Պյոտր Սեմյոնով-Տյան-Շանսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Պյոտր Սեմյոնով-Տյան-Շանսկի
Пётр Семёнов-Тян-Шанский
Semenov PP.jpg
Ծնվել է հունվարի 2 (14), 1827[1]
Ռյազանկա (գյուղ, Չապլիգինսկի շրջան)
Մահացել է փետրվարի 26 (մարտի 11), 1914[1] (87 տարեկանում)
Սանկտ Պետերբուրգ
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտություն ճանապարհորդ հետազոտող, վիճակագրագետ, աշխարհագրագետ, բուսաբան և միջատաբան
Անդամակցություն Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Q3577830?
Տիրապետում է լեզուներին ռուսերեն[2]
Պարգևներ Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու ասպետական շքանշան, Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Pour le Mérite, Founder’s Medal, Սուրբ Աննայի Առաջին Փառքի շքանշան, Order of the White Eagle, Order of Saint Stanislaus, 1st class, Order of St. Vladimir, 4th class, Order of St. Vladimir, 3rd class, Order of St. Vladimir, 2nd class և Order of St. Vladimir, 1st class
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն) Semen.[3]
Pyotr Semenov-Tyan-Shansky Վիքիպահեստում

Պյոտր Սեմյոնով-Տյան-Շանսկի ռուս.՝ Пётр Петрович Семёнов-Тян-Шанский ռուս աշխարհագրագետ, վիճակագիր, հասարակական գործիչ, Պետերբուրգի ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1873 թվական), ռուսական աշխարհագրական ընկերության փոխնախագահ (1873-1914 թվականներ), պետական խորհրդի անդամ (1897 թվական)։

Ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը (1848 թվական)։ 1849 թվականից արշավախմբային աշխատանքներ է կատարել Արևելաեվրոպական (Ռուսական) հարթավայրում։ 1853-1855 թվականներին Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Ֆրանսիայում և Իտալիայում ուսումնասիրել է աշխարհագրություն, երկրաբանություն։ Թարգմանել է Կ․ Ռիտտերի «Ասիայի երկրագիտությունը»՝ լրացնելով այն Ռուսաստանի ասիական մասի վերաբերյալ եղած նորագույն նյութերով։ 1856-1857 թվականներին ուսումնասիրել է Տյան Շանը, կազմել Տյան Շանի լեռնագրական և բարձունքային գոտիականության առաջին սխեման, հայտնաբերել սառցադաշտեր։ 1906 թվականին այդ ուսումնասիրությունների 50-ամյակի առթիվ նրան իրավունք տրվեց ագգանվանը ավելացնել «Տյան-Շանսկի»։ 1864—1874 թվականներին ղեկավարել է Կենտրոն վիճակագրական կոմիտեն, 1874—1897 թվականներին՝ Վիճակագրական խորհուրդը։ Վիճակագիրների առաջին համագումարի (1870 թվական) և առաջին ընդհանուր մարդահամարի (1897 թվական) կազմակերպիչն է։ Տվել է Եվրոպական Ռուսաստանի տնտեսական շրջանացման սխեման (12 շրջան)։ Պյոտր Սեմյոնով-Տյան-Շանսկիկազմել է «Ռուսական կայսրության աշխարհագրական վիճակագրական բառարանը», 5 հատորով (1863—1885 թվականներ), «Ռուսաստան» բազմահատոր աշխարհագրական հրատարակությունը 11 հատորով (1899—1914 թվականներ), գրել Աշխարհագրական ընկերության 50-ամյակին նվիրված եռահաաոր աշխատությունը (1896 թվական)։ Պյոտր Սեմյոնով-Տյան-Շանսկի անվամբ են կոչվել մի շարք աշխարհա¬ գրական օբյեկտներ Միջին և Կենտրոնական Ասիայում, Կովկասում, Ալյասկայում, Շպիցբերգենում և բուսական ու կենդանական մոտ 100 նոր տեսակներ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  2. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb135592695 Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. International Plant Names Index
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 282 CC-BY-SA-icon-80x15.png