Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր
Vigdís Finnbogadóttir
Vigdis Finnbogadottir (1985).jpg
 
Կուսակցություն՝ Independence Party?
Կրթություն՝ Փարիզի արվեստների ֆակուլտետ, Կոպենհագենի համալսարան, Իսլանդիայի համալսարան և Joseph Fourier University
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Ծննդյան օր ապրիլի 15, 1930(1930-04-15)[1][2] (89 տարեկան)
Ծննդավայր Ռեյկյավիկ, Kingdom of Iceland
Քաղաքացիություն Flag of Iceland.svg Իսլանդիա
 
Պարգևներ

Սերովբեների արքայական շքանշան, Scandinavia's speech prize?, Սուրբ Օլաֆի շքանշանի շղթայով Մեծ խաչի ասպետ, Դանեբրոգի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Ասպետական մեծ խաչի շքանշան. «Իտալիայի Հանրապետության համար ունեցած վաստակի համար», Իսլանդական բազեի շքանշանի Մեծ խաչ շղթայով, Ֆինլանդիայի Սպիտակ վարդի շքանշանի Մեծ խաչ շղթայով, Սուրբ Միքայելի և Սուրբ Գևորգի Մեծ Խաչ շքանշանի ասպետ, Փարիզի Սորբոնի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, Գյոտեբորգի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, Մեծ Խաչի ասպետ՝ «Իտալիայի Հանրապետության հանդեպ ունեցած վաստակի համար» Մեծ ժապավենով, «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության հանդեպ ունեցած վաստակի համար» հատուկ աստիճանի շքանշանի Մեծ Խաչ, «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի հատուկ թողարկված Մեծ Խաչ, Mårbacka Award? և Փղի շքանշան

Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր (իսլ.՝ Vigdís Finnbogadóttir, ապրիլի 15, 1930(1930-04-15)[1][2], Ռեյկյավիկ, Kingdom of Iceland) 1980 թվականից Իսլանդիայի չորրորդ նախագահը: Համարվում է աշխարհում առաջին կինը, որն ընտրվել էր սահմանադրական պետության ղեկավար (և ընդհանրապես աշխարհում երկրորդ կին նախագահը՝ արգենտինացի Իսաբել Մարտինես դե Պիրոնից հետո, որը ժառանգեց իշխանությունն իր ամուսնուց առանց ընտրությունների), սակայն որոշ պատմաբաններ կասկածի տակ են դնում այդ փաստը[3], օրինակ բերելով Խերտեկ Անչիմաա-Տոկային, Յանժմաա Սուխբաատարն և Սուն Ցինիլին, որոնք ընտրվել էին պետության ղեկավարի պաշտոնին Ֆիննբոգադոուտտիրից առաջ, թեպետ և այդ պետությունները ժողովրդավարական չէին[4][5][4]:

Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր չէր նախապատրաստվել քաղաքական կարիերային: 1949-1953 թվականներին նա ուսումնասիրում էր ֆրանսերեն և գրականություն Գրենոբլի և Փարիզի Սորբոնի համալսարաններում, թատրոնի պատմություն՝ Կոպենհագենի համալսարանում: 1960-1970-ական թվականներին ՆԱՏՕ-յի և ամերիկյան ռազմական ներկայության դեմ բողոքի ակցիայի մասնակից:

1972 թվականից ղեկավարում էր Ռեյկյավիկի ազգային թատրոնը: Առաջին անգամ նախագահ ընտրվեց 1980 թվականին և մնում էր այդ պաշտոնին չորս անգամ: Նախագահի պաշտոնին նա մեծ ուշադրություն էր հատկացնում իսլանդերեն լեզվի զարգացմանը, Իսլանդիայի եզակի մշակույթին և երիտասարդության շահերին: Իսլանդիայի երեխաների օգնության միության հիմնադիր և ղեկավար:

Որպես Իսլանդիայի նախագահ համարվում էր Իսլանդական բազեի շքանշանի գրոսմայստեր:

1996 թվականին, հերթական ընտրություններին մասնակցելուց հրաժարվելով, նա գլխավորեց Կին-ղեկավարների համաշխարհային խորհուրդը: Նախագահի պաշտոնից հեռանալուց հետո ընտրվեց Իսլանդիայի կանանց իրավունքների միության ցմահ պատվավոր անդամ: Միաժամանակ Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր համարվում է ՅՈւՆԵՍԿՕ-յում բարի կամքի դեսպան լեզվային զանազանության զարգացման հարցերով և Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Ֆինլյանդիայի, Շվեդիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Ճապոնիայի միշ շարք համալսարանների պատվավոր դոկտոր:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 FemBio
  3. "Khertek Anchimaa-Toka: The World's First Female Head of State". Times Online. 2 October 2008. Retrieved 22 October 2009.
  4. 4,0 4,1 «Worldwide Guide to Women in Leadership»։ Վերցված է 1 February 2013 
  5. Women Heads of State CAPWIP - Center For Asian-Pacific Women in Politics