Սերգեյ Մերկուրով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սերգեյ Մերկուրով
Sergei merkurov.jpg
1981 թ. դրոշմանիշ
Ի ծնե Սերգեյ Դմիտրիի Մերկուրով
Ծնվել է 1881 թ. հոկտեմբերի 26
Ծննդավայր Գյումրի
Մահացել է 1952 թ. հունիսի 8
Վախճանի վայրը Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg ԽՍՀՄ
Ազգություն հայ
Ստեղծագործություն(ներ) Q4343217? և Q6338122?
Ժանր(եր)ը քանդակագործություն
Մասնագիտություն նկարիչ և քանդակագործ
Գործունեությունը քանդակագործ
Քաղաքական կուսակցություն ԽՄԿԿ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Ստալինյան մրցանակ, Լենինի շքանշան, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և մեդալ «Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ»
Sergey Merkurov Վիքիպահեստում

Սերգեյ Դմիտրիի Մերկուրով (ռուս.՝ Серге́й Дми́триевич Мерку́ров, 1881 թ. հոկտեմբերի 26 - 1952 թ. հունիսի 8), հունահայ նշանավոր քանդակագործ[2], ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ, ակադեմիկոս և Պուշկինի անվան արվեստի թանգարանի տնօրեն։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1881 թ. հոկտեմբերի 26-ին (նոյեմբերի 7-ին) Ալեքսանդրապոլում (ներկայումս` Գյումրի) հայ քաղկեդոնացի գործարարի ընտանիքում։ Գեորգի Գյուրջիևի զարմիկն է։ [3] 1901 թ. ավարտել է Թիֆլիսի ռեալական դպրոցը և ընդունվել Կիևի պոլիտեխնիկ ինստիտուտ, որտեղից վտարվել է քաղաքական գործունեության համար։1902 թ. Մերկուրովը ուսումը շարունակել է Շվեյցարիայում Ցյուրիխի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետում, ուսանել է Ադոլֆ Մեյերի մոտ, Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում մինչև 1905 թ.։ 1905թ. աշնանից մինչև 1907թ. ապրել և ուսանել է Փարիզում, եղել է Օգյուստ Ռոդենի և բելգիացի Կ.Մանյեի աշակերտը, որը անդրադարձել է նրա աշխատանքների վրա։ 1907 թ. վերադարձել է Հայաստան՝ Խրիմյան Հայրիկի հետմահու դիմակը ստեղծելու նպատակով։ Հետագայում ապրել է Թիֆլիսում, Յալթայում, Մոսկվայում, ուր հրավիրվել է Լ.Ն.Տոլստոյի հետմահու դիմակը պատրաստելու համար։ Երևանում կանգնեցված Ստեփան Շահումյանի արձանի (1931) հեղինակն է,[4] Լենինի ու Ստալինի մի շարք բարձրարվեստ հուշարձանների (այդ թվում՝ Երևանում) հեղինակ է։ Մոսկվայում տեղադրված Տոլստոյի, Տիմիրյազևի, Բուրդենկոյի և այլ արձանների հեղինակն է։ Մերկուրովը ժամանակակից ակադեմիական ոճի երևելի ներկայացուցիչ է։ Եղել է ազատախոհ անձնավորություն, ծանոթ է եղել Լենինի և ժամանակի շատ այլ նշանավոր գործիչների հետ։ Մահացել է 1952թ.հունիսի 8-ին Մոսկվայում և թաղված է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը (հողակտոր №2) 1984 թ. Գյումրիում՝ Մերկուրովի հայրական տանը բացվել է քանդակագործի թանգարանը, որին նրա կտակով փոխանցվել են մեծաթիվ արժեքավոր աշխատանքներ։ Այնտեղ են պահվում Տոլստոյի, Թումանյանի, Լենինի, Մայակովսկու մահվան դիմակները։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Меркуров Сергей Дмитриевич, Меркуров Сергей Дмитриевич // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  2. Rosenberg, Suzanne (1991). A Soviet odyssey. Toronto: Penguin. էջ 55. ISBN 9780140129274. 
  3. Grossman, Vasily (2013). An Armenian Sketchbook. New York Review of Books. էջ 127. ISBN 9781590176351. 
  4. Ստեփան Շահումյանի արձանը

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]