամոնասրո
Հրանտ Պապյան Փարավոն Փարավոն
Հայկ Տիգրանյան Ռամֆիս Ռամֆիս
Տիգրան Գոնինյան Սուրհանդակ Սուրհանդակ
Ջիովանի Ռումոր Վերդի Վերդի

Բալետի մենակատարներ`

  • Սոնա Առուստամյան (Աիդա)
  • Զավեն Հարությունյան (Ռադամես)
  • Մերի Վարդանյան(Ամներիս)
  • Մասնակցությամբ` Ալ. Սպենդիարյանի անվ. օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բալետային թատերախմբի

Աիդա օպերայի տեսատարբերակը[խմբագրել]

2011 թվականին թողարկվել է բեմադրության տեսատարբերակը (DVD):

  • Ռեժիսոր` Դավիթ Բաբայան
  • Բեմադրող օպերատոր` Մկրտիչ Մալխասյան
  • Հնչյունային ռեժիսոր` Արման Ավետիսյան
  • Նախագիծն իրականացվել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի բարձր հովանավորությամբ և ՀՀ մշակույթի նախարարության, Ալ. Սպենդիարյանի անվ. օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի, ՀՀ-ում Իտալիայի դեսպանության աջակցությամբ:

Պարգևներ[խմբագրել]

2010 թվական - Ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխության Հատուկ մրցանակ «Տարվա նախագիծ» անվանակարգում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Ռ. Եսայան, Ն. Ավետիսյան, Երաժշտության աշխարհում. Օպերա, Երևան, «Արևիկ», 2003, էջ 7։
  2. Ա.Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի կայք

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]