Սլիտերեի ազգային պարկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox plant.png
Սլիտերեի ազգային պարկ
Skats no Slīteres bākas uz A apr02.jpg
ՏեսակԼատվիայի ազգային պարկ
ԵրկիրFlag of Latvia.svg Լատվիա
ՎարչատարածքԴունդագայի շրջան
Հիմնվել է2000
Մակերես26 490 հեկտար
Կոորդինատներ: 57°37′27.000012100004″ հս․ լ. 22°17′39.999984099998″ ավ. ե. / 57.62416667002777615° հս․. լ. 22.29444444002777814° ավ. ե. / 57.62416667002777615; 22.29444444002777814
Սլիտերեի ազգային պարկը գտնվում է Լատվիաում
Սլիտերեի ազգային պարկ
Սլիտերեի ազգային պարկը գտնվում է Երկիրում
Սլիտերեի ազգային պարկ

Սլիտերեի ազգային պարկ (լատիշ․՝ Slīteres nacionālais parks), ազգային պարկ Լատվիայի արևմտյան ափին գտնվող Կուրզեմե մարզի Տալսիի շրջանում: Թեև պաշտոնապես հիմնադրվել է 2000 թվականին, այն ստեղծվել է Բալթյան երկրներում հնագույն բնության արգելոցներից մեկի՝ նախկին Սլիտերեի արգելոցի վրա: Դա Լատվիայում ամենափոքր ազգային պարկն է:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այգին տեղակայված է Կուռլանդիայի թերակղզում, Կոլկայի հրվանդանի մոտ, որը գտնվում է Իրբենյան նեղուցի վերջում, հարավային ճանապարհը սկիզբ է առնում Ռիգայի ծոցից[1]:

Այն ընդգրկում է 265 քառ. մղոն տարածք (102 քառ. կմ) (ներառյալ՝ 101 քառ. կմ (39 քառ. մղոն) Բալթիկ ծովում), դարձնելով այն ամենափոքր ազգային պարկը Լատվիայում:

"Zilie Kalni" -ն կամ "Blue Hills" -ը ազգային պարկի առավել ճանաչված երկրաբանական առանձնահատկություններից են: Հազարավոր տարիներ առաջ Զիլի Կալնին ձևավորել է Բալթյան սառցե հինավուրց լճի ափը: Շատ ավելի վաղ, 40 միլիոն տարի առաջ, կլիման մերձարևադարձային էր. այդ ժամանակաշրջանից ֆոսիլիզացված (բրածո) սաթ է դեռևս հայտնաբերվում ծովի ափին, երբ ուժեղ փոթորիկները շարժում են ծովի հատակի նստվածքը[2]:

Փոքրիկ Իրբե գետն անցնում է հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք, Իրբենյան նեղուցի ափագծի ուղղությամբ, դեպի Բալթիկ ծով և հասնում է ծովի Սլիտերե ազգային պարկի տարածքում գտնվող ծովին[3]: Գետի դարչնագույն մռայլ ջրերը մշտապես շարժում են իր գետաբերանի ավազոտ ծանծաղուտները: Աշնան վերջին շագանակագույն իշխան ձկները բազմանալու համար լողալով բարձրանում են՝ հասնելով գետի ակունքներին[2]:

Բուսական աշխարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սլիտերե ազգային պարկը հայտնի է նախկին ծովափնյա հատվածի լայնատարած անտառներով և ավազաբլուրների յուրահատուկ համալիրով (լատիշ.՝ kangari) և ցածրավայրերը (լատիշ.՝ vigas), որոնք ներառում են միջավազաթմբային ճահիճները: Լայնատարած տերևախիտ անտառների մեծ մասը գտնվում է Zilie Kalni -ի կամ Blue Hills -ի վրա:
Այգու մյուս 30% -ը ծածկված է փշատերև անտառներով:

Ազգային պարկում աճում են հարյուրավոր տեսակի բույսեր և մամռատիպեր, որոնցից 29-ը Լատվիայի այլ տարածքում չեն հայտնաբերվել:

Կենդանական աշխարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սլիտերե ազգային պարկը գտնվում է Բալթյան չվող թռչունների թռչելու ուղիների երկայնքով, Սլիտերե ազգային պարկը դարձնելով Լատվիայում լավագույն վայրերից մեկը թռչուններին հետևելու համար[4]: Օրինակ, նրա ծովափը ուշ աշնանը կանգառ է հանդիսանում փոքրիկ ճահճային կտցարի համար հյուսիսային տունդրայից դեպի հարավ ճանապարհին, մեծ մոխրագույն անտառաբուն այստեղ է գաղթում Ռուսաստանից ձմռանը[2]: Փաստորեն, Լատվիայում հայտնաբերված թռչուններիի գրեթե բոլոր տեսակները պահպանվել են Սլիտերեում, ժամում 60,000 թռչնի թռիչքով, որը նկատվում է գարնանը և միգրացիայի անկման ժամանակ[4] :

Գորշ գայլը, սովորական լուսանը և որմզդեղնը կարելի է գտնել ամենուր Սլիտերեում: Ազգային պարկն ունի միջատների և խխունջների շատ հազվագյուտ տեսակներ՝ փարթամ բուսականության և կենսաբազմազանության շնորհիվ: Ափի երկայնքով բալթյան մոխրագույն փոկերը սառցակալած ծովում ձմռանը հիմնում են իրենց ձագերով համայնքը, սա նրանց ամենահարավային վայրն է աշխարհում[2]: Երբեմն երևում են օղակաձև փոկեր:

Բնակավայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սլիտերեն պահպանում է Līvõd Rãnda -ի մեծ մասը՝ Լիվոնյան ափը, որտեղ գտնվում են Լիվոնյան գյուղերը: Տես՝ Կոլկայի հրվանդան և Վայդե, Սաունագս, Պիտրագս գյուղերը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Slītere National Park, location map on google.com/maps.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 The Baltic coast, video by Free High-Quality Documentaries, on youtube.com. Cape Kolka: 38'16 - 38'30. Slītere national park: 38'31 - 38'42. Ilbe river moor waters reaching the coast: 38'43 - 38'48. Sandbanks: 38'48 - 39'06. Trouts reproducing up river Irbe: 39'06 - 39'33. Bar-tailed godwit: 39'43 - 40'35. Sub-tropical climate: 42'32 - 42'42. Fossilised amber: 41'12 - 42'29 (notably 42'14 - 42-25). Great grey owl: 43'04 - 43'15. Sea frozen over in winter from cape Kolka to the Estonian islands in the north of the bay of Riga: 44'05 - 44'22. Grey seals: 44'22 - 44'51.
  3. Irbe river, location map on google.com/maps.
  4. 4,0 4,1 Slītere National Park : fauna

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]