Ռեզա շահ Փահլավի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռեզա շահ Փահլավի
RezaShahBozorg1.jpg
 
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և ռազմական գործիչ
Դավանանք շիա իսլամ և իսլամ
Ծննդյան օր մարտի 15, 1878(1878-03-15)
Ծննդավայր Մազանդարան, Իրան
Վախճանի օր հուլիսի 26, 1944(1944-07-26)[1] (66 տարեկան)
Վախճանի վայր Յոհաննեսբուրգ, Տրանսվաալ, Հարավաֆրիկյան Միություն
Գերեզման Reza Shah Mausoleum
Թաղված Reza Shah Mausoleum
Դինաստիա Փահլավիների հարստություն
Քաղաքացիություն State flag of Iran (1964–1980).svg Փահլավիների հարստություն
Հայր Abbas Ali Khan?
Մայր Noush-Afarin?
Ամուսին Tadj ol-Molouk of Iran?, Mariam Swadekukhi?, Turan Amirsoleimani? և Esmat Dowlatshahi?
Զավակներ Hamdamsaltaneh Pahlavi?, Ahmad Reza Pahlavi?, Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի, Ashraf Pahlavi?, Fatimeh Pahlavi?, Shams Pahlavi?, Abdul Reza Pahlavi?, Ali Reza Pahlavi I?, Gholam Reza Pahlavi? և Hamid Reza Pahlavi?
 
Ինքնագիր Изображение автографа
 
Պարգևներ
Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Կաթոլիկ Իզաբելայի շքանշան և Սպիտակ Արծվի շքանշան

Ռեզա-Շահ Փահլավի (պարսկերեն՝ رضا شاه پهلوی, մարտի 15, 1878(1878-03-15), Մազանդարան, Իրան - հուլիսի 26, 1944(1944-07-26)[1], Յոհաննեսբուրգ, Տրանսվաալ, Հարավաֆրիկյան Միություն), Իրանի շահ 1925-1941 թվականներին։

Փահլավիների դինաստիայի հիմնադիրը։

Զինվորական ծառայությունն սկսել է Իրանում գտնվող կազակական բրիգադում։ Դառնալով կազակական բրիգադի հրամանատարը՝ դրա օգնությամբ 1921 թվականի փետրվարի 21-ին կատարել է պետական հեղաշրջում։ 1921-1923 թվականներին ռազմական մինիստր էր, 1923-1925 թվականներին՝ Իրանի վարչապետը։ Ղաշարական դինաստիայի տապալումից (1925 թվականի հոկտեմբերի 31) հետո սահմանադիր ժողովը 1925 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Ռեզե-Շահ Փահլավիին հռչակել է Իրանի շահ։ Պայքարել է կենտրոնախույս ֆեոդալների դեմ, իրականացրել ռեֆորմներ դատական, ռազմական լուսավորության ասպարեզում։ Դաժանորեն հալածել է դեմոկրատական կազմակերպություններն ու մամուլը, նպաստել ֆաշիստական Գերմանիայի ներթափանցմանը Իրան։ Սովետական և անգլիական զորքերի Իրան մտնելուց (1941 թվականի օգոստոս) հետո հրաժարվել է գահից՝ հօգուտ որդու՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի և հեռացել Իրանից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png