Տիրան Ղազանչյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Տիրան Ղազանչյան
Ծնվել է հուլիսի 5, 1901({{padleft:1901|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})
Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է փետրվարի 21, 1967({{padleft:1967|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}) (65 տարեկանում)
Երևան, ՀԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն քիմիկոս
Ալմա մատեր Ներսիսեան դպրոց և Մոսկվայի պետական համալսարան
Գիտական աստիճան քիմիական գիտությունների դոկտոր (1952) և պրոֆեսոր (1953)
Պարգևներ Հայկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
Կուսակցություն ԽՄԿԿ

Տիրան Տիգրանի Ղազանչյան (հուլիսի 5, 1901({{padleft:1901|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:5|2|0}}), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 21, 1967({{padleft:1967|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}), Երևան, ՀԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1952), պրոֆեսոր (1953), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1963)։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1947 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1921 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը և երկար տարիներ աշխատել որպես ուսուցիչ: 1936 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը և աշխատանքի անցել աշխատել Երևանի պետական համալսարանում որպես ասիստենտ, դոցենտ, իսկ 1950-1962 թվականներին եղել անօրգանական քիմիայի ամբիոնի վարիչ։

Նա Հայաստանում հիմնել է ֆիզիկա-քիմիական անալիզի լաբորատորիա։ Միջնադարյան մատենագրական նյութերի հիման վրա քննարկել, համակարգել ու ներկայացրել է Հայաստանում քիմիայի ծագման և զարգացման պատմությունը, որի առանձին բաժինները հրատարակվել են պատմաբանասիրական և անօրգանական և անօրգանական քիմիայի հարցերին նվիրված աշխատություններում։ Հեղինակ է «Էլեմենտների ուսումունքը հայ բնափիլիսոփայության մեջ» (1946) և առանձնակի արժեք ներկայացնող «Очерки по истории химии в Армении» (1955) մենագրությունների, «Ջրածին» (1953), «Թթվածին» (1954), «Նյութի ատոմամոլեկուլյար կառուցվածքի մասին» (1956 թվական), «Ջրի կյանքը» (1957), «Ալյումինիում» (1959), «Պղինձ» (1961), «Սիլիցիումի աշխարհում» (1969) և բազմաթիվ այլ գիտական և գիտահանրամատչելի գրքույկների[1]։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Կենսագրական հանրագիտարան, Ե., ԵՊՀ հրատ., 2009, էջ 408-409:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 18 CC-BY-SA-icon-80x15.png