Մառլեն Հաուզհոֆեր
Մառլեն Հաուզհոֆեր գերմ.՝ Marlen Haushofer | |
---|---|
Ծննդյան անուն | գերմ.՝ Marie Helene Frauendorfer |
Ծնվել է | ապրիլի 11, 1920[1][2][3][…] |
Ծննդավայր | Մոլն, Կիրխդորֆի շրջան, Վերին Ավստրիա, Ավստրիա |
Վախճանվել է | մարտի 21, 1970[1][2][3][…] (49 տարեկան) |
Վախճանի վայր | Վիեննա, Ավստրիա[4] |
Գերեզման | Taborfriedhof |
Մասնագիտություն | գրող, մանկագիր, սցենարիստ և գիտաֆանտաստիկ գրող |
Քաղաքացիություն | ![]() |
Կրթություն | Վիեննայի համալսարան և Գրացի համալսարան |
Ժանրեր | ֆեմինիստական գիտական ֆանտաստիկա[5][6] |
Ուշագրավ աշխատանքներ | Պատը (վեպ)[7] |
Պարգևներ | |
Կայք | marlenhaushofer.at |
![]() |
Մառլեն Հաուզհոֆեր (Մարիա Հելեն Հաուզհոֆեր, Ֆրաուենդորֆեր, գերմ.՝ Marlen Haushofer, Marie Helene Frauendorfer, ապրիլի 11, 1920[1][2][3][…], Մոլն, Կիրխդորֆի շրջան, Վերին Ավստրիա, Ավստրիա - մարտի 21, 1970[1][2][3][…], Վիեննա, Ավստրիա[4]), ավստրիացի գրող։
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Grab_Marlen_Haushofers_2.jpg/220px-Grab_Marlen_Haushofers_2.jpg)
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծնվել է 1920 թվականի ապրիլի 11-ին Մոլնում, անտառապահի ու աղախնի ընտանիքում։ Տասներեք տարեկանից դաստիարակվել է ուրսուլինների վանքին կից ինտերնատում, մի քանի անգամ ծանր հիվանդացել է։ 1938-1940 թվականներին կատարել է հարկադիր աշխատանքներ։ 1940 թվականից սովորել է գերմանական գրականություն Վիեննայում, իսկ 1943 թվականից՝ Գրացում։ Կրթությունն ավարտելուց հետո բնակություն է հաստատել Շտայրում։
1941 թվական ամուսնացել է բժիշկ-ատամնաբույժ Մանֆրեդ Հաուզհոֆերի հետ և վերցրել ամուսնու ազգանունը։ Ունեցել է երկու որդի՝ Քրիստիանը և Մանֆրեդը[8]։ 1950 թվականին ամուսինները բաժանվել են, սակայն 1958 թվականին նորից ամուսնացել են։
Մառլեն Հաուզհոֆերը մահացել է ոսկրի քաղցկեղից 1970 թվականի մարտի 21-ին Վիեննայում։
Ստեղծագործություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1946 թվականին սկսել է տպագրել պատմվածքներ պարբերական մամուլում։ Ստանալով գրական մրցանակներ դեռ 1953 թվականին՝ Հաուզհոֆերը 1955 թվականին հրատարակել է իր առաջին վեպը՝ «Մի բուռ կյանք»։ 1956 թվականին նա արժանացել է Թեոդոր Քյորների մրցանակի արվեստում և մշակույթում իր ավանդի համար։ 1958 թվականին լույս է տեսել «Մենք սպանել ենք Ստելլային» վեպը։
Մառլեն Հաուզհոֆերի ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Պատը» վեպ-ռոբինզոնադան է, որ ավարտին է հասցվել 1963 թվականին[9]։ Այն չորս անգամ ձեռքով արտագրվել է 1960-1963 թվականներին և տպագրվել է միայն 1968 թվականին՝ հեղինակի մահվանից երկու տարի առաջ[10]։
Ավստրիական գրականության մեջ ունեցած ավանդի, ինչպես նաև «Սարսափելի հավատարմություն» պատմվածքների ժողովածուի համար Մառլեն Հաուզհոֆերը 1968 թվականին արժանացել է Պետական խրախուսական մրցանակ գրականության բնագավառում[11]։ Նրա վերջին վեպը՝ «Ձեղնահարկ» (գերմ.՝ Die Mansarde), ինչպես նաև մանկության մասին «Ոչ մի տեղ չավարտվող երկինքը» ինքնակենսագրական պատմվածքը հրատարակվել են 1969 թվականին[10]։
Մառլեն Հաուզհոֆերի ստեղծագործություններ ազդել է մի շարք հեղինակների վրա, ինչպիսին է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Էլֆրիդե Ելինեկը, որը Հաուզհոֆերին է նվիրել իր Prinzessinnendramen հինգ պիեսներից մեկը[12]։
Գրքեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հինգերորդ տարի/ Das fünfte Jahr. Novelle. Jungbrunnen, Wien 1952 (վիպակ որդու մասին, ֆրանս. թարգմ.՝ 1992)
- Eine Handvoll Leben. Roman. Zsolnay, Wien 1955
- Die Vergißmeinnichtquelle. Erzählungen. Bergland, Wien 1956
- Die Tapetentür. Roman. Zsolnay, Wien 1957 (վերահրատ.՝ Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1991, ֆրանս. թարգմ.՝ 1988, անգլ. թարգմ.՝ 1998)
- Wir töten Stella. Erzählung. Wien 1958 (հոլանդ. թարգմ.՝ 1987, վերահրատ.՝ 2011, ֆրանս. թարգմ.՝ 1995)
- Պատը/ Die Wand. Roman. Mohn, Gütersloh und Wien 1963 (վերահրատ.՝ Claassen, Düsseldorf 1968; Klett, Stuttgart 1986; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1991, ֆրանս. թարգմ.՝ 1985, հոլանդ. թարգմ.՝ 1987, վերահրատ.՝ 1992, 2009, շվեդ. թարգմ.՝ 1988, անգլ․ թարգմ.՝ 1990, էկրանավորվել է 2012 թվականին, գլխավոր դերում՝ Մարտինա Գեդեկ [1])
- Bartls Abenteuer. Forum, Wien 1964 (վերահրատ.՝ Claassen, Düsseldorf 1988; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990; Ullstein, München 2002, հոլանդ. թարգմ.՝ 1991)
- Brav sein ist schwer. Kinderbuch. Jugend und Volk, Wien 1965 (մանկական գրականություն, վերահրատ.՝ G und G, Wien 2003)
- Himmel, der nirgendwo endet. Roman. Mohn, Gütersloh 1966 (վերահրատ.՝ Claassen, Düsseldorf 1969; Fischer, Frankfurt am Main 1986, ֆրանս. թարգմ.՝ 1989, հոլանդ. թարգմ.՝ 1989, վերահրատ.՝ 2012, շվեդ. թարգմ.՝ 1992, անգլ. թարգմ.՝ 2013[13])
- Lebenslänglich. Erzählungen. Stiasny, Graz 1966
- Müssen Tiere draußen bleiben? Jugendbuch. Jugend und Volk, Wien 1967 (գիրք պատանիների համար, վերահրատ.՝ Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1993)
- Schreckliche Treue. Erzählungen. Claassen, Düsseldorf 1968 (վերահրատ.՝ Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990)
- Wohin mit dem Dackel? Jugendbuch. Zsolnay, Wien 1968 (գիրք պատանիների համար, վերահրատ.՝ G und G, Wien 2004)
- Die Mansarde. Roman. Claassen, Düsseldorf 1969 (վերահրատ.՝ Fischer, Frankfurt am Main 1990; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1999, ֆրանս. թարգմ.՝ 1987, հոլանդ. թարգմ.՝ 1989, վերահրատ.՝ 2011, շվեդ. թարգմ.՝ 1990, անգլ. թարգմ.՝ 2011[14])
- Schlimm sein ist auch kein Vergnügen. Kinderbuch. Jugend und Volk, Wien 1970 (մանկական գրականություն, վերահրատ.՝ G und G, Wien 2003)
Հետմահու հրատարակություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Begegnung mit dem Fremden. Gesammelte Erzählungen I. Claassen, Düsseldorf 1985 (վերահրատ.՝ Claassen, Hildesheim 1985; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990; հոլանդ. թարգմ.՝ 1991, ֆրանս. թարգմ.՝ 1994)
- Die Frau mit den interessanten Träumen. Erzählungen. Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990
- Marlen Haushofer: Die Überlebenden. Unveröffentlichte Texte aus dem Nachlaß. Aufsätze zum Werk. / Christine Schmidjell, Hrsg. Linz (Landesverlag) 1991
Ճանաչում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1953 – Պետական խրախուսական մրցանակ գրականության բնագավառում
- 1956 – Թեոդոր Քյորների մրցանակ
- 1963 – Արթուր Շնիցլերի մրցանակ
- 1965 – Վիեննա քաղաքի մրցանակ մանկական գրականության համար
- 1967 – Վիեննա քաղաքի մրցանակ մանկական գրականության համար
- 1968 – Պետական խրախուսական մրցանակ գրականության բնագավառում
Շտայրում, որտեղ իր կյանքի մեծ մասն անցկացրել և թաղվել է գրողը, սահմանվել է նրա անվան մրցանակ (տրվում է երկու տարին մեկ անգամ)։
Էկրանավորումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2012 թվականին Յուլիան Պելսլերը Մառլեն Հաուզհոֆերի «Պատը» վեպի հիման վրա նկարահանել է համանուն ֆիլմը (գերմ.՝ «Die Wand»)։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Discogs — 2000.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Blumesberger S. Handbuch der österreichischen Kinder- und Jugendbuchautorinnen (գերմ.) — 2014. — Vol. 1. — S. 452—456. — ISBN 978-3-205-78552-1
- ↑ https://www.librarything.com/list/234/all/Favorite-Feminist-Science-Fiction
- ↑ https://www.wsj.com/articles/the-wall-book-review-dystopian-novel-suddenly-she-was-all-alone-11654264491
- ↑ (unspecified title) — ISBN 0811231941
- ↑ Wassenberg, Charlotte (1998). «Autorendatenbank». Marlen Haushofer. SG Sint Ursula. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 7-ին. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 7-ին.
- ↑ Haushofer, Marlen (1990). The Wall. Translated by Shaun Whiteside. San Francisco, CA: Cleis Press. ISBN 1-57344-094-9.
- ↑ 10,0 10,1 Cornick, Lisa (Spring 1992). «Identity in Women's Writings: The Proclivity of Solitude and Self - Marlen Haushofer's Austrian Utopia and Anna LaBastille's American Wilderness». Mount Olive Review: Images of Women in Literature. North Carolina. 6: 25–36.
- ↑ Gotschi, Beatrix (2010). «Marlen Haushofer Biografie». Marlen Haushofer. Verein Kultur Plus - EuroJournal. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 7-ին.
- ↑ Jelinek, Elfriede (2005), Princess Dramas - The Wall, translated by Lilian Friedberg, Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ օգոստոսի 11-ին, Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 10-ին
- ↑ Haushofer, Marlen (2013). Nowhere Ending Sky. Translated by Amanda Prantera. Quartet Books. 0704373130. Original title: Himmel, der nirgendwo endet.
- ↑ Haushofer, Marlen (2011). The Loft. Translated by Amanda Prantera. Quartet Books. 070437207X. Original title: Die Mansarde.
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- «Oder war da manchmal noch etwas anderes?» Texte zu Marlen Haushofer/ Anne Duden, Hrsg. Frankfurt am Main: Verlag Neue Kritik, 1986
- Morrien R. Weibliches Textbegehren bei Ingeborg Bachmann, Marlen Haushofer und Unica Zürn. Würzburg: Königshausen & Neumann, 1996
- Frei Gerlach F. Schrift und Geschlecht: feministische Entwürfe und Lektüren von Marlen Haushofer, Ingeborg Bachmann und Anne Duden. Berlin: E. Schmidt, 1998
- «Eine geheime Schrift aus diesem Splitterwerk enträtseln…» Marlen Haushofers Werk im Kontext/ Anke Bosse, Clemens Ruthner, Hrsg. Tübingen: A. Francke 2000
- Strigl D. Marlen Haushofer. Die Biographie. Berlin: Claassen, 2000
- Couffon M. Marlen Haushofer, Écrire pour ne pas perdre la raison, Paris: L’Harmattan, 2010
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մառլեն Հաուզհոֆեր» հոդվածին։ |
|
- Ապրիլի 11 ծնունդներ
- 1920 ծնունդներ
- Ավստրիայում ծնվածներ
- Մարտի 21 մահեր
- 1970 մահեր
- Վիեննա քաղաքում մահացածներ
- Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
- Գրացի համալսարանի շրջանավարտներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Գրողներ այբբենական կարգով
- 20-րդ դարի կին գրողներ
- 20-րդ դարի վիպասաններ
- 21-րդ դարի կին գրողներ
- Ավստրիացի կին գրողներ
- Ավստրիացի մանկագիրներ
- Ֆենտեզի գրողներ