Ռամսար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ռամսար
Ramsar skyline 2019.jpg
ՏեսակԻրանի քաղաք
ԵրկիրFlag of Iran.svg Իրան
ՎարչատարածքCentral District?
ԲԾՄ21 մետր[1]
Ջրլիցի ափինԿասպից ծով և Safa River?
Ձևավորում1943

Ռամսար (պարսկերեն՝ رامسر), քաղաք Իրանի հյուսիսում՝ Մազանդարան նահանգում։ Ռամսար շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է Կասպից ծովի հարավային ափին։ Բնակչությունը 35 997 մարդ է։ Տնտեսության հիմքը տուրիզմն է։ Ռամսարը գտնվում է Էլբուրսի ստորոտում։ Քաղաքից անցկացված են ճոպանուղիներ։ Մշակութային մեծ արժեք է ներկայացնում նաև Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի պալատը։

Ռամսարը հայտնի է որպես աշխարհում բնական ճառագայթման ամենաբարձր կոնցենտրացիան ունեցող վայր[2]։ Ստորերկրյա ջրերը ռադիումը լուծում են ստորգետնյա ուրան պարունակող հրային ապարների մեջ և մեկ տասնյակ տաք աղբյուրների տեսքով դուրս են գալիս մակերես (տեղացիների և զբոսաշրջիկների համար օգտագործվում են որպես հանգստավայրեր)։ Ռադիումի մի մասն ընկնում է տրավերտինի մեջ, որն օգտագործվում է տեղական շինարարության մեջ, իսկ մի մասը՝ հողի, խմելու ջրի և հացահատիկի մեջ[3]։ Քաղաքի և նրա շրջակայքի բնակիչները ստանում են տարեկան մոտ 10 միլիգրեյ միջին չափաբաժին[4][5]։ Նման մակարդակները մինչև 80 անգամ ավելի բարձր է, քան համաշխարհային միջին ճառագայթային ֆոնը։

1971 թվականի փետրվարին քաղաքում ընդունվել է ջրաճահճային տարածքների մասին Ռամսարի համաժողովը, որը միջազգային նշանակություն է ունեցել հիմնականում որպես ջրլող թռչունների բնակավայր։

Ռամսար (1961–1990, extremes 1955–2010)ի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 31.0
(87.8)
26.0
(78.8)
36.8
(98.2)
35.0
(95)
34.4
(93.9)
38.0
(100.4)
35.2
(95.4)
35.0
(95)
35.2
(95.4)
33.2
(91.8)
32.0
(89.6)
29.0
(84.2)
38.0
(100.4)
Միջին բարձր °C (°F) 10.8
(51.4)
10.3
(50.5)
11.7
(53.1)
16.5
(61.7)
21.5
(70.7)
25.9
(78.6)
28.6
(83.5)
28.3
(82.9)
25.7
(78.3)
21.3
(70.3)
17.4
(63.3)
13.5
(56.3)
19.3
(66.7)
Միջին օրական °C (°F) 6.9
(44.4)
6.9
(44.4)
8.7
(47.7)
13.1
(55.6)
18.3
(64.9)
22.6
(72.7)
25.2
(77.4)
24.8
(76.6)
22.3
(72.1)
17.7
(63.9)
13.4
(56.1)
9.4
(48.9)
15.8
(60.4)
Միջին ցածր °C (°F) 3.4
(38.1)
3.7
(38.7)
5.9
(42.6)
9.8
(49.6)
14.7
(58.5)
18.8
(65.8)
21.4
(70.5)
21.3
(70.3)
19.0
(66.2)
14.5
(58.1)
9.8
(49.6)
5.7
(42.3)
12.3
(54.1)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −10.0
(14)
−6.0
(21.2)
−3.0
(26.6)
0.0
(32)
5.0
(41)
9.0
(48.2)
15.0
(59)
16.0
(60.8)
10.0
(50)
5.0
(41)
−1.0
(30.2)
−2.0
(28.4)
−10.0
(14)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 86.5
(3.406)
73.7
(2.902)
85.6
(3.37)
46.9
(1.846)
47.6
(1.874)
51.0
(2.008)
36.4
(1.433)
77.5
(3.051)
152.5
(6.004)
273.1
(10.752)
172.9
(6.807)
124.9
(4.917)
1228,6
(48,37)
Միջ. տեղումների օրեր (≥ 1.0 mm) 9.0 8.7 11.0 8.3 7.3 4.9 3.9 6.6 8.6 11.6 9.2 8.8 97.9
Միջ. ձնառատ օրեր 1.2 1.2 0.8 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 0.3 3.7
% խոնավություն 84 85 88 86 85 81 79 82 84 86 86 85 84
Միջին ամսական արևային ժամ 111.3 98.9 84.1 119.4 161.7 186.8 183.3 159.8 119.5 108.8 110.2 96.1 1539,9
Աղբյուր #1: NOAA[6]
Աղբյուր #2: Iran Meteorological Organization (records)[7][8]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. GeoNames — 2005.
  2. Selinus, Olle; Finkelman, Robert B.; Centeno, Jose A. Medical Geology: A Regional Synthesis. — Springer, 2011. — С. 162—165. — ISBN 978-90-481-3429-8
  3. Ghiassi-nejad, M; Mortazavi, SM; Cameron, JR; Niroomand-rad, A; Karam, P.A. Very high background radiation areas of Ramsar, Iran: preliminary biological studies(անգլ.) // Health physics : journal. — 2002. — Т. 82. — № 1. — С. 87—93. — doi:10.1097/00004032-200201000-00011 — PMID 11769138.
  4. Mortazavi, S.M.J.; P.A. Karamb Apparent lack of radiation susceptibility among residents of the high background radiation area in Ramsar, Iran: can we relax our standards?(անգլ.) // Radioactivity in the Environment : journal. — 2005. — Т. 7. — С. 1141—1147. — ISSN 1569-4860. — doi:10.1016/S1569-4860(04)07140-2
  5. The Very High Background Radiation Area in Ramsar, Iran: Public Health Risk or Signal for a Regulatory Paradigm Shift? // МАГАТЭ, RN:34086353, VALDOR. Values in decisions on risk. Proceedings 2001, page 495-502(անգլ.)
  6. «Ramsar Climate Normals 1961-1990»։ National Oceanic and Atmospheric Administration։ Վերցված է April 7, 2015 
  7. «Highest record temperature in Ramsar by Month 1955–2010»։ Iran Meteorological Organization։ Արխիվացված է օրիգինալից October 28, 2017-ին։ Վերցված է April 7, 2015 
  8. «Lowest record temperature in Ramsar by Month 1955–2010»։ Iran Meteorological Organization։ Արխիվացված է օրիգինալից August 16, 2019-ին։ Վերցված է April 7, 2015