Մատաս Գրիգոնիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մատաս Գրիգոնիս
Ծնվել է1889
ԾննդավայրVilna Governorate, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել էհունվարի 7, 1971(1971-01-07)
Վախճանի վայրՎիլնյուս, Լիտվական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունբանաստեղծ, թարգմանիչ և գրող
Լեզուլիտվերեն
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of Lithuania.svg Լիտվա
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ստեղծագործական շրջան1913 - 1960-ական թվականների վերջ
Ժանրերպատմվածք
Ուշագրավ աշխատանքներ«Kvietkelis» (1913)

Մատաս Գրիգոնիս (գրական կեղծանունը՝ Սվիրնո Ժվինե, լիտ.՝ Matas Grigonis, 1889, Vilna Governorate, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 7, 1971(1971-01-07), Վիլնյուս, Լիտվական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), լիտվացի գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, մանկավարժ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մատաս Գրիգոնիսը ծնվել է 1889 թվականին Լիտվայի Միշկինիյայ գյուղում (ներկայում՝ Լազդիյայի շրջան, Ալիտուսի մարզ, Լիտվա), որ տեղակայված է Լեհաստանի ու Բելառուսի հետ սահմանին մոտ։

1900—1907 թվականներին սովորել է Միտավայի (ներկայում՝ Ելգավա) և Վիլենի արական գիմնազիաներում։ 1907 թվականից որպես ուսուցիչ աշխատել է Պանեվեժիսում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ էվակուացվել է Ռուսաստան, դասավանդել է Կինեշմայի, Վորոնեժի, Յարոսլավլի լիտվական դպրոցներում։.

1920—1925 թվականներին նորից որպես ուսուցիչ է աշխատել Պանեվեժիսի մարզում։ Եղել է Պանեվեժի սիրողական դերասանների միության կազմակերպիչներից մեկը, իսկ հետագայում այդ միության նախագահն էր ու ռեժիսորը։ Բեմադրության համար հատուկ թարգմանել է Իվան Կոտլյարևսկու «Наталка-Полтавка» պիեսը։

1925—1929 թվականներին աշխատել է Ռոզալիմոյում, իսկ 1929—1934 թվականներին եղել է Անիկշչյայի նախագիմնազիայի տնօրենի տեղակալ։

1934 թվականին բնակություն է հաստատել Պանեվեժիսում։

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մատաս Գրիգոնիսը մանկական գրող է։ Հրատարակել է ավելի քան 40 գրքեր՝ նախատեսված մանուկների համար, ինչպես նաև բանաստեղծություններ, պատմվածքներ ու նոթեր (Սվիրնո Ժվինե, Մատաս Գոժելիս և այլ կեղծանուններով)։

Մատաս Գրիգոնիսի առաջին ստեղծագործությունները տպագրվել են 1911 թվականին։ 1913 թվականին լույս է տեսել «Kvietkelis» բանաստեղծությունների ժողովածուն, որ լիտվական մանկական գրականության առաջին գիրքն է։ Նրա ստեղծագործությունների հիմնական թեման երեխաների դաստիարակությունն է, հայրենի բնութունը, սերը հայրենիքի նկատմամբ։

Լիտվերեն ազատ թարգմանությամբ հրատարակել է Հանս Քրիստիան Անդերսենի, Լև Տոլստոյի, Իվան Տուրգենևի, Իվան Կոտլյարևսկու և այլ գրողների ստեղծագործություններ։

Գրել է նաև հուշեր (ձեռագիր)։ Մատաս Գրիգոնիսի աշխատություններն այժմ պահվում են Լիտվայի Գիտությունների ակադեմիայի գրադարանի լիտվական գրականության ու բանահյուսության ֆոնդերում

Ընտրյալ մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Matuko dirva (sulig Vučetičiu). 1911
  2. 200 žaidimų. 1911
  3. Vaikų žaidimai, 1912
  4. Kvietkelis, 1913
  5. Rūtelių darželis., 1913
  6. Katriutės gintarai., 1913
  7. Linksmos dienos., 1913
  8. Verpėja po kryžiumi., 1913
  9. Nastutė (Natalka Poltavka)., 1913
  10. Trys legendos., 1913
  11. Sulig naująja mada.,
  12. Pinigų nėr, 1913
  13. Jonukas ir Marytė., 1913
  14. Šeimyniškiems vakarėliams pramogėlė., 1914
  15. Vaikų draugas., 1914
  16. Karvelidė., 1914
  17. Smagūs žaidimai., 1914
  18. Nykštukas., 1914
  19. 200 žaidimų., 1914
  20. Suredaguotas «Panevėžio kalendorius», 1914
  21. Suredaguotas kalendorius «Draugas», 1915
  22. Širdis. Iš E. Amičio vertimas., 1915
  23. Šeimyniškiems vakarėliams pramogėlė., 1918
  24. Kalbamokslis lietuviams rusų kalbos išmokti., 1918
  25. Žaidimų vainikas., 1919
  26. Mūsų rašybos klausimu., 1920
  27. Dailiosios literatūros keliais., 1924
  28. Laisvė ir grožis., 1927
  29. Dorovės dėstymas mokykloje., 1927
  30. Pelenė., 1933
  31. Į vaikučių širdis., 1933
  32. Vaikų džiaugsmui., 1935
  33. Algimantėlio metai., 1936
  34. Alkanas Donžuanas., 1936
  35. Tau, Tėvyne. Eilėraščiai., 1937
  36. Gėlių kalba darželyje., 1938
  37. Balsai. Eilėraščiai., 1939
  38. Pas vargą svečiuose., 1939
  39. Abituriento daina., 1939
  40. Paukščiuose., 1940
  41. Žemuogėlės., 1960
  42. 200 игр. Игры. Хороводы. Танцы. Балы"., 1988.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]