Տասներկու ամիսներ (մուլտֆիլմ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox cinema.png
Տասներկու ամիսներ
Տեսակմուլտֆիլմ
Ժանրֆենթեզի ֆիլմ
Հիմնված է12 ամիս
ՌեժիսորԻվան Իվանով-Վանո և Միխայիլ Բոտով
ՍցենարիստՍամուիլ Մարշակ և Նիկոլայ Էրդման
ՊրոդյուսերԻվան Իվանով-Վանո
ԵրաժշտությունՄոիսեյ Վայնբերգ
ՕպերատորOlena Petrova?, Նիկոլայ Վոինով և Ելենա Պետրովա
ԵրկիրFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Լեզուռուսերեն
ԸնկերությունՍոյուզմուլտֆիլմ
Տևողություն52 րոպե
Թվական1956

Տասներկու ամիսներ (ռուս.՝ Двенадцать месяцев), խորհրդային լիամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, ստեղծված Իվան Իվանով-Վանոյի կողմից` ըստ Սամուիլ Մարշակի համանուն պիեսի մոտիվների, որը գրվել է 1942-43 թվականներին` Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ, ՄԳԱԹի համար:

Պիեսն առաջին անգամ բեմադրվել է 1947 թվականին, Մոսկվայի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում, մեկ տարի անց` ՄԳԱԹ-ում, և վերջապես 1957 թվականին թողարվել է մուլտֆիլմը: Այն բնութագրվում է բարձրորակ և աշխատատար մուլտիպլիկացիայով: Նկարահանվել է Մոսկվայի «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում:

Հեղինակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սցենարի հեղինակներ` Սամուիլ Մարշակ և Նիկոլայ Էրդման
  • Բեմադրող ռեժիսոր` Իվան Իվանով-Վանո
  • Ռեժիսոր Միխայիլ Բոտով
  • Բեմադրող-նկարիչներ` Ալեքսանդր Բելյակով, Կոնստանտին Կարպով, Անատոլի Կուրիցին
  • Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Ելենա Խլուդովա, Տատյանա Ֆեոդորովա, Ֆեոդոր Խիտրուկ, Բորիս Մեերովիչ, Նիկոլայ Ֆյոդորով, Վլադիմիր Պոպով, Կոնստանտին Չիկին, Ֆաինա Եպիֆանովա, Վասիլի Ռյաբչիկով, Վլադիմիր Կրումին, Լև Պոպով, Բորիս Բուտակով
  • Նկարիչ-դեկորատորներ` Վերա Վալերիանովա, Ելենա Տաննենբերգ, Օլգա Գեմերլինգ, Կոնստանտին Մալիշև
  • Էքսիզների հեղինակ` Անատոլի Սազոնով
  • Օպերատորներ` Նիկոլայ Վոինով, Ելենա Պետրովա
  • Կոմպոզիտոր` Մոիսեյ Վայնբերգ
  • Հնչյունային օպերատոր` Նիկոլայ Պրիլուցկի
  • Ռեժիսորի օգնականներ` Վ. Սվեշնիկովա, Գալինա Անդրեևա, Լիդիա Սազոնովա
  • Նկարչի օգնական` Տատյանա Սազոնովա
  • Մուլտֆիլմի տնօրեն` Նաթան Բիթման

Մուլտֆիլմը վերականգնվել է 1987 թվականին Գորկու անվան կինոստուդիայում: Վերականգնված տարբերակի ռեժիսորն է Վլադիմիր Բերենշտեյնը:

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձմեռ է: Թագավորական պալատում ապրող երիտասարդ թագուհու համար դասընթացներ են անցկացնում: Պրոֆեսորը պատմում է տարվա եղանակների մասին, և երբ հիշատակում է գարնանային ձնծաղիկների մասին, թագուհին հայտարարում է, որ անհապաղ ցանկանում է ձնծաղիկներ ունենալ իր պալատում: Պրոֆեսորը փորձում է համոզել նրան, որ հունվարին դա անհնար է, սակայն թագուհին հրաման է արձակում և մի զամբյուղ ծաղիկի դիմաց խոստանում է մի զամբյուղ ոսկի: Ժլատ Մայրիկը և նրա ծույլ աղջիկը, լսելով արքայական պարգևի մասին, միանգամից ուղարկում են խորթ աղջկան ձնծաղիկների հետևից:

Աղջիկը թափառում է անտառում և պատահաբար հայտնվում մի դաշտում, որտեղ խարույկի շուրջ բոլորը նստած էին տասներկու Եղբայր-ամիսիները: Խորթ աղջիկը պատմում է նրանց իր դժբախտության մասին, և Ապրիլը համոզում եղբայրներին իրեն մեկ ժամ տրամադրել` աղջկան օգնելու համար: Աղջիկը մի զամբյուղ ձնծաղիկ է հավաքում զամբյուղը, իսկ Ապրիլը նրան կախարդական մատանի է տալիս և խնդրում ոչ ոքի չպատմել անտառում տեսածի մասին:

Խորթ Մայրիկն իր աղջկա հետ ձնծաղիկները տանում է թագավորական պալատ: Տեսնելով ծաղիկները` քմահաճ թագուհին պահանջում է, որ իրեն անմիջապես ցույց տան այն տեղը, որտեղ դրանք աճում են: Խորթ Մայրիկն ու աղջիկն ստիպված խոստոնավում են, ծաղիկների հետևից գնացել էր Խորթ աղջիկը: Աղջիկը համաձայնվում է կրկին գնալ անտառ ծաղիկների հետևից, սակայն հրաժարվում է ցույց տալ այն տեղը, որտեղից նա հավաքել էր ձնծաղիկները: Այդ ժամանակ Խորթ մայրը ուղարկում է իր աղջկան` Խորթ քրոջ հետևելու, իսկ թագուհին իր շքախմբի հետ գնում է նրանց հետևից: Այդպես էլ չիմանալով, թե ձմեռային անտառներում որտեղ է ձնծաղիկ աճում, ինքնահավան թագուհին աղջկանից խլում է կախարդական մատանին և նետում է ձյան մեջ: Խորթ աղջիկը հասցնում է արտաբերել կախարդական բառերը և վազում է մատանում հետևից, իսկ թագուհին և նրա շքախումբն ընկնում են ձնաբքի մեջ և հայտնվում դաշտում:

Հանկարծ ձմեռը հրաշքով փոխվում է գարնան, գարունը` ամռան, ամառը` աշնան, և աշնանը նորից հաջորդում է ձմեռը: Դաշտում հայտվում է Եղբայր-Հունվարը և առաջարկում են անկոչ հյուրերին կատարել նրանց ցանկությունները: Թագուհին ցանկանում է վերադառնալ տուն, Պրոֆեսորը ցանկանում է, որպեսզի տարվա եղանակներն առաջվա նման հաջորդեն իրար, Զինվորը ցանկանում է ուղղակի կրակի մոտ տաքանալ, իսկ Խորթ մայրն ու աղջիկը ցանկանում են շան մորթուց վերարկու: Հունվարը նրանց վերարկու է տալիս, նրանք սկսում են կռվել և վերածվում են շների: Հունվարը պատվիրում է Զինվորին նրանց լծել սահնակին և ուղղություն վերցնել դեպի կրակը, քանի որ այնտեղ խարույկ է վառվում:

Դաշտում, խարույկի մոտ հավաքվում են Եղբայր-Ամիսները, նրանց հետ է գեղեցիկ հագնված Խորթ աղջիկը: Փետրվարը նրան սահնակ է տալիս, իսկ Մայիսը` երեք ձի: Թագուհին հրամայում է Խորթ աղջկան, որ վերջինս նրան հասցնի թագավորական պալատ` փոխարենը խոստանալով պարգևատրել արքայական ձևով, սակայն Աղջկան պարգևներ պետք չէին: Զինվորը խորհուրդ է տալիս Թագուհուն խնդրել ոչ թե արքայաբար, այլ` մարդկայնորեն:

Դերերը հնչյունավորել են[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Տատյանա Բարիշևա` խորթ մայր
  • Յուլիա Յուլսկայա` աղջիկ
  • Լյուդմիլա Կասատկինա` խորթ աղջիկ
  • Գալինա Նովոժիլովա` թագուհի
  • Էրաստ Գարին` պրոֆեսոր
  • Գրիգորի Շպիգել` այգեգործ
  • Գեորգի Վիցին` ագռավ, թութակ, Փետրվար
  • Ալեքսանդր Գրիբով` Հունվար
  • Վլադիմիր Վոլոդին` գայլ

Երաժշտություն և երգեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մուլտֆիլմի երգերը և երաժշտությունը գրել է Մոիսեյ Վայբերգը: Մուլտֆիլմի երգերը ձայնապնակներով թողարկվել են մոսկովյան, ապրիլյան, լենինգրադյան և այլ ստուդիաներում, իսկ 1960-ական թվականների կեսերին ընդգրկվել են «Մեղեդի» ընկերության կողմից թողարկած մուլտֆիլմերի երգերի ժողովածուի մեջ: ԱՎելի ուշ երգերը թողարկվել են նաև ձայներիզների վրա: 1990-ական թվականներին երգերը ձայնագրվել են տարբեր աուդիոեզիզների և տեսաերիզների վրա, իսկ 1999 թվականից թողարկվել են MP3 ձևաչափով:

1990-ական թվականների երկրորդ կեսերին մուլտֆիլմի հիման վրա թողարկվել է դրա աուիդիոհեքիաթը` Ալեքսանդր Պոժարովի տեքստով:

Վիդեո թողարկում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1980-ական թվականներին մուլտֆիլմն սկսել է թողարկվել տեսաերիզներով: 1990-ականների սկզբին մուլտֆիլմը թողարկվել է «Խոշոր պլան» ընկերության տեսաերիզներում: 1990-ականների կեսերին այն ներառվել է խորհրդային լավագույն մուլտֆիլմերի VHS ձևաչափով տարբեր հավաքածուների մեջ:

1999 թվականին «Ջոուվ» ընկերության կողմից մուլտֆիլմը թողարկվել է իսպաներեն, ֆրանսերեն և անգլերեն լուսագրերով, իսկ 5 տարի հետո, 2004 թվականին, վաճառքի է հանվել դրա նորացված DVD տարբերակը:

Ցուցադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մոսկվայի պատկերասրահներից մեկում կայացած «Երբ վառվում են տոնածառի լույսերը: 20-րդ դարի ռուսական ամանորյա անիմացիայի գլուխգործոցները» ցուցահանդեսի ժամանակ ցուցոադրվել են «12 ամիսներ», «Փոստատար ձնեմարդը», «Ամանորյա գիշեր» և այլ մուլտֆիլմեր[1]


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]