Ենս Սթոլթենբերգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ենս Սթոլթենբերգ
բոքմալ Jens Stoltenberg
Jens Stoltenberg February 2015.jpg
Ծնվել է մարտի 16, 1959({{padleft:1959|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})[1][2] (58 տարեկան)
Ծննդավայր Օսլո, Էստլանն, Նորվեգիա[3]
Քաղաքացիություն Flag of Norway.svg Նորվեգիա
Ազգություն Նորվեգացիներ
Կրթություն Օսլոյի համալսարան
Մասնագիտություն տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ
Ամուսին Ինգրիդ Շուլերուդ
Ծնողներ հայր՝ Թորվալդ Սթոլթենբերգ, մայր՝ Կարին Սթոլթենբերգ
Զբաղեցրած պաշտոններ Նորվեգիայի ֆինանսների նախարար, Նորվեգիայի վարչապետ, Նորվեգիայի վարչապետ, Նորվեգիայի խորհրդարանի անդամ, ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար և Նորվեգիայի նավթի և էներգետիկայի նախարար
Քաղաքական կուսակցություն Նորվեգական բանվորական կուսակցություն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Կայք jensstoltenberg.no
Ստորագրություն
Jens Stoltenberg signature.svg
Jens Stoltenberg Վիքիպահեստում

Ենս Սթոլթենբերգ (նորվ.՝ Jens Stoltenberg; մարտի 16, 1959, Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի պետական քաղաքական գործիչ, 2000-2001 և 2005-2013 թվականներին Նորվեգիայի վարչապետ, 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ից ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար:

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծագում է Նորվեգիայում հայտնի քաղաքական ընտանիքից: Նրա հայրը` Թուրվալդ Ստոլտենբերգը զբաղեցրել է Նորվեգիայի Արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը: Վաղ մանկության տարիներին (1960—1963) ապրել է Հարավսլավիայում, որտեղ նրա հայրը դեսպան էր: Ավագ քույր Կամիլլայի ազդեցությամբ, որն այն ժամանակ «Կարմիր երիտասարդության» (Մարքս-Լենինի կոմունիստական բանվորական կուսակցության կազմակերպություններից) ակտիվիստներից էր, մասնակցել է ԱՄՆՎիետնամի հետ պատերազմելու դեմ ուղղված ցույցերին: Սովորել է Օսլոյի Վալդորֆյան (Rudolf-Steiner-Schule) դպրոցում և եկեղեցական դպրոցում (Katedralskole)[5]:

Քաղաքական կարերիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր կարերիան սկսել է որպես լրագրող ժամանակի ազդեցիկ թերթում` «Arbeiderbladet», որը հանդիսանում էր նորվեգական ձախերի պաշտոնական խոսափողը: 1985-1989 թվականներին գլխավորել է Նորվեգիայի բանվորական կուսակցության երիտասարդական թևը: 1993-1196 թվականներին Գրու Հարլեմ Բրունթլանի ղեկավարության կազմում զբաղեցրել է Էներգետիակայի և առևտրի նախարարի պաշտոնը:

2000 թվականի մարտին ղեկավարել է երկրի կառավարությունը: 2001 թվականի սեպտեմբերի 10-ին հերթական պառլամենտական ընտրություններում Նորվեգական բանվորական կուսակցությունը իր ամբողջ պատմության մեջ ստացել է ամենավատ արդյունքը` հավաքելով ընտրողների ձայների միայն 24 տոկոսը:

Ներքին կուսակցական ճգնաժամի պայմաններում փոխարինել է Տուրբյորն Յագլանդին կուսակցության ներկայացուցչի պաշտոնում և 2002 թվականին ղեկավարել Նորվեգիայի բանվորական կուսակցությունը: Կարողացել է պառլամենտական ընտրություններում կուսակցության համար հաղթանակ ապահովել: 2005 թվականի սեպտեմբերի 12-ի պառլամենտական ընտրությունների արդյունքներով կուսակցությունը կարողացավ կոալիցիա ձևավորել կենտրոնամետների և Սոցիալիստական ձախ կուսակցության հետ: 2005 թվականի հոկտեմբերի 17-ին կառավարությունը Ենս Սթոլթենբերգի ղեկավարությամբ անցավ աշխատանքի:

2009 թվականի սեպտեմբերի 13-ի պառլամենտական ընտրությունների արդյունքով Նորվեգիայի բանվորական կուսակցությունը իր հետ կոալիցիա կազմած համախոհների հետ կարողացավ պառլամենտում նշանակալի տեղ ապահովել, որը Ենս Սթոլթենբերգին հնարավորություն տվեց կրկին լինել վարչապետ[6]: 2009 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ենս Սթոլթենբերգը ներկայացրեց երկրի նախարարների նոր կազմը: Նոր կառավարության գլխավոր տարբերությունը նախկինից գենդերային հավասարության ապահովումն էր. նախարարների կազմում էին 10 տղամարդ և 10 կին[7]:

ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկրների ղեկավարությունների հանդիպմանը` նվիրված նոր հազարամյակի սկզբին, Նյու Յորք, 2000

2014 թվականի մարտի 28-ին ՆԱՏՕ-ի խորհուրդը Սթոլթենբերգին նշանակեց ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար, որտեղ նա փոխարինեց Անդերս Ռասմուսենին (պաշտոնը ստանձնելու էր 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ից)[8]: Սթոլթենբերգը առաջին նորվեգացին էր այդ պաշտոնում: Նրա առաջխաղացման նախաձեռնությունը Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելինն էր: Թեկնածու դնելուց առաջ Մերկելը ստացել էր ԱՄՆ-ի և Անգլիայի հովանավորությունը, այնուհետև նաև ալյանսի այլ անդամների[9]: 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ին նա սկսեց աշխատանքը[10]:

Ռուսաստանի հանդեպ դիրքորոշում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեկնաբանների կարծիքով, Սթոլթենբերգի այդ պաշտոնում աշխատանքի կարևոր ուղղությունը ՆԱՏՕ-ի քաղաքական հարաբերություններն էին Ռուսաստանի հետ նախագահ Պուտինի օրոք[11]:

Սթոլթենբերգը խիստ քննադատում էր Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականությունը դեռևս մինչև պաշտոնի ստանձնումը: Այսպես, 2014 թվականի մարտի 25-ին Նորվեգիայի բանվորական կուսակցության համագումարում իր խոսքում նա հայտարարեց, որ Ռուսաստանը խանգարում է Եվրոպայի անվտանգությանն ու կայունությանը[12]:

ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար ընտրվելուց հետո Սթոլթենբերգը ընդգծեց ալյանսի զինվորական ուժի ամրապնդման անհրաժեշտությունը, ներառելով միջուկային զենք, Ռուսաստանի կողմից միջազգային օրենքների խախտման և ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների հարաբերություններում սպառնալիքի կասեցման համար[13]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  2. Encyclopædia Britannica
  3. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #130141771 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. https://krogerup.dk/om-krogerup/hal-koch-prisen/
  5. «„Stoltenberg beste Wahl, die ich mir vorstellen kann“ -...»։ bundeswehr-journal (de-DE)։ 2014-04-01։ Վերցված է 2016-11-07 
  6. Mitte-Links-Regierung bleibt wohl im Amt(գերմ.)
  7. Норвежский король утвердил новое правительство
  8. «Appointment of Secretary General designate»։ North Atlantic Treaty Organization։ 28 March 2014։ Արխիվացված օրիգինալից 29 March 2014-ին։ Վերցված է 28 March 2014 
  9. «Stoltenberg skal lære seg fransk» [Stoltenberg will learn French]։ Aftenposten (նորվեգերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 29 March 2014-ին 
  10. «Генсеком НАТО назначен бывший премьер Норвегии Йенс Столтенберг»։ ИТАР-ТАСС։ Վերցված է 28 марта, 2014 
  11. James Kanter (28 March 2014)։ «Norwegian to Lead NATO as It Is Poised for Bigger Role»։ Նյու Յորք Թայմս։ Արխիվացված օրիգինալից 8 April 2014-ին 
  12. Lars Molteberg Glomnes (25 March 2014)։ «Stoltenberg med hard Russland-kritikk» [Stoltenberg was met with fierce criticism from Russia]։ Aftenposten (նորվեգերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 29 March 2014-ին 
  13. Tron Strand, Anders Haga, Kjersti Kvile, Lars Kvamme (28 March 2014)։ «Stoltenberg frykter russiske raketter» [Stoltenberg fears of Russian missiles]։ Bergens Tidende (նորվեգերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 7 May 2014-ին