Եվրոպեոիդ ռասա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Եվրոպեոիդ կնոջ գանգ (Առողջության և բժշկության ազգային թանգարան, Վաշինգտոն)

Կովկասյան ռասա, գերմանացի անատոմ և մարդաբան Ի. Բլումենբախի դասակարգմամբ եվրոպոիդ ռասային համապատասխանող մեծ ռասա։ Ժամանակակից մարդաբանական գրականության մեջ «Կովկասյան ռասսա» հասկացությունը քիչ է գործածվում։

Եվրոպոիդ ռասա (այլ կերպ կոչվում է եվրասիական կամ կովկասյան)- ռասա, որը տարածվել է մինչև Եվրոպայում Առաջավոր Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, մասամբ Միջին Ասիայում,ավելի ուշ աշխարհագրական Մեծ հայտնագործություններ բոլոր մայրցամաքներում։

Եվրոպոիդները հատկապես լայնորեն բնակություն հաստատեցին Հյուսիսային Ամերիկայում և Հարավային Ամերիկայում, Հարավային Աֆրիկայում և Ավստրալիայում։ Երկրի վրա հանդիպում են ամենամեծաթիվ ռասան (աշխարհի բնակչության մոտ 40%):

Բնորոշ հատկանիշներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնորոշ հատկանիշները ներառում են առաջին հերթին օրթոգնաթ դեմքը, ով էականորեն դուրս է հանում հորիզոնական հարտւթյուն։

Մազերը ուղիղ են կամ ալիքավոր, որպես կանոն փափուկ (մասնավորապես Հյուսիսային խմբերի մոտ) աչքեը լայն կտրվածք ունեն, չնայած աչքերի ճեղքերը փոքր են լինում, քիթը միջին է կամ խիստ բարձր տեղակայմամբ, շուրթերը բարակ կամ չափավոր հաստ, դեմքի և մամարմնի մազերի ուժեղ կամ չափավոր աճ ձեռքերը և ոտնաթաթերը լայն են։ մաշկի, աչքերի գույները բազմազան են ։Հյուսիսային խմբերի մոտ ամենաբաց երանգից մինչև Հարավ արևելյան խմբերի մոտ ամենամուգ երանգ

Ենթախմբեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ հին տիպաբանական դասակարգման տարվերվում են՝ նորդիական, միջերկրածովյան, դինարյան, ֆալսյան, արևելյաբալթյան, լապպոնոելյան և այլ ենթախմբեր (կախված է դասակարգման հեղինակից)։

Մինչ նախապատմական ժամանակաշրջանը Եվրոպայում հնարավոր է գոյություն են ունեցել ուրիշ ենթառասաներ։ Ինչպես օրինակ Հյուսիսային Աֆրիկան․ ընդհուպ մինչև վերյին սառցապատումը բնակվում էին մեխտոիդները, որոնք նման էին վերին պալեոիտի Եվրպական կրոմանոիդներին։

Արևմյան, կենտրոնական, Հարավային Եվրոպայում և Հյուսիսային աֆրիկայում

  • Նորդիկներ
  • Ալպիական տիպ
  • Ֆալսիական տիպ Բալկանա Կովկասյան ռասա
  • Դինարական տիպ
  • Միջերկրածովյան ռասա
  • Արևելյան ռասա
  • Բորրեբյու
  • Բրյունն
  • Պոնտոսի ենթատեսակ

Արևելյան Եվրոպայում և Ասիայում

  • Բելամորո-Բալթյան ռասա
  • Մերձբալթյան տեսակ
  • Արևելաբալթյան տեսակ
  • Կասպիական ենթատեսակ (տիպ)
  • Պոնտական տեսակ (տիպ)
  • Դինարական տեսակ
  • Արմենոիդ տեսակ
  • Արևելյան ռասա
  • Ալպիական տեսակ
  • Կովկասյան տեսակ
  • Պամիրոֆերգանական ռասա

Ծագումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եվրոպոիդ ռասան ժամանակակից տարբերակում ստեղծվել է գոլոցենից ոչ շատ:

Ամենահավանականը այն ենթադրությունն է, որ մեծ եվրոպոիդ ցեղի հիմնական մասը ունեցել է սկզբնաղբյուր, գրավելով հարավ- արևմտյան Ասիայի որոշ շրջաններ, ինչպես նաև հարավային Եվրոպայի եվ Հյուսիսային Աֆրիկայի:

Պրոտոեվրոպոիդների արեալին հավանաբար վերաբերվում էին եվ առաջավոր Ասիայի որոշ շրջաններ, որոնք ունեն նախալեռնային բնույթ, ինչպես նաև մասամբ եվ Միջերկրծովային չորացած մերձծովային շրջանները: Այստեղից կարող էին ցրվել տարբեր ուղղություններով, աստիճանաբար զբաղեցնելով ամբողջ Եվրոպան եվ Հյուսիսային Աֆրիկան:

Կապույտ աչքերը լայնորեն տարածված են եղել Եվրոպայի բնակչության մոտ, ինչպես նաև մեզոլիթի դարաշրջանի որսորդ - հավակչությամբ զբաղվողների մոտ, բայց գենը որը պատասխանատու է մաշկի պիգմենտադիայի համար արմատավորվել է միայն 100%- անոց հաճախականությամբ՝ բրոնզե դարում: Եվրոպոիդների կազմում առանձնանում են 2 ճյուղ՝ Հյուսիսային եվ Հարավային: Նրանց միջև տարբերությունները վերաբերվում են հիմնականում մաշկի, աչքերի եվ մազերի պիգմենտացիային: Այս երկու ճյուղերի միջև կան ազգեր, որոնք զբաղեցնում են միջանկյալ դիրք:

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 637 CC-BY-SA-icon-80x15.png