Jump to content

Յան վան Էյք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յան վան Էյք
հոլ.՝ Jan van Eyck
Ծնվել էմոտ 1390[1][2][3][…]
ԾննդավայրՄաասեյկ, Prince-Bishopric of Liège, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[4][5]
Վախճանվել էհունիսի 9, 1441(1441-06-09)[6]
Մահվան վայրԲռյուգե, Ֆլանդրիայի դքսություն, Բուրգունդյան Նիդերլանդներ[4]
ՔաղաքացիությունՀյուսիսային Նիդերլանդներ
ԴավանանքՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտություննկարիչ, մանրանկարիչ, ճարտարապետ, գծանկարիչ և գծագրող
Ոճվաղ հոլանդական գեղանկարչության և հյուսիսային Վերածնունդ[7]
Ժանրդիմանկար, կրոնական նկարչություն[8], ժանրային նկարչություն[8] և դիմապատկեր[8]
Ուշագրավ աշխատանքներԱդոլֆինի ամուսնական զույգի դիմանկար, Դրեզդենի եռանկար, Տիրամայր Լուկկա, Գենտի խորան, Կանցլեր Ռոլենի Մադոննա, Saint Francis reveives the stigmata?, Madonna with Canon Joris van der Paele? և Saint Barbara?
ՄեկենասներՖիլիպ Բարի և John III of Holland?
ՈւսուցիչՌոբեր Կամպեն
Պաշտոնպալատական նկարիչ
ԱմուսինՄարգարետա վան Էյք[9]
ստորագրություն
Изображение автографа
 Jan van Eyck Վիքիպահեստում

Յան Վան Էյկ (հոլ.՝ Jan van Eyck, մոտ 1390[1][2][3][…], Մաասեյկ, Prince-Bishopric of Liège, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[4][5] - հունիսի 9, 1441(1441-06-09)[6], Բռյուգե, Ֆլանդրիայի դքսություն, Բուրգունդյան Նիդերլանդներ[4]), հոլանդացի նկարիչ, 15-րդ դարի ռենեսանսի հայտնի ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պահվանված տեղեկություններ վկայում են, որ Յան Վան Էյկը ծնվել է 1380-1390 ականներին Մաասեյկ քաղաքում։ Աշխատել է Valet de chambre-ում Ջոն Բավարիացու հետ, ում մահից հետո՝ 1425-1441 թվականներին աշխատել է Բուրգունդի դուքս Ֆիլիպ Բարեգութի մոտ։ Յան Էյկը ստեղծագործել է աշխարհիկ և կրոնական թեմաներով։ Նա լավ է վարձատրվել Ֆիլիպի կողմից, ապրել է բարեկեցիկ կյանքով և ստեղծագործել է, երբ ցանկացել է։ Նախնական ստեղծագործություննեերնրը գոթական ոճի են, այնուհետև անցում է կատարում դեպի նատուրալիզմ և ռեալիզմ։ Յան Էյկը օգտագործել է պատկերավորման նոր եղանակ՝ հիմնականաում օգտագործելով յուղաներկ։ Յան Էյկի ոճն ու տեխնիկան արագ տարածվեցին և յուրացվեցին տարբեր նկարիչների կողմից։

Հաջողություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յան Վան Էյկը համարվել է իր ժամանակների հեղափոխական վարպետը։ Նրա դիզայնը և ոճը մեծապես կրկնօրինակվել են և արտապատկերվել։ Կտավներն ստորագրել է ‘Als Ik Kan’ (Аs I Can,) որը վկայում է նկարչի յուրօրինակ բնավորության մասին։ Այդ ստորագրությունն առաջին անգամ հայտնվել է իր «Portrait of a man in a turban» աշխատանքի մեջ 1433 թվականին։ 1434-1436 թվականները նրա կյանքի ամենաբեղուն տարիներն են եղել, և նա ստեղծել է իր հիմնական գործերը՝ «Madonna of Chancellor Rolin», «Lucca Madonna and Virgin» և «Կույսն ու երեխան Կանոնիկոս վան դեր Պաելի հետ» (Child with Canon van der Paele):

Պատկերասրահ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • «Эйк». Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ). Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.{{cite book}}: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
  • Ван Эйк (van Eyck) Ян // Большая Советская энциклопедия (в 30 т.) / А. М. Прохоров (гл. ред.). — 3-е изд. — М.: Сов. энциклопедия, 1971. — Т. IV. — С. 294–295. — 600 с.

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
  2. 1 2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 1 2 Jan van Eyck (դան.)
  4. 1 2 3 4 Կերպարվեստի արխիվ
  5. 1 2 Pächt O. Van Eyck, die Begründer der altniederländischen Malerei (գերմ.) — M: Prestel Verlag, 1989. — S. 80. — 224 p.
  6. 1 2 https://www.museabrugge.be/collection/work/id/0000_GRO0161_I
  7. ↑ https://www.nga.gov/exhibitions/1994/eyck.html
  8. 1 2 3 RKDartists (նիդերլ.)
  9. ↑ Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգ (գերմ.)

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յան վան Էյք» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 264)։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Յան_վան_Էյք&oldid=10741049» էջից