Ջամե մզկիթ (Սպահան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջամե մզկիթ
պարսկերեն՝ مسجد جامع اصفهان
20180301124354 IMG 4179And6more Interior 3.jpg
Տեսակմզկիթ և մշակութային արժեք
ԵրկիրFlag of Iran.svg Իրան[1][2]
ՎարչատարածքDistrict 3?[1][3]
Բացվեց8-րդ դար[4], 1088[4][3] և 1121[4][3]
ՊատվիրողBanu Taym?[4], Նիզամ ալ-Մուլք[4] և Taj al-Mulk?[4]
Ճարտարապետություն
ՈճAbbasid architecture?[4], Seljuk architecture?[4], Ilkhanid architecture?[4], Timurid architecture?[4] և Safavid architecture?[4]
Ընդհանուր տարածք2,0756 հեկտար և 18,6351 հեկտար
Շինանյութաղյուս[4][3], plaster?[3] և tile?[4][3]
Ջամե մզկիթի բակը

Ջամե մզկիթ կամ Ուրբաթի մզկիթ, հասարակական ամենախոշոր մզկիթը Իրանի Սպահան քաղաքում։ Մզկիթը կառուցվել է երկար ժամանակ. հիմնադրվել է 771 թվականին, սակայն վերակառուցվել և շինարարությունը ավարտին է հասցվել 20-րդ դարի վերջին։ Մզկիթից արևելք գտնվում է Սպահանի Մեծ շուկան։ 2012 թվականից Ջամե մզկիթն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕհամաշխարհային ժառանգության ցանկում։

Մզկիթը հնագույններից մեկն է Իրանում։ Կառուցվել է «չորս այվանների» (կամարակապ բաց շինություն) ոճով, այսինքն` ունի չորս դարպաս, որոնք գտնվում են իրար դիմաց։ Մուկարանսան` ծալքավոր կամարը, կառուցվել է 13-րդ դարում մզկիթի հարավային մասում[5]։

Սելջուկների կառավարման ժամանակ աղյուսից կառուցվել են գմբեթաձև երկու շինություններ։ Հարավային գմբեթը կառուցվել է 1086-1087 թվականներին, որպեսզի այնտեղ միհրաբ ձևավորեն։ Այն ժամանակին ամենամեծն էր աշխարհի մնացած բոլոր մզկիթների գմբեթների մեջ։ Հյուսիսային գմբեթը կառուցվել է մեկ տարի անց. նրա նշանակությունը հայտնի չէ։ Չնայած այն տեղակայված էր հյուսիսից հարավ ձգվող առանցքում, այն գտնվել է մզկիթի սահմաններից դուրս։ Գմբեթը կառուցվել է երկրաչափական հավասարակշռության հաշվարկով։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
  2. archINFORM (գերմ.) — 1994.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 https://iranarchpedia.ir/entry/14416
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 https://iranicaonline.org/articles/isfahan-x3-mosques
  5. Stokstad Marilyn (2007)։ Art: a Brief History (3rd ed.)։ Upper Saddle River: Pearson Education, Inc.։ էջ 201