Հենրիխ Յագոդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հենրիխ Յագոդա
Генрих Ягода
1936 genrich grigorijewitsch jagoda.jpg
Դրոշ
ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողկոմ
հուլիսի 10, 1934 - սեպտեմբերի 26, 1936
Նախորդող Վյաչեսլավ Մենժինսկի
Հաջորդող Նիկոլայ Եժով
 
Կուսակցություն՝ Ռուսաստանի կոմունիստական (բոլշևիկյան) կուսակցության
(1917–1937)
Կրթություն՝ Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարան
Մասնագիտություն՝ Ինժեներ
Ծննդյան օր 1891 նոյեմբերի 7
Ծննդավայր Ռուսաստան Ռիբինսկ, Ռուսական կայսրություն
Վախճանի օր մարտի 15, 1938(1938-03-15) (տարիքը 46)
Վախճանի վայր Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն Մոսկվա, ՌԽՍՖՀ, ԽՍՀՄ
Գերեզման Կոմմունարկայի կրակահրապարակ
Թաղված Կոմմունարկայի կրակահրապարակ
Քաղաքացիություն Flag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն, Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg ՌԽՖՍՀ և Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Ի ծնե անուն ռուս.՝ Yenokh Gershevich Iyeguda
Ամուսին Իդա Ավերբախ
 
Պարգևներ

Լենինի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, Պետանվտանգության պատվավոր աշխատակից և Կարմիր դրոշի շքանշան

Հենրիխ Գրիգորևիչ Յագոդա (ռուս.՝ Генрих Григорьевич Ягода, ծնված որպես՝ Ենոխ Գերշևիչ Իեգուդա[1], նոյեմբերի 7 (19), 1891, Ռիբինսկ, Յարոսլավլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 15, 1938(1938-03-15)[2][3], Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս բոլշևիկյան հեղափոխական գործիչ, ԽՍՀՄ ​​պետ​​անվտանգության մարմինների գլխավոր ղեկավարներից մեկը, ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողկոմ (1934-1936)։

Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը։ 1919-1920 թվականներին եղել է Արտաքին առևտրի ժողկոմիսարիատի կոլեգիայի անդամ, գրեթե նույն ժամանակահատվածում՝ Համառուսաստանյան արտակարգ հանձնաժողովի (Չեկա) հատուկ բաժնի գործերի կառավարիչ։ 1934 թվականին, երբ կազմավորվում է ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատը (ՆԿՎԴ), Իոսիֆ Ստալինի հրամանով նշանակվել է ներքին գործերի ժողկոմ[4]։

Յագոդայի անմիջական վերահսկողությամբ իրականացվել է Ստալինի ներկուսակցական հակառակորդների (ինչպիսիք Լև Կամենևն ու Գրիգորի Զինովևն էին) ձերբակալումները, դատավարությունները և մահապատիժը, 1930-ականների խորհրդային զանգվածային բռնաճնշումները։ Ղեկավարել է Սպիտակ ծով-Բալթյանի (Բելոմորկանալ) և Մոսկվա-Վոլգա ջրանցքների, «Դինամո» մարզաստադիոնի[4] շինարարությունները, որոնց ժամանակ օգտագործվում էր ԳՈւԼԱԳ-ի ուղղիչ-աշխատանքային ճամբարներում բռնադատվածների աշխատուժը՝ միայն այդ ժամանակահատվածում դառնալով 12000-ից 25000 կալանավորի մահվան պատճառ։

1936 թվականին հեռացվել է Ներքին գործերի ժողկոմի պաշտոնից, ապա նշանակվել կապի մինիստր։ 1937 թվականին հեռացվել է պաշտոնից, այնուհետև կոմկուսի շարքերից և ի վերջո ձերբակալվել[4]։ Մեղադրվել է վնասարարության, լրտեսության, տրոցկիզմի և դավադրության հանցագործությունների մեջ։ Յագոդան ընդունել է իրեն ներկայացված բոլոր մեղքերը, բացի լրտեսությունից։ Գնդակահարվել է 1938 թվականի մարտի 15-ին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախորդող
-
ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողկոմ
Հենրիխ Յագոդա

10 հուլիսի, 1934 – 26 սեպտեմբերի, 1936
Հաջորդող
Նիկոլայ Եժով