Սրտի իշեմիկ հիվանդություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սրտի իշեմիկ հիվանդություն
Coronary Artery Disease.jpg
Սրտի իշեմիկ հիվանդության սխեմատիկ ներկայացում
Տեսակհիվանդություն
Հիվանդության ախտանշաններԿրծքային հեղձուկ, հևոց, սրտխառնոց, գլխապտույտ, հոգնածություն և պարանոցի ցավ
Բուժաքննությունմիոկարդի պերֆուզիայի պատկերավորում, սթրես էխոսրտագրություն, սրտի ՄՌՇ, ՀՇ կորոնարանգիոգրաֆիա և ֆիզիկական աշխատանքի ԷՍԳ
Բժշկական մասնագիտությունսրտաբանություն
ՀՄԴ-9410 և 414
ՀՄԴ-10I20 և I25
ԲուժումՄիջմաշկային կորոնար միջամտություն, ծխելուց հրաժարում, մարմնի քաշի կորուստ, Ֆիզիկական վարժություն, Աորտոկորոնար շունտավորման վիրահատություն և արյան հոսքի տրանսմիոկարդիալ վերականգնում

Սրտի իշեմիկ հիվանդություն (ՍԻՀ, լատ.՝ morbus ischaemicus cordis), պսակային հիվանդություն, սիրտ-անոթային համակարգի տարածված հիվանդություն։ Տերմինն առաջարկել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության փորձագետների կոմիտեն (1962 թ.)։

Հիվանդության առաջացման պատճառները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սրտի իշեմիկ հիվանդության հիմքում ընկած է սրտամկանի ախտահարումը, որը սրտամկանի թթվածնապահանջի և աթերոսկլերոտիկ փոփոխությունների ենթարկված պսակային զարկերակների թթվածնամատակարարման անհամապատասխանության հետևանք է։ Հիվանդության առաջացմանը նպասում են նաև պսակային զարկերակների գործունեության նյարդահումորալ կարգավորման խանգարումները և զարկերակների սպազմը։ Կարևոր դեր են կատարում նաև ռիսկի գործոնները (զարկերակային արյան ճնշման բարձրացում, ճարպային փոխանակության խանգարում, շաքարային հիվանդություն, ծխելը, բարձր կալորիականությամբ սննդի ընդունում և նստակյաց կյանք)։

Սրտի իշեմիկ հիվանդության ձևերը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սրտի իշեմիկ հիվանդությունը լինում է հետևյալ ձևերի․

  1. սրտամկանի սուր ինֆարկտ,
  2. Սրտի իշեմիկ հիվանդության սուր և ենթասուր այլ ձևեր, սրտամկանի իշեմիա՝ մանրօջախային մեռուկացումով (այսպես կոչված՝ նախաինֆարկտային համախտանիշ),
  3. կրծքային հեղձուկ (ստենոկարդիա),
  4. անախտանշան Սրտի իշեմիկ հիվանդություն (հայտնաբերվում է էլեկտրասրտագրությամբ),
  5. քրոնիկական Սրտի իշեմիկ հիվանդություն (պսակային անոթների աթերոսկլերոզ և դրանով պայմանավորված կարդիոսկլերոզ)։

Ամենատարածված ձևը կրծքային հեղձուկն է։ Ըստ կլինիկական ընթացքի տարբերում են սուր Սրտի իշեմիկ հիվանդություն (օրինակ, սրտամկանի ինֆարկտ) և քրոնիկական (օրինակ, օջախային և տարածուն կարդիոսկլերոզ)։

Ըստ ընթացքի Սրտի իշեմիկ հիվանդությունը լինում է արագընթաց, որը դրսևորվում է կրկնակի և կրկնվող ինֆարկտների ձևով, և դանդաղընթաց՝ կրծքային հեղձուկի հազվադեպ նոպաներով, առիթմիայով, սրտային անբավարարության աստիճանաբար զարգացող երևույթներով։ Ախտորոշումը՝ հիվանդի հարցուփորձի (անամնեզ) տվյալներով, կլինիկական երևույթներով, գործիքային էլեկտրաֆիզիոլոգիական հետազոտության մեթոդներով (ֆիզիկական ծանրաբեռնվածություն, էխոկարդիոգրաֆիա, փորոքագրություն և այլն)։

Բուժումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պսակային արյան շրջանառության վերականգնում կամ լավացում, աթերոսկլերոզի կանխում, սրտի ռիթմի և հաղորդականության խանգարման վերացում, արյան շրջանառության կարգավորում, առողջարանային բուժում (օրինակ, Արզնի)։ Վերոհիշյալ միջոցառումները խիստ անհատական են, հաշվի են առնվում հիվանդի աշխատանքի ու կենցաղի պայմանները և հիվանդության ընթացքի յուրահատկությունները։

Կանխարգելումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կյանքի և աշխատանքային պայմանների նորմալացում, հանգստի ռեժիմի կարգավորում, ֆիզիկական և հոգեկան ծանրաբեռնվածության վերացում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 173 CC-BY-SA-icon-80x15.png