Ռեզա շահ Փահլավի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ռեզա շահ Փահլավի
RezaShahBozorg1.jpg
 
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և ռազմական գործիչ
Դավանանք շիա իսլամ և իսլամ
Ծննդյան օր մարտի 15, 1878(1878-03-15)
Ծննդավայր Alasht, Central District, Savadkuh County, Մազանդարան, Իրան
Վախճանի օր հուլիսի 26, 1944(1944-07-26)[1] (66 տարեկան)
Վախճանի վայր Յոհաննեսբուրգ, Տրանսվաալ, Հարավաֆրիկյան Միություն
Գերեզման Reza Shah Mausoleum
Թաղված Reza Shah Mausoleum
Դինաստիա Փահլավիների հարստություն
Քաղաքացիություն Իրան
Հայր Abbas Ali Khan?
Մայր Noush-Afarin?
Ամուսին Tadj ol-Molouk of Iran?, Mariam Swadekukhi?, Turan Amirsoleimani? և Esmat Dowlatshahi?
Զավակներ Hamdamsaltaneh Pahlavi?, Ahmad Reza Pahlavi?, Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի, Ashraf Pahlavi?, Fatemeh Pahlavi?, Shams Pahlavi?, Abdul Reza Pahlavi?, Ali Reza Pahlavi I?, Gholam Reza Pahlavi? և Hamid-Reza Pahlavi?
 
Ինքնագիր Изображение автографа
 
Պարգևներ
Կաթոլիկ Իզաբելայի շքանշան, Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ և Սպիտակ Արծվի շքանշան

Ռեզա-Շահ Փահլավի (պարսկերեն՝ رضا شاه پهلوی, մարտի 15, 1878(1878-03-15), Alasht, Central District, Savadkuh County, Մազանդարան, Իրան - հուլիսի 26, 1944(1944-07-26)[1], Յոհաննեսբուրգ, Տրանսվաալ, Հարավաֆրիկյան Միություն), Իրանի շահ 1925-1941 թվականներին։

Փահլավիների դինաստիայի հիմնադիրը։

Զինվորական ծառայությունն սկսել է Իրանում գտնվող կազակական բրիգադում։ Դառնալով կազակական բրիգադի հրամանատարը՝ դրա օգնությամբ 1921 թվականի փետրվարի 21-ին կատարել է պետական հեղաշրջում։ 1921-1923 թվականներին ռազմական մինիստր էր, 1923-1925 թվականներին՝ Իրանի վարչապետը։ Ղաշարական դինաստիայի տապալումից (1925 թվականի հոկտեմբերի 31) հետո սահմանադիր ժողովը 1925 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Ռեզե-Շահ Փահլավիին հռչակել է Իրանի շահ։ Պայքարել է կենտրոնախույս ֆեոդալների դեմ, իրականացրել ռեֆորմներ դատական, ռազմական լուսավորության ասպարեզում։ Դաժանորեն հալածել է դեմոկրատական կազմակերպություններն ու մամուլը, նպաստել ֆաշիստական Գերմանիայի ներթափանցմանը Իրան։ Սովետական և անգլիական զորքերի Իրան մտնելուց (1941 թվականի օգոստոս) հետո հրաժարվել է գահից՝ հօգուտ որդու՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի և հեռացել Իրանից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC BY-SA icon 80x15.png