Միխայիլ Ցխակայա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Միխայիլ Ցխակայա
მიხა ცხაკაია
Tskhakaya MG.jpg
 
Կուսակցություն՝ ԽՄԿԿ
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և հեղափոխական
Ծննդյան օր մայիսի 4, 1865(1865-05-04)
Ծննդավայր Khuntsi, Քութայիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[1]
Վախճանի օր մարտի 19, 1950(1950-03-19)[1] (84 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մոսկվա, ԽՍՀՄ, Խորհրդային Ռուսաստան[1]
Գերեզման Մթածմինդա
Թաղված Մթածմինդա
 
Պարգևներ

Լենինի շքանշան

Միխայիլ Ցխակայա ((Ապրիլի 22, 1865, գ․ Խունցի (այժմ՝ Վրացական ԽՍՀ Գեգեչկորիի շրջանում)–Մարտի 19, 1950, Մոսկվա, թաղված է Թբիլիսիում)), սովետական պետական և կուսակցական գործիչ։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1898 թվականից։ Ծնվել է հոգևորականի ընտանիքում։ Սովորել Քութայիսի հոգևոր ուսումնարանում, ապա՝ Թիֆլիսի հոգևոր սեմինարիայում։ 1888֊1892 թվականներին հեղափոխական աշխատանք է կատարել Թիֆլիսում, Բաթումում, Քութայիսում։ 1892֊1893 թվականներին մասնակցել է «Մեսամե–դասի» ս–դ․ կազմակերպության ստեղծմանը։ 1897 թվականին 5 տարով աքսորվել է Կովկասի սահմաններից դուրս։ 1898 թվականին աշխատել է ՌՍԴԲԿ Եկատերինոսլավի (Դնեպրոպետրովսկ) կոմիտեում և «Յուժնի Ռարոյի» («Южный рабочий») թերթում։ 1900֊1902 թվականներին բանտարկված էր։ 1903 թվականից եղել է ՌՍԴԲԿ Կովկասյան միութենական կոմիտեի ղեկավարներից մեկը։ 1905 թվականներին ընտրվել է ՌՍԴԲԿ III համագումարի պատգամավոր և Կամոյի ձեռք բերած անձնագրով՝ Բարսով անվան տակ մեկնել Լոնդոն, որտեղ ծանոթացել է Վ․ Ի․ Լենինի հետ։ Համագումարում Միխայիլ Ցխակայան հանդես է եկել Կովկասի գյուղացիական շարժումների մասին զեկուցումով։ Վ․ Ի․ Լենինի առաջարկով համագումարն ընդունել է «Կովկասի իրադարձությունների առթիվ» հայտնի բանաձևը։ 1905 թվականին Բաքվի սովետի կազմակերպիչներից է։ 1907 թվականին Լոնդոնում մասնակցել է ՌՍԴԲԿ V համագումարին։ 1907֊1917 թվականներին ապրել է ժնևում։ 1917֊1920 թվականներին եղել է ՌՍԴԲ(բ) կ Թիֆլիսի կոմիտեի անդամ։ 1919 թվականին ձերբակալվել է և բանտարկվել Մետեխի բանտում, 1920 թվականի մայիսին ազատվել է բանտից և ընտրվել ՎԿ(բ) կ ԿԿ կազմում։ 1921֊1922 թվականներին եղել է ՌՍՖՍՀ–ին կից Վրացական ՍՍՀ ներկայացուցիչը, 1923֊1930 թվականներին՝ Վրացական ՍՍՀ Կենտգործկոմի նախագահության նախագահ, Անդրֆեդերացիայի Կենտգործկոմի նախագահներից և ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի նախագահության անդամ։ 1920 թվականից Կոմինտերնի գործկոմի անդամ էր, 1931 թվականից՝ Ինտերնացիայի վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ։ ՀամԿ(բ) կ X– XI, XIII, XV–XVII համագումարների, Կոմինտերնի II –VII կոնգրեսների պատգամավոր, ԽՍՀՄ I–III գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգեվատրվել է Լենինի շքանշանով։ Միխայիլ Ցխակայաի անունով է կոչվել Միխա–Ցխակայա քաղաքը Վրաստանում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Цхакая Михаил Григорьевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png