Սպիտակամորթների ցեղասպանություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
2015 թվականի նոյեմբերի 8-ին Կալեում հակամիգրանտական տրամադրություններ ունեցող ցուցարարները ֆրանսերեն լեզվով պաստառ են պահել՝ «Բազմազանություն» (կոդային բառ սպիտակամորթների ցեղասպանությունը մատնանշելու համար) գրությամբ

«Սպիտակ ռասայի ցեղասպանություն», «սպիտակամորթների ցեղասպանություն», «սպիտակամորթների ոչնչացում»[1] կամ «սպիտակամորթների փոխարինում»[2][3][4], դավադրության տեսություն, որը կիսում են «սպիտակ ռասայի» գերազանցության կողմնակիցները[5][6][7][8], ըստ որի, սպիտակամորթներին ոչնչացնելու համար դավադրություն կա։ Նշվում է, որ սպիտակամորթներին ոչնչացնելու նպատակով երկրներում գաղտնի ուժերը խրախուսում են ցեղերի խառնումը[5], ոչ մեծերի զանգվածային ներգաղթը[9], ռասայական ինտեգրացիան, ծնելիության ցածր մակարդակը, աբորտները, սպիտակներից հողի պետական բռնագրավումը, կազմակերպված բռնությունը[10] և էլիմինացիան[10]՝ ստիպողական ձուլման, զանգվածային ներգաղթի կամ ուղղակի ցեղասպանության միջոցով[11][12][13][14]։

Սպիտակամորթների ցեղասպանության կազմակերպմանը դավադրության տեսության կողմնակիցները հաճախ մեղադրում են հրեաներին[5][8]։ Ավելի քիչ են գաղտնի դավադրությանը մասնակցելու մեջ մեղադրվում սևամորթները[15], լատինամերիկացիները[16] և մահմեդականները[17], բայց նրանք դիտարկվում են որպես սպիտակամորթների ցեղասպանության հանցակիցներ[18][19][20], բայց ոչ դրա կազմակերպիչները[21]։

«Սպիտակամորթների ցեղասպանությունը» քաղաքական միֆ է[22][23][15], որը հիմնված է կեղծ գիտական, ներառյալ կեղծ պատմական հայացքների և էթնիկ ատելության վրա[24], որը պայմանավորված է հոգեբանական խուճապով, որը հաճախ անվանում են «սպիտակների ոչնչացման վախ»[25][16]։ Գիտնականների կարծիքով[26]՝ սպիտակամորթները կանգնած չեն ոչնչացման վտանգի առաջ[27][28][29][21][22][20][19]։

Դավադրության այս տեսությունը տարածվեց անջատողական և նեոնացիստ Դևիդ Լեյնի կողմից 1995 թվականին և քարոզվեց Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում, Հարավային Աֆրիկայում և Ավստրալիայում։ Դավադրության նման տեսություններն ավելի վաղ տարածվել էին Նացիստական Գերմանիայում[30] և հիշատակվել Ռենո Կամյուի «Մեծ փոխարինում» գրքում[31], որը նվիրված էր Ֆրանսիայի սպիտակամորթ բնակչությանը[32][33]։ 2019 թվականին ահաբեկչություններ են տեղի ունեցել Քրայսթչերչի և Էլ Պասոյի մզկիթներում։ Ահաբեկիչներն իրենց ցույցերում դատապարտել են սպիտակամորթների փոխարինումը և վկայակոչել «Մեծ փոխարինման» հայեցակարգը։ Այս իրադարձություններից հետո, որպես «սպիտակամորթների ցեղասպանության» հոմանիշներ և դավադրության այս տեսության սորտեր, սկսեցին դիտարկվել «մեծ փոխարինման» գաղափարը (հաճախ կոչվում է «փոխարինման տեսություն» կամ «բնակչության փոխարինում»)[34], 2002 թվականի Եվրաբիա Բատ Յեորի հայեցակարգը[35] և 1970-ական թվականներին Գերդ Հոնզիկի կողմից ստեղծված Կալերգայի պլանի վերածնվող միֆը[31]։

2018 թվականի օգոստոսին ԱՄՆնախագահ Դոնալդ Թրամփը մեղադրվում էր արտաքին քաղաքականության մասին թվիթում դավադրության տեսությանն աջակցելու մեջ, որում պետքարտուղար Մայք Պոմպեոյին հանձնարարել էր հետաքննել «ՀԱՀ-ում հողերի և ֆերմաների զավթումն ու օտարումը, ինչպես նաև ֆերմերների բազմաթիվ սպանությունները»[36][37]՝ պնդելով, որ ՀԱՀ-ի կառավարությունը ներկայում հող է բռնազավթում սպիտակամորթ ֆերմերներից[38]։ ՀԱՀ-ում ֆերմայի վրա հարձակումների և հողային բարեփոխումների շուրջ ծագած կոնսպիրոլոգիական գաղափարները զանգվածային լրատվության միջոցներում ներկայացված թեմաների թվում են որպես «սպիտակամորթների ցեղասպանության» իրականացման միջոց[27][39][38]։ Հարավային Աֆրիկայում և Զիմբաբվեում տնտեսությունների բռնագրավման թեման միավորող է դարձել սպիտակ ազգայնականների և այլընտրանքային աջ խմբերի համար[40][41], որոնք օգտագործում են այն սպիտակամորթների գերազանցության գաղափարը արդարացնելու համար[42][38]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Herndon Astead W. (June 20, 2019)։ «'These People Aren't Coming From Norway': Refugees in a Minnesota City Face a Backlash»։ New York Times։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-08-04-ին։ Վերցված է 2022-05-17։ «But for others, the changes have fueled talk about 'white replacement,' a racist conspiracy theory tied to the declining birthrates of white Americans that has spread in far-right circles and online chat rooms and is now surfacing in some communities.» 
  2. «A splintered movement: How the far-right found a foothold on campus»։ The Ubyssey։ April 20, 2019։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-07-30-ին։ Վերցված է 2022-05-17։ «'White replacement' does not just refer to a demographic change. It is a conspiracy theory spread by white supremacists who believe international governments are intentionally 'replacing' white people with non-white immigrants through liberal immigration policies.» 
  3. «How the "White Replacement" Conspiracy Theory Spread Around the Globe»։ GQ։ June 21, 2019։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-07-24-ին։ Վերցված է 2022-05-17։ «The "great replacement," also known as "white genocide," is summed up by its name: a secretive cabal of elites, often Jewish, is trying to deliberately destroy the white race through demographic change in importing immigrants and refugees.» 
  4. 5,0 5,1 5,2 Wilson Andrew Fergus (February 16, 2018)։ «#whitegenocide, the alt-right and conspiracy theory: How secrecy and suspicion contributed to the mainstreaming of hate»։ Secrecy and Society 1 (2)։ doi:10.31979/2377-6188.2018.010201 
  5. Kelly Annie (August 15, 2017)։ «The alt-right: reactionary rehabilitation for white masculinity»։ Soundings 66 (66): 68–78։ doi:10.3898/136266217821733688 
  6. Thompson Kevin C. (April 2001)։ «Watching the Stormfront: White Nationalists and the Building of Community in Cyberspace»։ Social Analysis: The International Journal of Social and Cultural Practice 45 (1): 32–52։ JSTOR 23169989 
  7. 8,0 8,1 Nathan Julie (October 29, 2018)։ «'White Genocide' and the Pittsburgh synagogue massacre»։ ABC Religion & Ethics (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-06-02-ին։ Վերցված է May 8, 2019 
  8. Futrelle David (April 1, 2019)։ «The 'alt-right' is fueled by toxic masculinity — and vice versa»։ NBC News։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-11-24-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  9. 10,0 10,1 «The high price of 'white genocide' politics for Australia»։ The Sydney Morning Herald։ August 12, 2018։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-07-12-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  10. Kaplan Jeffrey (2000)։ Encyclopedia of White Power: A Sourcebook on the Radical Racist Right։ AltaMira Press։ էջ 539։ ISBN 9780742503403։ Արխիվացված է օրիգինալից August 4, 2020-ին։ Վերցված է May 1, 2015 
  11. «'White Genocide' Billboard Removed»։ NBC News։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-04-ին։ Վերցված է May 1, 2015 
  12. Eager Paige Whaley (2013)։ From Freedom Fighters to Terrorists: Women and Political Violence։ Ashgate Publishing, Ltd.։ էջ 90։ ISBN 9781409498575 
  13. Kivisto Peter, Rundblad Georganne (2000)։ Multiculturalism in the United States: Current Issues, Contemporary Voices։ SAGE Knowledge։ էջեր 57–60։ ISBN 978-0-7619-8648-5։ Արխիվացված է օրիգինալից August 3, 2020-ին։ Վերցված է May 1, 2015 
  14. 15,0 15,1 Pogue James (March 28, 2019)։ «The Myth of White Genocide: An unfinished civil war inspires a global delusion»։ Harper's Magazine։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-02-ին։ Վերցված է November 3, 2019 
  15. 16,0 16,1 Stern Alexandra Minna (July 14, 2019)։ «Alt-right women and the 'white baby challenge'»։ Salon (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-08-04-ին։ Վերցված է November 3, 2019 
  16. «The far right, the 'White Replacement' myth and the 'Race War' brewing»։ Australian Broadcasting Corporation։ February 12, 2019։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-06-02-ին։ Վերցված է 2022-05-17։ «What is new is the concept of 'White Replacement' (sometimes called 'White Genocide') which claims that there is a global Jewish plot to 'import' non-Europeans ― especially Africans, Asians and Arabs ― into Europe, North America and Australasia for the express purpose of 'destroying' European culture, subjugating and ultimately decimating people who are of European ethnicity.» 
  17. Saletan William (August 7, 2019)։ «White Nationalists Are Debunking White Supremacy»։ Slate Magazine (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-10-ին։ Վերցված է August 15, 2019։ «Crusius claimed to be fighting a 'Hispanic invasion of Texas. They are the instigators, not me,' he wrote. 'I am simply defending my country from cultural and ethnic replacement brought on by an invasion.'» 
  18. 19,0 19,1 «NY Times reporter: The white nationalist "great replacement" theory is "startlingly common" in right-wing media»։ Media Matters for America (անգլերեն)։ August 12, 2019։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-09-30-ին։ Վերցված է August 17, 2019 
  19. 20,0 20,1 Peters Jeremy W., Grynbaum Michael M., Collins Keith, Harris Rich, Taylor Rumsey (August 12, 2019)։ «How the El Paso Killer Echoed the Incendiary Words of Conservative Media Stars»։ The New York Times։ Արխիվացված է օրիգինալից 2022-05-16-ին։ Վերցված է August 12, 2019 
  20. 21,0 21,1 Moses A. Dirk (March 29, 2019)։ «'White Genocide' and the Ethics of Public Analysis»։ Journal of Genocide Research 21 (2): 201–213։ doi:10.1080/14623528.2019.1599493 
  21. 22,0 22,1 Perry Barbara (November 2003)։ «'White Genocide': White Supremacists and the Politics of Reproduction»։ in Ferber Abby L.։ Home-grown hate: gender and organized racism։ Routledge։ էջեր 75–95։ ISBN 978-0-203-64405-8։ doi:10.4324/9780203644058 
  22. «The dangerous myth of 'white genocide' in South Africa»։ Southern Poverty Law Center։ August 23, 2018։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-07-11-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  23. Saslow Eli (September 2018)։ Rising out of hatred: the awakening of a former white nationalist։ Penguin Random House։ ISBN 978-0385542876։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-08-05-ին։ Վերցված է 2022-08-09 
  24. «We Are in the Midst of the Third Bogus 'White Extinction' Panic in Just as Many Centuries»։ Reason։ June 26, 2018։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-07-12-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  25. Taylor Keeanga-Yamahtta (February 16, 2018)։ «The White Power Presidency: Race and Class in the Trump Era»։ New Political Science 40 (1): 103–112։ doi:10.1080/07393148.2018.1420555 
  26. 27,0 27,1 Marcotte Amanda (August 27, 2018)։ «Donald Trump's "white genocide" rhetoric: A dangerous escalation of racism»։ Salon (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-08-04-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  27. Walsh Joe (May 22, 2018)։ «No, Katie Hopkins, there is no white genocide in South Africa»։ New Statesman։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-04-ին։ Վերցված է September 30, 2021 
  28. DeVega Chauncey (September 5, 2018)։ «Author and activist Tim Wise: 'The Republican Party is a white identity cult'»։ Salon (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-08-04-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  29. Burgdörfer Friedrich (1934)։ Sterben die weissen Völker: die Zukunft der weissen und farbigen Völker im Lichte der biologischen Statistik [The white peoples die: the future of the white and colored peoples in the light of biological statistics] (գերմաներեն)։ G.D.W. Callwey։ OCLC 938037846 
  30. 31,0 31,1 «Day of the trope: White nationalist memes thrive on Reddit's r/The_Donald»։ Southern Poverty Law Center։ April 19, 2018։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-02-01-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  31. «Why the alt-right want to call Australia home»։ Overland։ July 18, 2018։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-04-19-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  32. Poulter James (12 March 2018)։ «Meet the Snowflakes Who Are the New Face of Race Hate»։ Vice։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-06-22-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  33. «How the swarm of white extremism spreads itself online»։ The Spinoff։ March 28, 2019։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-04-23-ին։ Վերցված է 2022-05-17։ «In French, introduced by Renaud Camus, it is called Le Grand Remplacement (The Great Replacement). It comes in different guises, such as the Eurabia thesis that argues that Muslims are "invading" Europe and are a fifth column waiting to take control of the continent. In English, the most famous iteration is "white genocide"» 
  34. «A white nationalist conspiracy theory was at the heart of the New Zealand shooting. This isn't the first time it's been associated with terror attacks.»։ Business Insider։ March 15, 2019։ Արխիվացված է օրիգինալից January 10, 2020-ին։ Վերցված է June 21, 2019։ «Breivik wrote in his 1,518-page manifesto that Islamic immigrants and the European Union were on a mission to create "Eurabia." The idea was a variation on the white genocide conspiracy theory, which purported that anti-Israel powers were attempting to "Arabise" Europe.» 
  35. «South Africa blasts Trump over racially divisive tweet»։ Los Angeles Times։ Associated Press։ August 23, 2018։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-03-14-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  36. Nakamura David, Hudson John, Stanley-Becker Isaac (August 23, 2018)։ «'Dangerous and poisoned': Critics blast Trump for endorsing white nationalist conspiracy theory on South Africa»։ The Washington Post։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-12-06-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  37. 38,0 38,1 38,2 Trump Echoes Neo-Nazi Propaganda About South Africa (That He Heard on Fox News)։ New York։ August 23, 2018։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-09-25-ին։ Վերցված է 2022-05-17։ «White nationalists in the West love the idea that their 'people' are facing imminent threat of oppression and/or genocide. This fantasy serves to justify white supremacy, by positing white dominance as the only alternative to white subjugation.» 
  38. «'Castrate their corpses', professor says of GOP senators. White 'genocide!' Tucker Carlson cries.»։ The Washington Post։ October 2, 2018։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-09-21-ին։ Վերցված է 2022-05-17։ «Carlson had been flogging the issue of land seizures in South Africa – a known proxy issue for those who believe in 'white genocide'.» 
  39. «Trump under fire for claim of 'large scale killing' of white farmers in South Africa»։ NBC News։ August 23, 2018։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-02-14-ին։ Վերցված է 2022-05-17 
  40. «Trump's tweet echoing white nationalist propaganda about South African farmers, explained»։ Vox։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-07-29-ին։ Վերցված է September 4, 2018 
  41. Wilson Jason (August 24, 2018)։ «White farmers: how a far-right idea was planted in Donald Trump's mind»։ The Guardian (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-10-22-ին։ Վերցված է September 4, 2018։ «...South Africa and Zimbabwe in particular have exerted a fascination on the racist far right because in the mind of white nationalists, they show what happens to a white minority after they lose control of countries they once ruled.»