Ռիչարդ Օլդինգթոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Ռիչարդ Օլդինգթոն
Р.Олдингтон.jpg
Ծնվել է հուլիսի 8, 1892({{padleft:1892|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})[1][2][3][4]
Ծննդավայր Պորտսմութ, Portsmouth, Հեմփշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[2]
Վախճանվել է հուլիսի 27, 1962({{padleft:1962|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[5][1][2][3][4] (70 տարեկանում)
Վախճանի վայր Սյուրի ան Վո[5][2]
Մասնագիտություն բանաստեղծ, հեղինակ, թարգմանիչ, լրագրող, վիպասան, գրող, կենսագիր և զինվոր
Լեզու անգլերեն[6][2]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն[2]
Կրթություն Լոնդոնի համալսարան[2] և Դովեր քոլեջ[2]
Պարգևներ Ջեյմս Թայթ Բլեքի անվան գրական մրցանակ
Ամուսին H.D.

Ռիչարդ Օլդինգթոն (անգլ.՝ Aldington) (հուլիսի 8, 1892({{padleft:1892|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})[1][2][3][4], Պորտսմութ, Portsmouth, Հեմփշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[2] - հուլիսի 27, 1962({{padleft:1962|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[5][1][2][3][4], Սյուրի ան Վո[5][2], անգլիացի բանաստեղծ, արձակագիր, գրաքննադատ, կենսագիր։ Իսկական անունը՝ Էդվարդ Գոդֆրի Օլդինգթոն:

Առաջին համաշխարհային պատերազմը (1914-1918), որին Օլդինգթոնը մասնակցել է որպես կամավոր, որոշակի է դարձրել նրա ետպատերազմյան ստեղծագործության բնույթը, մասնավորապես «Հերոսի մահը» (1929) վեպի բովանդակությունն ու պաթոսը։ Երեսպաշտ հասարակության կրքոտ դատապարտումը Օլդինգթոնը շարունակել է «Փառքի ճանապարհները» (1930) ժողովածուի պատմվածքներում և «Բոլոր մարդիկ թշնամիներ են» (1933) վեպում։ Նրա առավել հայտնի վեպերից են նաև «Գնդապետի աղջիկը» (1931), «Իսկական դրախտ» (1937), «Յոթը ընդդեմ Ռիվզի» (19381939 թվականին Օլդինգթոնը տարագրվել է ԱՄՆ, 1946 թվականից ապրել է Ֆրանսիայում։ Զբաղվել է հիմնականում թարգմանությամբ և գրական այլ աշխատանքներով։ Հեղինակ է մի շարք գրողների և քաղաքական գործիչների կենսագրությունների, գրաքննադատական աշխատությունների (հոդվածներ, հուշեր, էսսեներ)։

Օլդինգթոնը ծնվել է Պորտսմուտում, փաստաբանի ընտանիքում: Սովորել է Դուվրի քոլեջում և Լոնդոնի համալսարանում: Ֆինանսական դժվարությունների պատճառով նրան չի հաջողվել գիտական աստիճան ստանալ: 1911 թվականին ծանոթացել է իր ապագա կնոջ՝ բանաստեղծուհի Հիլդա Դուլիթլի հետ, դրանից երկու տարի անց ամուսնացել են: 1912 թվականից ընդգրկվել է իմաժինիստների խմբակում, որի անդամների թվում էր նաև Հիլդա Դուլիթլը: Ավելի ուշ նրանց միացավ նաև Էզրա Փաունդը: Օլդինգթոնը խմբակի ամենաակտիվ մասնակիցն էր. նա էր խմբագրում իմաժինիստների The Egoist թերթը, նրա բանաստեղծությունները տեղ են գտել իմաժինիստների հրատարակած բոլոր անթոլոգիաներում: Նշենք, օրինակ, որ 1914 թվականին տպագրված բանաստեղծական անթոլոգիայում զետեղված 37 բանաստեղծություններից տասի հեղինակը Օլդինգթոնն էր: Իր կյանքի ,,իմաժինիստական,, շրջանում նա նաև թարգմանություններ էր կատարում: Մասնավորապես՝ թարգմանել է անտիկ շրջանի հույն և հռոմեացի բանաստեղծների ստեղծագործություններից, ինչպես նաև՝ ռուս բանաստեղծ և արձակագիր Ֆյոդոր Սոլոգուբի ,,Դևիկը,, վեպի մի մասը:

Օլդինգթոնը մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին: 1916 թվականին զինվորական ծառայության է անցել Սասեքսի թագավորական գնդում որպես շարքային, հետագայում սպայական կոչում է ստացել և ռազմական գործողություններին մասնակցել արևմտյան ռազմաճակատում; 1917 թվականին վիրավորվել է և բուժվել զինվորական հոսպիտալում: Պատերազմը արմատապես փոխել է նրա աշխարհայացքը՝ դաժան դառնության ու անհուսության կնիք դնելով հետագա ողջ ստեղծագործության վրա: Այդ տարիներին նրա գրած ,,Պատերազմական պատկերներ,, ժողովածուն համարվում է անգլիալեզու պոեզիայի լավագույն նմուշներից մեկը:

Օլդինգթոնի՝ ռազմաճակատում գտնված ժամանակ կինը՝ Հիլդան, անվանի գրող Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենսի ընկերոջ՝ Սեսիլ Գրեյի հետ էր: Ռիչարդն ու Հիլդան այլևս չմիացան, թեև մինչև մահ պահպանեցին ընկերական հարաբերությունները: Նրանց ամուսնալուծությունը պաշտոնապես ձևակերպվեց միայն 1938 թվականին:

Քսանական թվականներին Օլդինգթոնը, որն արդեն բանաստեղծի հռչակ էր ձեռք բերել, սկսեց ավելի ու ավելի մեծ ուշադրություն նվիրել արձակին: Նրա՝ մասնակիորեն ինքնակենսագրական ,,Հերոսի մահը,, վեպը ներկայումս համարվում է հակապատերազմական լավագույն վեպերից մեկը և պատվավոր տեղ է զբաղեցնում այդ թեմայով Հեմինգուեյի ու Ռեմարկի գրած վեպերի կողքին; Հակապատերազմական թեման իր շարունակությունն ունեցավ նրա վիպակների ,,Հեզ պատասխաններ,, ժողովածուում և ,,Բոլոր մարդիկ թշնամիներ են,, վեպում;

Քառասնական թվականների կեսերին գրողը բնակություն հաստատեց ԱՄՆ-ում և ձեռնամուխ եղավ նշանավոր մարդկանց կենսագրություններ գրելուն: Նրա հեղինակած ,,Հերցոգ Վելինգթոնի կյանքը,, գիրքը արժանացավ Ջեյմս Թայթ Բլեքի պատվին Մեծ Բրիտանիայում հիմնված հեղինակավոր մրցանակին; Ջերմ ընդունելություն գտան նաև Ռոբերտ Սթիվենսոնին և Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենսին նվիրված գրքերը: Այնինչ՝ մեկ ուրիշ Լոուրենսի՝ անգլիական իսթաբլիշմենթի կուռք համարվող Լոուրենս Արաբացու քննական, մերկացնող կենսագրականը թշնամաբար ընդունվեց Անգլիայում, և գրողը որոշեց հայրենիք չվերադառնալ: Կյանքի վերջին տարիները նա անցկացրեց Ֆրանսիայում:

Ժամանակակիցները Օլդինգթոնին անվանում էին ,,իր դարի ամենաանգլիացի գրողը,,: Նրա անունը փորագրված է Վեստմինիսթրյան աբբայությունում՝ ,,մեծ պատերազմի 16 անվանի բանաստեղծների ,, անունների շարքում: Նրա վաղ իմաժինիստական ու պատերազմական բանաստեղծությունները արժանավոր տեղ են գրավում անգլիական պոեզիայի ոսկե ֆոնդում: Բարձր են գնահատվում նաև Օլդինգթոնի արձակ երկերը և հատկապես ,,Հերոսի մահը,, վեպը:

Ծանոթություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 526 CC-BY-SA-icon-80x15.png