Կուզմա Չորնի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կուզմա Չորնի
բելառուս․՝ Кузьма Чорны
Kuźma Čorny.jpg
Ծնվել էհունիսի 11 (24), 1900
ԾննդավայրԿապիլի գավառ, Բելառուս
Վախճանվել էնոյեմբերի 22, 1944(1944-11-22) (44 տարեկանում)
Վախճանի վայրՄինսկ, ԽՍՀՄ
Գրական անունКузьма Чорный (либо Чёрный) և Максим Орешник
Մասնագիտությունդրամատուրգ, հրապարակախոս, գրող, թարգմանիչ, մանկագիր և բանաստեղծ
Լեզուբելառուսերեն
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Ժանրերվեպ, պատմվածք և հրապարակախոսություն
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ՊարգևներԿարմիր Աստղի շքանշան
Kuźma Čorny Վիքիպահեստում

Նիկոլայ Կառլովիչ Ռոմանովսկի (գրական կեղծանունը՝ Կուզմա Չորնի (Չորնի), բելառուս․՝ Мікалай Карлавіч Раманоўскі, Кузьма Чорны, հունիսի 11 (24), 1900, Կապիլի գավառ, Բելառուս - նոյեմբերի 22, 1944(1944-11-22), Մինսկ, ԽՍՀՄ), բելառուս խորհրդային գրող։ ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1934)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1900 թվականի հունիսի 11-ին (24-ին) գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտելէ Տիմկովիչիի ժողովրդական դպրոցը, 1916-1919 թվականներին սովորել է Նեսվիժի ուսուցչական սեմինարիայում։ 1923 թվականին ընդունվել է Բելառուսի պետական համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետի գրականության բաժին, և նույն թվականին «Савецкая Беларусь» թերթում տպագրվել է նրա առաջին ստեղծագործությունը Կուզմա Չորնի գրական կեղծանունով։ 1923 թվականից «Մալադնյակ» գրական միության անդամ է, իսկ 1926 թվականին անցել է «Ուզվիշաա» գրական միություն։ 1925 թվականին լույս են տեսլ Կուզմա Չորնիի ստեղծագործությունների երկու ժողովածուներ։ 1920-ական թվականներին արդեն քննադատները նրա համար կանխագուշակում էին «բելառուսական Դոստոևսկու» ճակատագիր։ 1938 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ձերբակալվել է ու բանտարկվել Մինսկի բանտում, որտեղ անցկացրել է 8 ամիս։ Դրանցից վեցն անցկացրել է մենախցում։ 1941 թվականից գտնվել է արտաքսման մեջ ու աշխատել «Раздавим фашистскую гадину» թերթում։ 1944 թվականին վերադարձել է Մինսկ, որտեղ մահացել է 1944 թվականի նոյեմբերի 22-ին[1]։

Ստեղծագործությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կուզմա Չորնին համարվում է բելառուսական վեպի հիմնադիրներից մեկը։ 1927 թվականին հրատարակվել է նրա առաջին վեպը՝ «Сястра», իսկ 1928 թվականին՝ «Зямля», 1931 թվականին՝ «Бацькаўшчына» («Հայրենիք»), 1935 թվականին՝ «Трэцяе пакаленне»։ 1941-1944 թվականներին գրել է «Вялікі дзень» վեպը, 1943 թվականին՝ «Пошукі будучыні» («Ապագայի որոնումներ»), 1944 թվականին գրել է իր վերջին վեպը՝ «Млечны Шлях» («Ծիր Կաթին»)։ Եվս երեք վեպերի ձեռագրեր այրվել են Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին, իսկ մի քանի վեպեր էլ մնացել են անավարտ։ Բացի դրանից՝ Կուզմա Չորնին գրել է նաև բազմաթիվ պատմվածքներ։

Կուզմա Չորնին հայտնի է նաև իր պիեսներով ու թարգամանություններով։ Նա թարգմանել է Ալեքսանդր Պուշկինի, Վլադիմիր Կորոլենկոյի, Նիկոլայ Գոգոլի, Մաքսիմ Գորկու, Յարոսլավ Հաշեկի ստեղծագործություններից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Кузьма Чорны // Беларускія пісьменнікі (1917—1990) : Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі; нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1994. — С. 585—586.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Казека, Я. Кузьма Чорны ։ Старонкі творчасці / Я. Казека. — Мінск ։ Мастацкая літаратура, 1980. — 133, [2] с.
  • Навуменка, І. Я. Ранні Кузьма Чорны (1923—1929) / І. Я. Навуменка. — Мінск ։ Беларуская навука, 2000. — 94 с.
  • Կուզմա Չորնիի փողոցը Մինսկում (ռուս.)