Հուդզոն գետի դպրոց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թոմաս Քոուլ, «Օքսբոու», 1836, Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք

Հուդզոն գետի դպրոց (անգլ.՝ Hudson River School), ամերիկացի բնանկարիչների միավորում։ Ձևավորվել է 19-րդ դարի կեսին ռոմանտիզմի ազդեցությամբ։ Նկարները պատկերում են Հուդզոն գետի շրջակայքը, այդ թվում` Քաթսքիլը, Ադիրոնդակը և Սպիտակ ժայռերը։

Նախապատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշեր Բրաուն Դյուրան, «Նման բնավորություններ», 1849

19-րդ դարի 20-ական թվականների վերջերից ամերիկյան գեղարվեստում բուռն զարգացում է ապրում բնանկարչությունը։ Նկարիչներն առաջին անգամ անդրադառնում են հարազատ եզերքի բնությանը, ինչն անչափ կարևոր էր երիտասարդ երկրի համար, քանի որ նպաստում էր ազգային ինքնագիտակցության հիմնավորմանը։ Ձևավորվում է մի ամբողջ ուղղություն, որն արվեստագիտության մեջ ստացել է Հուդզոն գետ դպրոց անվանումը։ Ուղղության ներկայացուցիչներն ավելի շատ կենտրոնացած էին Նոր Անգլիայի, Նյու Յորքի նահանգների, Փենսիլվանիայի և առաջին հերթին Հուդզոն գետի ծոցի առավել գողտրիկ բնապատկերների վրա։ Հուդզոն գետի դպրոցի ներկայացուցիչների էֆեկտիվ, ռոմանտիկ բնապատկերներն ամերիկյան արվեստի զարգացման ընթացքում աստիճանաբար վերածվեցին ԱՄՆ-ի բնության` քնարական կենդանի զգացմունքով ներծծված ռեալիստական ստեղծագործությունների։

Հիմնադիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոմաս Քոուլ, «Սուրբ Հովհաննեսը տափաստանում», 1827

Նկարիչ Թոմաս Քոուլը համարվում է Հուդզոն գետի դպրոցի` համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնադիրը[1]։ Նա Հուդզոն գետի ափ է տեղափոխվել 1825 թվականիին` նույն թվականին կանգ առնելով նախ Վեսթ Փոյնթում, ապա` Քաթսքիլում. նա առաջինը փորձեց նկարել շրջանի բնությունը։ Նկարչի աշխատանքների մասին առաջին մեկնաբանությունները տպագրվել են «New Yorq Eveving Post» թերթի` 1825 թվականի նոյեմբերի 22-ի համարում[2]։ Քոուլի մտերիմ ընկերը` Աշեր Բրաուն Դյուրանը, դարձել է դպրոցի կարկառուն ներկայացուցիչը[3]։

Երկրորդ սերունդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դպրոցի նկարիչների երկրորդ սերունդը Քոուլի վաղաժամ մահից հետո` 1848 թվականին, զգալի տեղ է գրավում։ Նրա կազմում ընդգրկված էին Քոուլի աշակերտները` Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչը, Ջոն Ֆրեդերիկ Քենսեթը և Սենֆորդ Ռոբինսոն Գիֆորդը։ Երկրորդ սերնդի նկարիչների աշխատանքները ներկայացվում են որպես լյումինիզմի օրինակ։ Բացի իրենց արվեստով զբաղվելուց` դպրոցի որոշ ներկայացուցիչներ, այդ թվում`վերոնշյալները, եղել են Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի հիմնադիրները[4]։

Հայտնի նկարիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ալբերտ Բիրշտադտ
  • Ջոն Ուիլյամ Կասիլիեր
  • Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչ
  • Թոմաս Քոուլ
  • Սեմյուել Կոլմեն
  • Ջասպեր Ֆրանսիս Կրոպսի
  • Թոմաս Դոուտի
  • Ռոբերտ Սքոթ Դանկանսոն
  • Աշեր Բրաուն Դյուրան
  • Սենֆորդ Ռոբինսոն Գիֆորդ
  • Ջեյմս Մաքդուգալ Հարթ
  • Ուլիյամ Հարթ
  • Ուիլյամ Սթենլի Հասելթայն
  • Մարտին Ջոնսոն Հեդ
  • Գերման Օտոմար Հերցոգ
  • Թոմաս Հիլլ
  • Դևիդ Ջոնսոն
  • Ջոն Ֆրեդերիկ Քենսեթ
  • Ջերվիս Մաքենթի
  • Թոմաս Մորան
  • Ռոբերտ Վալտեր Վեյր
  • Ուորտինգթոն Ուիթրեջ

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. O'Toole Judith H. (2005)։ Different Views in Hudson River School Painting։ Columbia University Press։ էջ 11 
  2. Boyle Alexander։ «Thomas Cole (1801-1848) The Dawn of the Hudson River School»։ Hamilton Auction Galleries։ Վերցված է դեկտեմբերի 19, 2012 
  3. «Asher B. Durand»։ Smithsonian American Art Museum: Renwick Gallery։ Smithsonian Museum։ Վերցված է հունիսի 26, 2016 
  4. Avery Kevin J.։ «Metropolitan Museum of Art: Frederick Edwin Church»։ Metropolitan Museum of Art։ Վերցված է դեկտեմբերի 19, 2012 

5. The Kendrick Academy