Սոս Ալիխանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սոս Ալիխանյան
Սոս Ալիխանյան.gif
Ծնվել է նոյեմբերի 26, 1906(1906-11-26)
Ծննդավայր Բաքու, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է հունվարի 26, 1985(1985-01-26) (78 տարեկանում)
Մահվան վայր Մոսկվա, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Կրթություն Պլեխանովի անվան ռուսական տնտեսագիտական ինստիտուտ
Գիտական աստիճան կենսաբանական գիտությունների դոկտոր
Մասնագիտություն կենսաբան և գիտնական
Աշխատավայր Կուրչատովի ինստիտուտ
Պարգևներ և
մրցանակներ
ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ

Սոս Իսահակի Ալիխանյան (նոյեմբերի 26, 1906(1906-11-26), Բաքու, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 26, 1985(1985-01-26), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ գենետիկ, ԽՍՀՄ-ում մելեկուլային գենետիկայի և հակաբիոտիկներ սինթեզող միկրօրգանիզմների գենետիկայի հիմնադիրներից, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1958), պրոֆեսոր (1960)։ ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1977)։ Դերասան Իսահակ Ալիխանյանի որդին։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1930 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գ. Պլեխանովի անվան ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ 1958-1968 թվականներին ղեկավարել է ղեկավարել է Ի. Վ. Կուրչատովի անվան ատոմային էներգիայի ինստիտուտի ճառագայթակենսաբանական բաժնի միկրոօրգանիզմների գենետիկայի լաբորատորիան։

1968-1975 թվականներին եղել է Մոսկվայի արդյունաբերական միկրոօրգանիզմների գենետիկայի և ընտրասերմնաբանության ԳՀԻ տնօրեն, այնուհետև՝ մոլեկուլային գենետիկայի բաժնի վարիչ, միաժամանակ դասավանդել է Մոսկվայի պետական համալսարանի գենետիկայի ամբիոնում։ Ալիխանյանի նախաձեռնությամբ հիմնվել է Գենետիկայի պետական գիտահետազոտական ինստիտուտը։

Աշխատանքները վերաբերում են գենի ուսումնասիրությանը, բակտերիաների և ֆագերի ԴՆԹ-ի կենսասինթեզի գենետիկական կարգավորման հարցերին։ Ալիխանյանը մեծ ներդրում ունի ՀԽՍՀ-ում մանրէակենսաբանական արդյունաբերության զարգացման գործում։ Գենետիկների և ընտրասերումնաբանների Ն. Ի. Վավիլովի անվան համառուսաստանյան գիտությունների ընկերության հիմնադիրներից է և առաջին փոխնախագահը։ Եղել է «Գենետիկա» (ռուսերեն) ամսագրի փոխնախագահը։

Պարգևներ, մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևատրվել է Ի. Միչուրինի, Գ. Մենդելի, Յա. Պուրկինեի անվան մեդալներով։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Современная генетика, М., 1967.
  • Селекция промышленных микроорганизмов, М., 1968.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր 1, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005, էջ 53-54։