Մարկ Ալդանով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարկ Ալդանով
Դիմանկար
Ծնվել էնոյեմբերի 7, 1886(1886-11-07)[1][2]
ԾննդավայրԿիև, Ռուսական կայսրություն[3]
Մահացել էփետրվարի 25, 1957(1957-02-25)[4][5] (70 տարեկան)
Մահվան վայրՆիս[3]
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
ԿրթությունՇևչենկոյի անվան համալսարան
Մասնագիտությունգրող, վիպասան, ակնարկագիր և կենսագիր
ԿուսակցությունPopular Socialists?

Մարկ Ալդանով (ռուս.՝ Марк Алда́нов; Մարկ Ալեքսանդրովիչ Լանդաու, ռուս.՝ Марк Алекса́ндрович Ланда́у; նոյեմբերի 7, 1886(1886-11-07)[1][2], Կիև, Ռուսական կայսրություն[3] - փետրվարի 25, 1957(1957-02-25)[4][5], Նիս[3]), ռուս գրող և քննադատ[6], հայտնի է իր պատմական վեպերով։

Ալդանովի առաջին գիրքը Վլադիմիր Լենինի մասին է, որը թարգմանվել է մի քանի լեզուներով և անմիջապես ձեռք է բերվել նրա ժողովրդականությունը։ Այնուհետև հաջորդեց վեպերի եռերգությունը, որոնք փորձում էին գտնել Ռուսական հեղափոխության արմատները։ Նա գրել է նաև Նապոլեոնյան պատերազմների մասին վեպերի տետրալոգիան[6]։ Ընդամենը հրատարակվել է 16 խոշոր գրական ստեղծագործություններ, մեծ թվով հոդվածներ և ակնարկներ։ Նա տասներեք անգամ արժանացել է գրականության Նոբելյան մրցանակին[7]։


Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարկ Լանդաուն (Ալդանովը) ծնվել է Կիևում՝ արդյունաբերող հարուստ հրեաների ընտանիքում։ Նա ավարտել Է Կիևի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական և իրավաբանական ֆակուլտետները։ Նա հրատարակել է քիմիական լուրջ գիտական աշխատանքներ։ 1919 թվականին արտագաղթել է Ֆրանսիա։ 1922-1924 թվականներին ապրել է Բեռլինում, իսկ 1941-1946 թվականներին՝ Միացյալ Նահանգներում[6]։

Գրականության Նոբելյան մրցանակ շահած առաջին ռուս գրող Իվան Բունինը Ալդանովի թեկնածությունն առաջադրեց Նոբելյան մրցանակի ընդհանուր առմամբ վեց անգամ՝ 1938, 1939, 1947, 1948, 1949 և 1950 թվականներին[8]։

Մարկ Ալդանովը մահացել Է Ֆրանսիայի Նիս քաղաքում[6]։ Հետմահու լույս է տեսել նրա լայն նամակագրությունը Վլադիմիր Նաբոկովի, Իվան Բունինի, Ալեքսանդր Կերենսկու և այլ արտագաղթողների հայտնի մարդկանց հետ։

Նոր ամսագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1942 թվականին Ալդանովը գտնվելով Նյու Յորքում հիմնադրեց «Նոր ամսագիր» (The New Review; Russian: Новый журнал) իր գործընկերոջ և Միքայել Սետթլինի հետ միասին[9]։ Մինչև 1945 թվականի նոյեմբերը նրանք աշխատում էին, որպես այս հրատարակության գլխավոր խմբագիրներ, որը համարվում էր ռուսերեն լեզվով տպագրված Ռուսաստանից դուրս տպագրվող ռուսալեզու ամենահին գրական պարբերական մամուլը։ [10]Գրախոսության հեղինակների թվում էին նաև Վլադիմիր Նաբոկովը, Իվան Բունինը, Իոսիֆ Բրոդսկին, Ալեքսանդր Սոլժենիցինը և այլ նշանավոր ռուս գաղթական գրողներ[11]։

Ալդանովի գրական մրցանակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այնուհետև 2007 թվականից Նոր ամսագիր-ը շնորհում է Ալդանովի անվան գրական մրցանակը լավագույն վիպակի կամ վեպի համար, որը գրել է ռուսալեզու գրողը, ով ապրում է Ռուսաստանում կամ սահմաններից դուրս[10]։

Բիբլիոգրաֆիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մտածողը՝ տետրալոգիա[6][խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Թերմիդորի իններորդը
  • Սատանայի կամուրջը
  • Դավադրություն
  • Սուրբ Հելենա․ փոքր կղզի

Վեպեր[6][խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պունշ օղի
  • Թերմիդորի իններորդը
  • Սատանայի կամուրջը
  • Դավադրություն
  • Տասներորդ սիմֆոնիա
  • Սուրբ Հելենա․ փոքր կղզի
  • Լավագույնը քեզ համար
  • Պատմություն մահվան մասին
  • Հեղեղից առաջ
  • Ինքնասպանություն
  • Բանալին
  • Փախուստ
  • Քարանձավ
  • Հինգերորդ կնիքը՝ վերջի սկիզբը
  • Ապրիր ինչպես կամենում ես
  • Մղձավանջ և լուսաբաց
  • Կրտսեր Մոլթկեն
  • Քերետարոնը և կայսր Մաքսիմիլիանը

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://global.britannica.com/biography/Mark-Aldanov
  2. 2,0 2,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118644483 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. 4,0 4,1 4,2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. 5,0 5,1 5,2 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Terras Victor (1990)։ Handbook of Russian Literature։ էջեր 17–18։ ISBN 0300048688։ Վերցված է 8 May 2012 
  7. «Nomination Database»։ www.nobelprize.org։ Վերցված է 2017-01-24 
  8. Nominations by Nobel Laureates. Retrieved February 5, 2014.
  9. Novy Zhurnal // ru.wikipedia.org. Retrieved February 5, 2014.
  10. 10,0 10,1 Literaturnaya premiya imeni Marka Aldanova // ru.wikipedia.org։ Retrieved February 5, 2014.
  11. Novy Zhurnal - Official Website. Retrieved February 5, 2014.