Նորվեգական բանվորական կուսակցություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նորվեգական բանվորական կուսակցություն
Det norske Arbeiderparti
Norwegian Labour Party Logo.png
Տեսակկուսակցություն
ԵրկիրFlag of Norway.svg Նորվեգիա
ԱռաջնորդJonas Gahr Støre
Հիմնադրված1887
Գաղափարախոսությունսոցիալ դեմոկրատիա և դեմոկրատական սոցիալիզմ
Պաշտոնական գույն(եր)կարմիր
ՇտաբYoungstorget 2 A, 5th floor Օսլո
ԹերթArbeiderbladet
Միջազգային պատկանելությունԵվրոպական սոցիալիստների կուսակցություն և Progressive Alliance[1]
Կայքarbeiderpartiet.no
Det norske Arbeiderparti Վիքիպահեստում

Նորվեգական Բանվորական (ՆԲԿ), հիմնադրվել է 1887 թ. օգոստոսին Արենդալի համագումարում։ Մասնակցել է II Ինտերնացիոնալի ստեղծմանը (1889)։ Առաջին սոցիալիստական ծրագիրն ընդունվել է 1891 թ.։ Կուսակցության գործունեության սկզբնական շրջանից սկսած նրա ղեկավարության քաղաքականության մեջ տեղ են գտել ռեֆորմիստական ձգտումներ։ 1906—1911 թթ. ՆԲԿ-ում ստեղծվեց ձախ խմբավորում, որը հատկապես ուժեղացավ Հոկտեմբերյան սոցիալիստական հեղափոխություն ներգործությամբ։ Կուսակցության 1918 թ. համագումարում ՆԲԿ ղեկավարությունն անցավ ձախ թևի ձեռքը (նախագահ՝ Ու․ Կ․ Գրեպպ1919 թ. ՆԲԿ մաավ Կոմինտերնի մեջ։ 1921 թ. կուսակցությունից ղուրս եկան աջ թևի կողմնակիցները՝ հիմնելով Նորվեգական ս-դ․ բանվորական կուսակցությունը (ՆՍԴԲԿ1922 թ. ՆԲԿ գլուխ անցան ցենտրիստները (Մ. Տրանմելի խումբ), որոնք սկսեցին պայքարել Կոմինտերնի կուրսի դեմ։ Այն ավարտվեց Կոմինտերնից ՆԲԿ-ի հեռացումով և կուսակցության նոր պառակտմամբ։ ՆԲԿ-ից դուրս եկան ձախ թևի ներկայացուցիչները, որոնք 1923 թ.ի նոյեմբերի 4-ին հիմնադրեցին Նորվեգիայի կոմունիստական կուսակցությունը։ 1927 թ. ՆԲԿ-ը միացավ ՆՍԴԲԿ-ի հետ՝ հանդես գալով որպես տիպիկ սոցիալ-ռոֆորմիստական կուսակցություն։ 1933 թ. ՆԲԿ-ը խոշոր հաղթանակի հասավ պառլամենտական ընտրություններում՝ 1935 թվականին դառնալով կառավարող կուսակցություն (1935—1945 թթ. երկրի պրեմիեր մինիստրն է եղել Յու․ ՆյուգորսվոլըՖաշիստական Գերմանիայի կողմից երկրի օկուպացիայի տարիներին (1940—1945) ՆԲԿ անդամները մասնակցել են Դիմադրության շարժումանը։ 1940—1960-ական թվականների 2-րդ կեսին ՆԲԿ-ի կազմած կառավարությունները (ՆԲԿ նախագահ և պրեմիեր մինիստր՝ է․ Գերհարդսեն) իրականացրեցին մի շարք սոցիալական ռեֆորմներ, որոնց շնորհիվ բարելավվեց աշխատավորության դրությունը, սակայն, արմատական սոցիալական և տնտեսական պրոբլեմները մնացին չլուծված։ 1961 թ. ՆԲԿ-ից հեռացավ ձախ սոցիալ-դեմոկրատների մի մասը՝ հիմնադրելով սոցիալիստական ժողովրդական կուսակցությունը։ 1965 թ. պառլամենտական ընտրություններում ՆԲԿ-ը զրկվեց պառլամենտական մեծամասնությունից։ 1973 թ. ՆԲԿ-ը նորից պառակտվեց, նրանից անջատվեց օպոզիցիոն խումբը, որը հանդես էր գալիս կուսակցության ղեկավարության աջ կուրսի դեմ։ ՆԲԿ-ը ունի ավելի քան 160 հազար անդամ։ Կուսակցության կենտրոնական օրգանն է «Արբայդերբլադետ» («Arbeiderbladet») թերթը։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 384 CC-BY-SA-icon-80x15.png
  1. http://progressive-alliance.info/2810-2/