Սիրանո դը Բերժըրակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Սիրանո դը Բերժըրակ
ֆր.՝ Savinien Cyrano de Bergerac
Savinien de Cyrano de Bergerac.JPG
Ծննդյան անուն ֆր.՝ Hercule Savinien de Cyrano de Bergerac
Ծնվել է մարտի 6, 1619({{padleft:1619|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})[1]
Ծննդավայր Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[2]
Վախճանվել է հուլիսի 28, 1655({{padleft:1655|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:28|2|0}})[1] (36 տարեկանում)
Վախճանի վայր Սանուա, arrondissement of Argenteuil, Վալ-դը-Ուազ, Իլ-դը-Ֆրանս (երկրամաս), Ֆրանսիա[2]
Մասնագիտություն դրամատուրգ, բանաստեղծ, գրող, փիլիսոփա, գիտաֆանստաստիկ գրող և վիպասան
Լեզու ֆրանսերեն[3]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Կրթություն Լուի լը Գրան լիցեյ
Cyrano de Bergerac Վիքիպահեստում

Սավինիեն դը Սիրանո դը Բերժըրակ (ֆր.՝ Savinien de Cyrano de Bergerac, մարտի 6, 1619({{padleft:1619|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})[1], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[2] - հուլիսի 28, 1655({{padleft:1655|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:28|2|0}})[1], Սանուա, arrondissement of Argenteuil, Վալ-դը-Ուազ, Իլ-դը-Ֆրանս (երկրամաս), Ֆրանսիա[2]), ֆրանսիացի գրող, ազատախոհ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորել է ճիզվիտների քոլեջում, որպես զինվոր ծառայել է թագավորական գվարդիայում։ Կրել է Ջ. Բրունոյի, Թ․ Կամպանելայի և Պ․ Գասենդիի գաղափարների ազդեցությունը։

1654-ին հրատարակվել է Սիրանո դը Բերժըրակի «Տարբեր երկերը», ուր ամփոփված են «Նամակները» (պարսավագրեր զանազան մարդկանց մասին), «Խրատված պեդանտը» կատակերգությունը և «Ագրիպինայի մահը» ողբերգությունը, որոնցում դրսևորվել է հեղինակի երգիծական տաղանդը, արտահայտվել են նրա աթեիստական ու մատերիալիստական գաղափարները։

Սիրանո դը Բերժըրակի գլխավոր ստեղծագործությունը «Այլ աշխարհ, կամ Լուսնի պետություններն ու կայսրությունները» (1657) գործն է, որը մոտ է փիլիսոփայական վեպին։ Գրքի հրատարակիչը խիստ աղքատացրել է տեքստը՝ հանելով հակակրոնական հատվածները. դրանք վերականգնվել են միայն XX դարում՝ ըստ հայտնաբերված ձեռագրի։ Պատկերելով կյանքը լուսնի վրա՝ հեղինակն ի հայտ է բերում տիեզերքի և մարդու իր ըմբռնումը, ծիծաղում է Պտղոմեոսի համակարգի վրա, մերժում է հոգու անմահությունը, ծաղրում հրաշքներին հավատալը։ Սիրանո դը Բերժըրակը հավիտենական է համարում միայն նյութը։ Այդ գործի շարունակությունն է կազմում «Արևի պետությունները և կայսրությունները» (1662) անավարտ վեպը։

Սիրանո դը Բերժըրակի կերպարը մարմնավորված է Էդմոն Ռոստանի «Սիրանո դը Բերժըրակ» (1898, հայերեն՝ 1951) պիեսում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Сирано де Бержерак Савиньен // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11898355k
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 406 CC-BY-SA-icon-80x15.png