Կուրտ Ալդեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Կուրտ Ալդեր
Kurt Alder Nobel.jpg
Ծնվել է հուլիսի 10, 1902(1902-07-10)[1][2]
Խոժուվ, Silesian Voivodeship, Լեհաստան
Մահացել է հունիսի 20, 1958(1958-06-20)[3][1][2] (55 տարեկանում)
Քյոլն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[4]
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտություն քիմիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Կյոլնի համալսարան
Գործունեության ոլորտ քիմիա
Անդամակցություն Լեոպոլդինա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա և Վեստֆալիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Քրիստիան-Ալբերտի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին գերմաներեն[1]
Գիտական ղեկավար Օտտո Դիլս
Պարգևներ Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ[5][6] Emil-Fischer Medal և Fresenius Prize
Kurt Alder Վիքիպահեստում

Կուրտ Ալդեր (հուլիսի 10, 1902(1902-07-10)[1][2], Խոժուվ, Silesian Voivodeship, Լեհաստան - հունիսի 20, 1958(1958-06-20)[3][1][2], Քյոլն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[4]), գերմանացի քիմիկոս։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է հուլիսի 7-ին, Քյոնիգսհյուտտեում։ Սովորել է Բեռլինի և Քիլի համալսարաններում։ 1930–1936 թվականին քիմիա է դասավանդել Քիլի համալսարանում, 1936–1940-ին ղեկավարել է «Ի.Գ. ֆարբենինդուստրի» ֆիրմայի գիտահետազոտական բաժինը (Լևերկուզեն)։ 1940 թվականից եղել է Քյոլնի համալսարանի պրոֆեսոր և նույն համալսարանի քիմիայի ինստիտուտի տնօրենը։ 1928 թվականին Օ.Դիլսի հետ հայտնագործել է դիենային սինթեզը և ապա մշակել դրա հիմունքները, որի համար 1950 թվականին (Օ.Դիլսի հետ) արժանացել է նոբելյան մրցանակի։ Ալդերը հետազոտություններ է կատարել նաև ստերեոքիմիայի և պոլիմերացման բնագավառներում։ Ալդերը նոբելյան մրցանակի այն 18 դափնեկիրներից էր, որոնց հրապարակած դեկլարացիան (1955) պահանջում էր միջուկային արհավիրքը կանխելու համար պատերազմը հայտարարել օրենքից դուրս։ Ալդերը մահացել է հունիսի 20-ին, Քյոլնում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png