Սոս Ալիխանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սոս Ալիխանյան
Սոս Ալիխանյան.gif
Ծնվել էդեկտեմբերի 7, 1906(1906-12-07)[1], նոյեմբերի 26 (դեկտեմբերի 9), 1906[2] կամ 1906[3]
Բաքու, Ռուսական կայսրություն[1][2]
Մահացել էհունվարի 26, 1985(1985-01-26)[2] կամ 1985[3]
Մոսկվա, ԽՍՀՄ[2]
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունգենետիկ
Հաստատություն(ներ)Կուրչատովի ինստիտուտ[1], State Research Institute of Genetics and Selection of Industrial Microorganisms NRC Kurchatov Institute?[1] և Մոսկվայի պետական համալսարան
Գործունեության ոլորտգենետիկա
Ալմա մատերՊլեխանովի անվան ռուսական տնտեսագիտական համալսարան (1930)[1]
Կոչումպրոֆեսոր[1][2]
Գիտական աստիճանկենսաբանական գիտությունների դոկտոր[1][2] (1958)
Գիտական ղեկավարAleksandr Sergeevich Serebrovskiĭ?
Պարգևներ
ՀայրԻսահակ Ալիխանյան[1][2]

Սոս Իսահակի Ալիխանյան (դեկտեմբերի 7, 1906(1906-12-07)[1], նոյեմբերի 26 (դեկտեմբերի 9), 1906[2] կամ 1906[3], Բաքու, Ռուսական կայսրություն[1][2] - հունվարի 26, 1985(1985-01-26)[2] կամ 1985[3], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[2]), հայ գենետիկ, ԽՍՀՄ-ում մոլեկուլային գենետիկայի և հակաբիոտիկներ սինթեզող միկրոօրգանիզմների գենետիկայի հիմնադիրներից, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1958), պրոֆեսոր (1960)։ ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1977)։

Դերասան Իսահակ Ալիխանյանի որդին, Արտեմ Ալիխանյանի և Աբրահամ Ալիխանովի եղբայրը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1930 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գ. Պլեխանովի անվան ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ 1958-1968 թվականներին ղեկավարել է ղեկավարել է Ի. Վ. Կուրչատովի անվան ատոմային էներգիայի ինստիտուտի ճառագայթակենսաբանական բաժնի միկրոօրգանիզմների գենետիկայի լաբորատորիան։

1968-1975 թվականներին եղել է Մոսկվայի արդյունաբերական միկրոօրգանիզմների գենետիկայի և ընտրասերմնաբանության ԳՀԻ տնօրեն, այնուհետև՝ մոլեկուլային գենետիկայի բաժնի վարիչ, միաժամանակ դասավանդել է Մոսկվայի պետական համալսարանի գենետիկայի ամբիոնում։ Ալիխանյանի նախաձեռնությամբ հիմնվել է Գենետիկայի պետական գիտահետազոտական ինստիտուտը։

Աշխատանքները վերաբերում են գենի ուսումնասիրությանը, բակտերիաների և ֆագերի ԴՆԹ-ի կենսասինթեզի գենետիկական կարգավորման հարցերին։ Ալիխանյանը մեծ ներդրում ունի ՀԽՍՀ-ում մանրէակենսաբանական արդյունաբերության զարգացման գործում։ Գենետիկների և ընտրասերումնաբանների Ն. Ի. Վավիլովի անվան համառուսաստանյան գիտությունների ընկերության հիմնադիրներից է և առաջին փոխնախագահը։ Եղել է «Գենետիկա» (ռուսերեն) ամսագրի փոխնախագահը։

Պարգևներ, մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևատրվել է Ի. Միչուրինի, Գ. Մենդելի, Յա. Պուրկինեի անվան մեդալներով։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Современная генетика, М., 1967.
  • Селекция промышленных микроорганизмов, М., 1968.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 173.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — 1990. — հատոր 1.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Czech National Authority Database
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 173 CC BY-SA icon 80x15.png