Օսլո-ֆյորդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Օսլո-ֆյորդ
նորվ.՝ Oslofjorden

Օսլո-ֆյորդը մայրամուտին
Կոորդինատներ 59°11′ հս․. լ. 10°21′ ավ. ե. / 59.19° հս․. լ. 10.35° ավ. ե. / 59.19; 10.35Կոորդինատներ: 59°11′ հս․. լ. 10°21′ ավ. ե. / 59.19° հս․. լ. 10.35° ավ. ե. / 59.19; 10.35
Երկիր Նորվեգիա Նորվեգիա
Տեղագրություն Սկագեռակ
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում

Օսլո-ֆյորդ (նորվ.՝ Oslofjorden), ծոց Նորվեգիայի հարավ-արևելքում: Ունի 102 կմ երկարություն և ձգվում է Դանիական նեղուցից (հարավ) մինչև մայրաքաղաք Օսլո (հյուսիս): Ֆյորդի մուտքի մոտ գտնվում է երկու փարոս՝ արևելքում գտնվող Տորբորնսքերը (նորվ.՝ Torbjørnskjær) և արևմուտքում գտնվող Ֆերդերը (նորվ.՝ Færder): Ծոցը Դրյոբաք (նորվ.՝ Drøbaksundet) նեղուցով բաժանվում է ներքին և արտաքին մասերի:

Օսլո-ֆյորդի քարտեզը հարակից բնակավայրերով:

Չնայած անվանմանը՝ Օսլո-ֆյորդը աշխարհագրական իմաստով ֆյորդ չէ բառից: Մեր թվարկության առաջին հազարամյակում այն կոչվում էր Վիքեն ծոց (նորվ.՝ Viken): Ներկայիս անվանման ստուգաբանությունը հայտնի չէ:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օսլո-ֆյորդում բնակվում է 1,96 միլիոն մարդ: Նորվեգիայի բնակչության 40 % -ից ավելին բնակվում է Օսլո-ֆյորդի մոտ, ավտոմոբիլային ճանապարհով ընդամենը 45 րոպե հեռու: Այստեղ են գտնվում նավերի և լաստանավերի ամենածանրաբեռնված և ակտիվ նավագնացության նորվեգական երթուղիները:

Չնայած ֆյորդն ունի բազմաթիվ բնակեցված կղզիներ՝ բնակչության մեծ մասը ապրում է մայրցամաքում:

Աշխարհագրություն և կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆյորդի ներքին հատվածը պատված է անտառներով, հիմնականում կեչիներ և սոճիներ:

Այստեղ է գրանցվել Նորվեգիայի միջին տարեկան ամենաբարձր ջերմաստիճանը, որը եղել է 7,5 °C: Ֆյորդի ամենացուրտ ամիսը փետրվարն է (-1,3 °C), ամենատաքը՝ հուլիսը (17,2 °C): Կենտրոնական կղզիները ամենատաք վայրն են Նորվեգիայում, ինչը բարենպաստ պայմաններ է ստեղծում այգեգործության համար:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օսլո-ֆյորդի տարածաշրջանի ամենահին բնակատեղիները թվագրվում են քարի և բրոնզի դարերով: Այստեղ հայտնաբերվել են վիկինգների ամենալավ պահպանված նավերը:

Ծոցի ափին ամառանոց էր վարձել հայտնի գեղանկարիչ Էդվարդ Մունկը: Նրա բազմաթիվ կտավներում կարելի է տեսնել ֆյորդին նվիրված տեսարաններ: Պատահական չէ, որ Մունկի ամենահայտնի կտավում («Ճիչ») պատկերված է հենց Օսլս-ֆյորդը:

1940 թվականի ապրիլի 9-ին դանիա-նորվեգական ռազմագործողության շրջանակներում ֆյորդը դարձել է պատերազմական թատերաբեմ նորվեգական կայազորի և գերմանական դեսանտային խմբի համար: Օսկարսբյորգ ամրոցի հրամանատարը հրահանգում է 280 միլիմետրանոց թնդանոթներից կրակ բացել Դրյոբաք նեղուցից ծոց մտած գերմանական «Բլյուգհեր» ծանր հածանավի ուղղությամբ: Հածանավը արագ խորտակվեց, իսկ մյուս գերմանական նավերը նահանջեցի դեպի ծոցի ներքին ջրեր: Այդ քայլը հնարավորություն տվեց նորվեգական թագավորական ընտանիքին և կառավարությանը հեռանալ մայրաքաղաքից և ստանձնել նորվեգական դիմադրության շարժումը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ:

Լաստանավային անցում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օսլո-ֆյորդում գործում է ուղևորա-ավտոմոբիլային լաստանավային անցում, որը Հորթեն և Մոս կոմունաները միացնում է իրար:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]