Ֆրանց Գրուբեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրանց Գրուբեր
Franz Xaver Gruber (1787-1863).jpg
Ի ծնե անունգերմ.՝ Conrad Franz Xaver Gruber
Ծնվել էնոյեմբերի 25, 1787(1787-11-25)[1][2][3][4][5][6]
Hochburg-Ach, Բրաունաու ամ Ին, Վերին Ավստրիա, Ավստրիա[7][8][9]
ԵրկիրFlag of Austria.svg Ավստրիա[10]
Մահացել էհունիսի 7, 1863(1863-06-07)[1][2][3][5][6] (75 տարեկանում) կամ հունիսի 6, 1863(1863-06-06)[11] (75 տարեկանում)
Hallein, Զալցբուրգ, Ավստրիա[1][12][13]
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, բանաստեղծ և երգեհոնահար
Գործիքներերգեհոն
Franz Xaver Gruber Վիքիպահեստում

Ֆրանց Քսավյեր Գրուբեր (գերմ.՝ Franz Xaver Gruber, նոյեմբերի 25, 1787(1787-11-25)[1][2][3][4][5][6], Hochburg-Ach, Բրաունաու ամ Ին, Վերին Ավստրիա, Ավստրիա[7][8][9] - հունիսի 7, 1863(1863-06-07)[1][2][3][5][6] կամ հունիսի 6, 1863(1863-06-06)[11], Hallein, Զալցբուրգ, Ավստրիա[1][12][13]), Եղել է ավստրիական տարրական դպրոցի ուսուցիչ և եկեղեցական երգեհոնահար Արնսդորֆ գյուղում։ Հայտնի է իր «Լուռ գիշեր» (Silent Night) Սուրբ Ծննունդի տոների նվիրված հիմնի երաժշտությամբ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրուբերը ծնվել է 1787 թ. նոյեմբերի 25-ին Խոչբուրգ գյուղում, վերին Ավստրիա, Յոզեֆ և Մարիա Գրուբերների ընտանիքում։ Կնքվելուց նրան տրվել է «Կոնդրադ Քսավյե» անունը, որը այնուհետև փոխվել է «Ֆրանց Քսավյեր»-ով։ Նրա առաջի երաժշտության ուսուցիչը, եղել է իր դպրոցական ուսուցիչ Անդրեաս Պետերլեխները։

Մինչև 18 տարեկան լռանալը Գրուբերը աշխատել է ջուլհակ, այնուհետև վերապատրաստվել է որպես ուսուցիչ (վարժապետ)։ Ամբողջական երաժշտական կրթություն նա ստացել է Բուրգհաուզեն գյուղի եկեղեցու երգեհոնահար, Գեորգ Հարթդոբլերի մոտ։ 1807 թ. նա դառնում է ուսուցիչ Արնսդորֆում։ Այնուհետ եկեղեցու սպասավոր և երգեհոնահար։ 1829 թվականին Գրուբերը տեղափոխվում է Բերնդորֆ, իսկ մի քանի տարի անց Հալլեն, Զալցբուրգի մոտակայքում, որտեղ դառնում է երգչախմբի ղեկավար, որտեղ նաև երգում է, և երգեհոնահար։

«Լուռ գիշեր» (Silent Night)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1816 թվականին նա ստանձնում է լրացուցիչ աշխատանք, հարևան Օբերնդօրֆ գյուղի, Սուրբ Նիկողոս եկեղեցում (St Nicholas Church), որպես երգեհոնահար և երգչախմբի ղեկավար։ Կաթոլիկ քահանա Ջոզեֆ Մորի հետ համատեղ, որը գրել է բանաստեղծության գերմաներեն բնօրինակը, Գրուբերը գրում է «Լուռ գիշեր» (Silent Night) Սուրբ Ծննդյանը նվիրված հիմնի երաժշտությունը։ Քանի որ այդ ժամանակ եկեղեցու երգեհոնը վնասված էր, Գրուբերը գրել է երաժշտությունը կիթառի համար։ Առաջի անգամ "Լուռ գիշերը", գերմաներեն Stille Nacht, կատարվել է նրանց երկուսի կողմից 1818 թվականին, Նոր Տարվա և Սուրբ Ծննդյան պատարագին Սուրբ Նիկողոս եկեղեցում։ Մորը կատարում էր երաժշտությունը կիթառի վրա, իսկ երգչախումբը կրկնում էր իր ետևից ամեն վանկի վերջի երկու տողը։

Տարիներ անց, Գրուբերը կատարել է լրացուցիչ վերափոխում (arrangements) երգեհոնի և երգեհոնի և երաժշտախմբի համար, ինչպես նաև դարձել է բազմաթիվ այլ (եկեղեցական) երգերի հեղինակ, որոնցից շատերը մինչ այժմ տպագրվում են և կատարվում ավստրիական եկեղեցիներում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11854277X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 International Music Score Library Project — 2006.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Discogs — 2000.
  7. 7,0 7,1 7,2 http://www.panoramatours.com/en/salzburg/services/advent-season-in-salzburg/silent-night-in-salzburg/
  8. 8,0 8,1 8,2 http://www.oberoesterreich.at/en/detail/article/christmas-in-upper-austria-beyond-the-advent-markets-1.html
  9. 9,0 9,1 9,2 http://www.german-way.com/history-and-culture/holidays-and-celebrations/christmas/stille-nacht-silent-night/
  10. LIBRIS — 2018.
  11. 11,0 11,1 11,2 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  12. 12,0 12,1 12,2 http://www.rvharvey.com/silentnight.htm
  13. 13,0 13,1 13,2 http://carmelnet.org/christmas/SilentNight/Origins/origins.htm