Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր
Vigdís Finnbogadóttir
Vigdis Finnbogadottir (1985).jpg
 
Կուսակցություն՝ Independence Party
Կրթություն՝ Faculty of Arts of Paris, Կոպենհագենի համալսարան, Իսլանդիայի համալսարան և Joseph Fourier University
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Ծննդյան օր ապրիլի 15, 1930(1930-04-15)[1][2] (89 տարեկան)
Ծննդավայր Ռեյկյավիկ, Kingdom of Iceland
Քաղաքացիություն Flag of Iceland.svg Իսլանդիա
 
Պարգևներ

Սերովբեների արքայական շքանշան, Scandinavia's speech prize, Knight Grand Cross with Collar of the Order of St. Olav‎, Grand Cross of the Order of the Dannebrog, Ասպետական մեծ խաչի շքանշան. «Իտալիայի Հանրապետության համար ունեցած վաստակի համար», Grand Crosses with Collar of the Order of the Falcon, Grand Cross of the White Rose of Finland with Collar, Սուրբ Միքայելի և Սուրբ Գևորգի Մեծ Խաչ շքանշանի ասպետ, Honorary doctor of the Paris-Sorbonne University, honorary doctor of the University of Gothenburg, Knight Grand Cross with Collar of the Order of Merit of the Italian Republic, Grand Cross Special Class of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany, Grand Cross special issue of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany, special issue, Q18244521? և Փղի շքանշան

Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր (իսլ.՝ Vigdís Finnbogadóttir, ապրիլի 15, 1930(1930-04-15)[1][2], Ռեյկյավիկ, Kingdom of Iceland) 1980 թվականից Իսլանդիայի չորրորդ նախագահը: Համարվում է աշխարհում առաջին կինը, որն ընտրվել էր սահմանադրական պետության ղեկավար (և ընդհանրապես աշխարհում երկրորդ կին նախագահը՝ արգենտինացի Իսաբել Մարտինես դե Պիրոնից հետո, որը ժառանգեց իշխանությունն իր ամուսնուց առանց ընտրությունների), սակայն որոշ պատմաբաններ կասկածի տակ են դնում այդ փաստը[3], օրինակ բերելով Խերտեկ Անչիմաա-Տոկային, Յանժմաա Սուխբաատարն և Սուն Ցինիլին, որոնք ընտրվել էին պետության ղեկավարի պաշտոնին Ֆիննբոգադոուտտիրից առաջ, թեպետ և այդ պետությունները ժողովրդավարական չէին[4][5][4]:

Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր չէր նախապատրաստվել քաղաքական կարիերային: 1949-1953 թվականներին նա ուսումնասիրում էր ֆրանսերեն և գրականություն Գրենոբլի և Փարիզի Սորբոնի համալսարաններում, թատրոնի պատմություն՝ Կոպենհագենի համալսարանում: 1960-1970-ական թվականներին ՆԱՏՕ-յի և ամերիկյան ռազմական ներկայության դեմ բողոքի ակցիայի մասնակից:

1972 թվականից ղեկավարում էր Ռեյկյավիկի ազգային թատրոնը: Առաջին անգամ նախագահ ընտրվեց 1980 թվականին և մնում էր այդ պաշտոնին չորս անգամ: Նախագահի պաշտոնին նա մեծ ուշադրություն էր հատկացնում իսլանդերեն լեզվի զարգացմանը, Իսլանդիայի եզակի մշակույթին և երիտասարդության շահերին: Իսլանդիայի երեխաների օգնության միության հիմնադիր և ղեկավար:

Որպես Իսլանդիայի նախագահ համարվում էր Իսլանդական բազեի շքանշանի գրոսմայստեր:

1996 թվականին, հերթական ընտրություններին մասնակցելուց հրաժարվելով, նա գլխավորեց Կին-ղեկավարների համաշխարհային խորհուրդը: Նախագահի պաշտոնից հեռանալուց հետո ընտրվեց Իսլանդիայի կանանց իրավունքների միության ցմահ պատվավոր անդամ: Միաժամանակ Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր համարվում է ՅՈւՆԵՍԿՕ-յում բարի կամքի դեսպան լեզվային զանազանության զարգացման հարցերով և Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Ֆինլյանդիայի, Շվեդիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Ճապոնիայի միշ շարք համալսարանների պատվավոր դոկտոր:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 FemBio
  3. "Khertek Anchimaa-Toka: The World's First Female Head of State". Times Online. 2 October 2008. Retrieved 22 October 2009.
  4. 4,0 4,1 «Worldwide Guide to Women in Leadership»։ Վերցված է 1 February 2013 
  5. Women Heads of State CAPWIP - Center For Asian-Pacific Women in Politics