Մարիա Սոֆյա Դելագարդի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարիա Սոֆյա Դելագարդի
Maria Sofia Oxenstierna.jpg
Ծնվել է1627[1][2][3][4][5][6]
ԾննդավայրՏալլին, Շվեդիա[3]
Մահացել էօգոստոսի 22, 1694(1694-08-22)[3][6]
Մահվան վայրՍտոկհոլմ, Շվեդիա[3]
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա
Մասնագիտությունֆրեյլինա և բանկիր
ԱմուսինGustaf Oxenstierna?
Ծնողներհայր՝ Jacob De la Gardie?[3], մայր՝ Ebba Brahe?
Maria Sofia De la Gardie Վիքիպահեստում

Մարիա Սոֆյա Դելագարդի (Դե լա Գարդի) (շվեդ.՝ Maria Sofia De la Gardie, 1627[1][2][3][4][5][6], Տալլին, Շվեդիա[3] - օգոստոսի 22, 1694(1694-08-22)[3][6], Ստոկհոլմ, Շվեդիա[3]), շվեդ ազնվական, կոմսուհի[7][8]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա Դելագարդին ծնվել է 1627 թվականին Թալինում՝ Յակոբ Դելագարդիի և նրա կնոջ՝ Էբբա Բրագեի ընտանիքում: Եղել է Մագնուս Դելագարդիի քույրը և Մարիա Եֆրոսինյա Ցվեյբրյուկենցիի հարսը[9] [10]:

1643 թվականի փետրվարի 12-ին Ստոկհոլմում նա ամուսնացել է Գուստավ Օքսենշերնայի հետ, որը եղել է Ակսել Օքսենշերնայի ազգակիցը: 1648 թվականին Գուստավի մահից հետո Մարիա Դելագարդին դարձել է միակ մարդը, որը պատասխանատու էր իր երկու դստրերի ճակատագրի համար: 1652 թվականից Մարիան նաև պատասխանատվություն է կրել այն ունեցվածքի համար, որը նա ժառանգել էր իր հայրիկից՝ դառնալով Շվեդիայի խոշորագույն կալվածատերերից մեկը: Դելագարադին ամուսնու մահից հետո Քրիստինա թագուհուց ստացել է որոշ արտոնություններ, որը դրական է անդրադարձել իր ֆինանսական վիճակին: 1951 թվականին նա նշանակվել է ավագ պալատական օրիորդ՝ սկզբնապես գոյֆմեստերուհի տիտղոսով, իսկ հետո օբեր-գոյֆմեստերուհի: Մարիա Դելգարդին հաճախ ընդունում էր թագուհուն իր Tyresö Palace աթոռանիստում, որտեղ միապետը սիրում էր որս անել:

Մարիա Սոֆյա Դելագարդին եղել է գեղեցկուհի և տաղանդավոր անձնավորություն, ազատ խոսել է գերմաներեն և ֆրանսերեն: 1649 թվականին նորություններ են հայտնվել նրա և Շվեդիայի ապագա թագավոր Կառլ Գուստավի հետ հնարավոր ամուսնության մասին: Այդ պլանները չէին կարող իրագործվել, բայց հնարավոր ամուսնության մասին խոսում էին մինչև 1652 թվականը: 1654 թվականին Քրիստինա թագուհու հրաժարականից հետո Մարիա Սոֆյան նույնպես լքել է թագավորական բակը, որպեսզի կյանքը նվիրեր իր նոր հետաքրքրություններին, որոնց շնորհիվ նա հայտնի է դարձել շվեդական պատմությունում:

Tyresö Palace պալատ

Շարունակելով ապրել Tyresö Palace պալատում, նա կառավարում էր իր շատ սեփականությունները: Իր եղբայրների առաջարկով՝ Դելագարդին իրականացրել է ճանաչողական ճանապարհորդություն Նիդերլանդներ, որպեսզի ուսումնասիրեր արդյունաբերական կյանքը: Մարիան հետաքրքրվում էր նաև անասնապահությամբ և այգեգործությամբ: Նրա ամենահաջող ձեռնարկությունը դարձել է տեքստիլ արդյունաբերությունը. Մարիան արտադրում էր բանակի համար նախատեսված հագուստ և գործվածքներ: 1650-ական թվականներին Մարիա Սոֆյա Դելագարդին զվաղվել է բանկային գործունեությամբ և մրցել է Stockholm Banco-ի հետ: Սկոնե նահանգում Դելագարդին ձեռք է բերել մի քանի կալվածքներ, գնել է Krapperups slott ամրոցը, արդյունահանել է ածուխ, կառուցել է նավեր, արտահանել է բնափայտ և հացահատիկ, հիմնադրել է թղթային ֆաբրիկաներ և արտադրել է կտավատի յուղ:

Բայց Մեծ ռեդուկցիայի ժամանակ, որը անցկացրել էր թագավոր Կառլոս XI-ը, 1980-ական թվականներների նրա ունեցվածքի մեծ մասը, ինչպես նաև նրա եղբայրների ունեցվածքները բռնագրավվել են, որը խորը ցնցել է Դելագարդիին և նա հեռացել է գործերից:

Մարիա Սոֆյա Դելագարդին մահացել է 1694 թվականի օգոստոսի 22-ին Ստոկհոլմում:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Du Rietz, Anita. Kvinnors entreprenörskap: under 400 år, 1. uppl., Dialogos, Stockholm, 2013.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119296004 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Marie Sophie De la Gardie — 1917.
  4. 4,0 4,1 Pas L. v. Genealogics — 2003. — ed. size: 683713
  5. 5,0 5,1 LIBRIS
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 FemBio
  7. (շվեդ.) Marie Sophie De la Gardie
  8. «Mer om Maria Sophia De la Gardie»։ Stockholm länsmuseum։ Վերցված է 1 April 2019 
  9. Maria Sjöberg։ «Maria Sofia De la Gardie»։ Svenskt kvinnobiografiskt lexikon։ Վերցված է 1 April 2019 
  10. Svante Norrhem։ «Ebba Brahe»։ Svenskt kvinnobiografiskt lexikon։ Վերցված է 1 April 2019 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]