Կուժկոտրուկ Վոլգայի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կուժկոտրուկ Վոլգայի
Կուժկոտրուկ Վոլգայի
Կուժկոտրուկ Վոլգայի
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Գորտնուկածաղկավորներ (Ranunculales)
Ընտանիք Գորտնուկազգիներ (Ranunculaceae)
Ենթաընտանիք Գորտնուկայիններ (Ranunculoideae)
Ցեղ Կուժկոտրուկ (Adonis)
Տեսակ Կուժկոտրուկ Վոլգայի (A. volgensis)
Միջազգային անվանում
Adonis volgensis

Կուժկոտրուկ Վոլգայի (լատ.՝ Adonis wolgensis), գորտնուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս: Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

15-30 (50) սմ բարձրությամբ բազմամյա խոտաբույս է: Տերևները կրկնակի մատնաձև բաժանված են և երկար նշտարաձև գծային մասերով: Ծաղիկները միայնակ են և ակտինոմորֆ: 15-20 մմ երկարությամբ պսակաթերթերը դեղին են և երկարավուն[1]:

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանում աճում է Սևանի (Արտանիշի թերակղզի) և Ապարանի (Չարենցավանի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում: Լոկալիտետները երկուսն են, որոնց միջև հեռավորությունը 60 կմ է: Տեսակը հանդիպում է նաև Հյուսիսարևմտյան և Արևելյան Անդրկովկասում, Թալիշում, Արևմտյան Սիբիրում, Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում, Կենտրոնական և Արևելյան (հարավ) Եվրոպայում[1]:

Էկոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1500-2300 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև լեռնային տափաստաններում և տրագականտուտներում: Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսին: Գեղատեսիլ բույս է՝ արժանի այգեգործության համար բազմացման[1]:

Պահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է: Հայտի են երկու պոպուլյացիաներ: Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է: Արեալը խիստ մասնատված է: Տեսակին, կապված աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում: Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր: Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում[1]:

Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկի Արտանիշի արգելոցային գոտում[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Հայաստանի Կարմիր գիրք (հայերեն)։ Երևան: ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6