Վալենտինա Լիսիտցա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վալենտինա Լիսիտցա
Valentina Lisitsa 0421 1200x800.JPG
Նաև հայտնի է որպեսQueen of Rachmaninoff[1]
Ծնվել էդեկտեմբերի 11, 1973(1973-12-11) (47 տարեկան)
Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[2]
ԵրկիրFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Ժանրերդասական երաժշտություն
Մասնագիտությունդաշնակահարուհի
Գործիքներդաշնամուր
ԿրթությունՉայկովսկու անվան Ուկրաինայի ազգային երաժշտական ակադեմիա
Կայքvalentinalisitsa.com
Valentina Lisitsa Վիքիպահեստում

Վալենտինա Եվգենևնա Լիսիտցա (ռուս.՝ Валентина Евгеньевна Лисица, դեկտեմբերի 11, 1973(1973-12-11), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[2]), ամերիկացի ծագմամբ ռուս դաշնակահար։ Յութուբյան իր էջում ունի 160 միլիոնից ավելի դիտում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վալենտինա Լիսիտցան ծնվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Կիևում։ Իրինա Իգորևնայի և Եվգենի Սերգեևիչի ընտանիքում։ Դաշնամուր սկսել է նվագել 3 տարեկանից , որպեսզի մեկ տարի անց տեղի ունենա առաջին սոլո [3] համերգը։ Չնայած նրա վաղ երաժշտական ունակություններին , նրա մանկության երազանքն էր դառնալ պրոֆեսիոնալ շախմատիստ։ Մանուկ հասակից Լիսիտցան հաճախել է Կիևի Լիսենկոյի անվան հատուկ միջնակարգ երաժշտական դպրոցը, հետագայում ապագա ամուսնու՝ Ալեքսեյ Կուզնեցովի հետ , սովորել է Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստուհի և դաշնակահարուհի Լյուդմիլա Ցվերկոյի մոտ` Կիևի կոնսերվատորիայում[4]։ 1991 թվականին ամուսնու հետ միասին հեղինակավոր միջազգային մրցույթում , երաժշտական դուետով, նվաճեցին առաջին «Dranoff International Two Piano Competition» մրցանակը։ Նրանք տեղափոխվեցին ԱՄՆ , շարունակելու իրենց դաշնակահարի կարիերան։ 1995 թվականին ելուլթ են ունեցել նյույորքյան Լինկոլն կենտրոնում «Mostly Mozart Festival» մրցույթում, դիրիժոր Ջերարդ Շվարցի ղեկավարությամբ։ Ժամանակի ընթացքում Լիսիտցայի կարիերան կանգ է առնում , հատկապես իր մենեջերի մահից հետո։ 2007 թվականին նա թողարկել է իր առաջին տեսահոլովակը «Յութուբ» տեսանախագծային կայքում, որտեղ նա նվագում է Ռախմանինովի էտյուդը։ Դրանից հետո ձայնագրում է Շոպենի էտյուդների շարքը, որը DVD ձայնասկավառակով թողարկվել է 2004 թվականին։ Այն Amazon ինտերնետային խանութում ամենամեծն է իր վաճառքի թվով։ 2012 թվականին նա պայմանագիր է կնքում ձայնագրող Decca ձայնագրման լեյբլ ընկերության հետ։

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամուսնացել է դաշնակահար Ալեքսեյ Կուզնեցովի հետ , որը եղել է Լիսիտցայի զուգընկերը երաժշտական մի շարք դուետներում։ Նրանք ունեն որդի՝ Բենջամինը, որի հետ միասին ապրում են Հյուսիսային Կարոլինայում (ԱՄՆ)։ Ազատ ժամանակ Լիսիտցան սիրում է պատրաստել իտալական ճաշատեսակներ, վերանորոգել իր առանձնատունը և աշխատել այգում։

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վալենտինա Լիսիտցան և Հիլարի Հանը, մարտի 3, 2009

Անսպասելի հաջողություններից հետո Լիսիտցան շարունակել է իր համերգային կարիերան։ 2008-2009 թվականներին նա հանդես է եկել ավելի քան 80 hամերգներով, որոնցից հայտնի դարձան Սան-Պաուլոյի և Նոր Զելանդիայի սիմֆոնիկ նվագախմբում, Վարշավայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում և Փարիզի կամերային նվագախմբում տեղի ունեցած ելույթները։ Կատարել է մի քանի կամերային դուետ ամերիկացի թավջութակահար Լին Հարրելլի, ջութակահար Ջիմմի Լինի, ալտահար Ռոբերտո Դիասի, բրիտանացի ջութակահար Իդա Հենդելի հետ[5][6]։ Ամենակարևոր համագործակցութունը, ըստ դաշնակահարի եղել է ամերիկացի ջութակահար Հիլարի Հանի հետ ունեցած դուետը։ 2010 թվականին նվագել է Ռոտերդամի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում, իսկ 2011 թ.-ին՝ Բրազիլիայի սիմֆոնիկ նվագախմբում։ Լիսիտցայի ելույթները հանրությանն առավել հայտի դարձան Քարնեգի Հոլ և Էվերի Ֆիշեր Հոլ (Նյու Յորք, ԱՄՆ), Կոնսերտգեբաուն (Ամստերդամ, Նիդեռլանդներ) և Վիեննայի Մեծ («Wiener Musikverein») համերգասրահներում տեղի ունեցած ելույթների շնորհիվ։ Դաշնակահարի համերգային ծրագրում ներառվել են Բեթհովենի, Ռախմանինովի, Շոստակովիչի, Գրիգի, Լիստի և ուրիշների ստեղծագործությունները։

2015 թվականի հունիսի 22-ին նա ելույթ է ունեցել Դոնեցկում, նվիրված Հայրենական Մեծ պատերազմի տարելիցին (կատարել է Ռախմանինովի, Չայկովսկու, Շոստակովիչի ստեղծագործությունները)։ Հեռուստաալիքներից մեկում տված հարցազրույցում նա կոչ է արել ուկրաինացիներին մասնակցել ահաբեկչական գործողությունների կանխարգելման միջոցառումներին։ Իսկ Ուկրաինայի քաղաքական իրավիճակը նա անվանել է «վերադարձ ֆաշիզմին»։ Երկրորդ այցելությունը տեղի է ունեցել Դոնեցկում, 2016 թվականի գարնանը։ Լիսիտցան մասնակցել է «Պրոկոֆևյան գարուն» փառատոնին և մի շարք համերգներ է ունեցել Դոնեցկի մարզի մի քանի ռմբակոծված քաղաքներում՝ Դեբալցևոյում և Գորլովկայում։ Դաշնակահարի երրորդ այցելությունը տեղի է ունեցել դարձյալ Դոնեցկում, 2017 թվականի սեպտեմբերին, կապված Մեծ Հայրենական պատերազմում Դոնբասի ազատագրման օրվան նվիրված տոնակատարությանը։ Համերգը կայացել է բաց երկնքի տակ, սիմֆոնիկ նվագախմբի ուղեկցությամբ և ինչպես նաև 2 սոլո համերգ Դոնեցկի ֆիլհարմոնիայի մասնակցությամբ։

Սկավառակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալբոմներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Valentina (1996)[7]
  • Virtuosa Valentina! vol. 1 (1996)[7]
  • Virtuosa Valentina! vol. 2 (1997)[7]
  • Ida Haendel in Recital (2003) — Իդա Հենդելի հետ (ջութակ)[8].
  • Piano Recital (2010)[9]
  • Charles Ives: Four Sonatas (2011) — Հիլարի Հանի հետ (ջութակ)[10].
  • Permit Me Voyage: Transcriptions for Trumpet (2011) — Քրեյգ Մորրիսի հետ (շեփոր)[11].
  • Live at the Royal Albert Hall (2012)[12]
  • Valentina Lisitsa plays Liszt (2013)[13]
  • Rachmaninov: Moments Musicaux (2013)[14]
  • Rachmaninov: The Piano Concertos; Rhapsody on a Theme of Paganini (2013) — Լոնդոնյան սիմֆոնիկ նվագախմբում, դիրիժոր՝ Մայքլ Ֆրենսիս[15].
  • Chasing Pianos: The Piano Music of Michael Nyman (2014)[16]
  • Valentina Lisitsa Plays Philip Glass (2015)

Տեսանյութեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • F. Chopin, 24 Etudes for Piano op. 10, op. 25 (2004)
  • Schubert-Liszt Schwanengesang (2005)
  • Black & Pink (2006)
  • Live at the Royal Albert Hall (2012)[17]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]