Պատահական պրոցես

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Պատահական պրոցես կամ հավանականային, կամ ստոխաստիկ պրոցես ( հունարեն՝ στόχάσιξ - ձգտում, ենթադրություն), գործընթաց, որը, դիպվածից կախված, կարող է տարբեր լինել, և որի համար սահմանվում է այս կամ այն ընթացքում լինելու հավանականությունը։ Ավելի խիստ՝ ժամանակի x(t) ֆունկցիան անվանում են պատահական պրոցես, եթե յուրաքանչյուր սևեռյալ t-ի համար x(t)-ն պատահական մեծություն է։ Եթե t ժամանակի փոփոխման տիրույթը [a, b] տեսքի միջակայք է, ապա Պատահական պրոցեսն անվանում են անընդհատ, իսկ եթե այն վերջավոր կամ հաշվելի է՝ ընդհատ։ Պատահական պրոցեսի օրինակ է բրոունյան շարժումը։ Մանրամասն հետազոտված են պատահական պրոցեսների հատուկ դասեր՝ մարկովյան պրոցեսները և ստացիոնար պրոցեսները, ինչպես նաև, վերջիններիս՝ կիրառություններում հանդիպող կարևոր ենթադասեր՝ կիսամարկովյան, ճյուղավորման, զանգվածային սպասարկման և այլ պրոցեսներ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 145 CC-BY-SA-icon-80x15.png