Կլիմենտ X

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կլիմենտ X
լատ.՝ Clemens PP. X
Clement X.jpg
 
Կրթություն Հռոմի Սապիենզա համալսարան և Պապական Գրիգորյան համալսարան
Մասնագիտություն դիվանագետ, հոգևորական և կաթոլիկ քահանա
Ծննդյան անուն իտալ.՝ Emilio Bonaventura Altieri
Ծնունդ հուլիսի 13, 1590(1590-07-13)[1][2][3]
Հռոմ, Պապական մարզ
Մահ հուլիսի 22, 1676(1676-07-22)[1][4][2][…] (86 տարեկան)
Հռոմ, Պապական մարզ
Թաղված է Հռոմի Սուրբ Պետրոս տաճար
C o a Clemente X.svg|

Կլիմենտ X (լատ.՝ Clemens PP. X, աշխարհիկ անունը՝ Էմիլիո Բոնավենտուրա Ալտիերի, իտալ.՝ Emilio Bonaventura Altieri, հուլիսի 13, 1590(1590-07-13)[1][2][3], Հռոմ, Պապական մարզ - հուլիսի 22, 1676(1676-07-22)[1][4][2][…], Հռոմ, Պապական մարզ), Հռոմի պապ 1670 թվականի ապրիլի 29-ից մինչև 1676 թվականի հուլիսի 22-ը։

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էմիլիո Ալտիերին ծնվել է 1590 թվականի հուլիսի 13-ին, Հռոմում, Լորենցո Ալտիերիի և վենետիկցի Վիկտորյա Դելֆինիի ընտանիքում։ Ալտիերիի ընտանիքը մի քանի տարի շարունակ աշխատել են Հռոմի հոգևորական եկեղեցիներում, և բոլորը իրենց մի քանի դար շարունակ հիշել են ու հարգել։ Սակայն որոշ ժամանակ անց նրանք պայմանավորվածություն են ձեռք բերում Կոլոնների և Օրսինների հետ, և տեղափոխվում են նրանց մոտ բնակություն հաստատելու։ Նախորդ Հռոմի պապի ժամանակներում Ալտերիների ընտանիքը սկսում է զբաղվել կարևոր եկեղեցական գործերով։

Ուսոմը ավարտելուց հետո Ալտերին մեկնում Լեհաստան, նունցեների մոտ։ Իսկ երբ վերադառնում է Հռոմ դառնում է Կամերինոյի եպիսկոպոսը։ Հռոմի պապ Ուրբան VIII (1623-1644)-ը նրան սովորեցնում է հոգևորականության մասին, թե դառնալով նա եպիսկոպոս ինչերի պետք է գնա, և ամենագլխավորը նա պարտավոր է մաքուր պահի քաղաք մտնող Պո գետը։ Հռոմի պապ Ինոկենտի X (1644-1655)-ը նրան ընդգրկում է Նեապոլում գտնվող նունցիների կազմի մեջ, որտեղ նա մնում է ավելի քան ութ տարի։ Նրան ասում են, որ նա պետք է վերակառուցի աշխարհը, Մազանելոյի վերակառուցած աշխարհից հետո։ Հռոմի պապ Ալեկսանդր VII (1655-1667)-ը նորից նրան վստահում է Լեհաստանի առաքելությունը։

Հռոմի պապ Կլիմենտ IX (1667-1669)-ը նրան վստահում է եկեղեցու ֆինանսական գործունեությունը, իսկ արդեն 1667 թվականին նրան դարձնում է Կոնգրեգացիայի եպիսկոպոսների գաղտնապահի պաշտոնը։ Իր մահից մի քանի օր առաջ Կլիմենտ IX-ը նրան դարձնում է կարդինալ։ Որոշ ժամանակ անց Ալտերին երբ արդեն 79 տարեկան էր, Կլիմենտ IX-ը մահամերձ վիճակում նրան հանձնում է Հռոմի պապի աթոռը, ասելով, որ "Դու կլինես իմ հաջորդողը":

Ընտրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հռոմի պապ Կլիմենտ IX մահից հետո (1669 թ. դեկտեմբերի 20) եկեղեցականների մոտ գումարվում է մի գաղտնի ժողով, որի ժամանակ պետք էր որոշվեր, թե ով է լինելու հաջորդ աշխարհի հոգևորականների առաջնորդը։ Քառասուն երկու ձայնը չի հերիքում նոր Հռոմի պապ ընտրելու համար, դրա համար էլ ընտրությունները շարունակվեցին մոտավորապես չորս ամիս։ Կարդինալ Ջովանի Կոնտին հավաքում է քսաներկու ձայն, կարդինալ Ռոսպիլոզին հավաքում է երեսուն ձայն, որոշ աղբյուրներում նշվում է երեսուն երեք ձայն, իսկ մյուս թեկնածու՝ Չերրին ստանում է քսաներեք ձայն։

Ի վերջո կարդինալները որոշում են դիմել հին ճանապարհներին, և բոլորը միաձայն որոշում են ընտրել ամենատարեց կարդինալ՝ Էմիլիո Ալտերիին, որը մոտ ութսուն տարեկան է։ Նրա կողմից էին հիսուն ինը կարդինալ, իսկ դեմ էին ընդամենը երկուսը։ Ալտերին մի հայտարարություն է անում, ասելով, որ ինքը շատ ծեր է, որպեսզի նման պաշտոն զբաղեցնի։ Նրան հակառակ կարդինալ Բրանկաչոն ասում է, որ Ալտերին հենց այն մեկն է, ում պատք է ընտրել, որպես Հռոմի պապ։ Այս ամենի վերջում, հազարավոր մարդկանց ցանկությամբ, Ալտերինը ընդունում է Հռոմի պապի գահը, և իր անունը դնում Կլիմենտ X, ի պատիվ իր նախորդած Կլիմենտ IX-ի։

Պապական տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիմենտ X, աշխատանքը Ջովանի Լորենցո Բերնինի կողմից

Ութսուն տարեկան Հռոմի պապը որդեգրում է իր ազգական Պալուցոյին, նրան տալիս է Ալտիերի ազգանունը և նրան դարձնում կարդինալ։ Պալուցո Ալտիերին, ճարպկորեն օգտվելով ընձեռված հնարավորությունից, կարճ ժամանակում հարստացնում է իր ընտանիքը։ Ինչպես բոլոր հայրապետները, այնպես էլ Կլիմենտ X-ը բոլոր քրիստոնյա ազգերին քարոզում է սիրել միմյանց և իրենց հավատարմությունը առ Աստված ցույց տալ՝ վստահության, մեծագության և զգուշության միջոցով։ Հիմնականում պապը փորձում էր Իսպանիայի ժողովրդի և Ֆրանսիացիների միջև համերաշխություն տարածել։

Եկեղեցական սահմանադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1671 թվականի ապրիլի 12-ին Կլիմենտ X-ը եկեղեցական սահմանադրության գլուխ կանգնեցրեց հինգ հոգևորականների՝ Կաետան Տիենսկին, Ֆրանսիսկո Բորջան, Լյուդովիկ Բերտրանը և Ռոզա Լիմսկայան։

Կլիմենտ X-ը շատ օգուտներ է տվել եկեղեցուն, հենց մեկը նա վերակառուցել է Հռոմում գտնվող Հռոմի պապ Գրիգոր XIII (1572-1585)-ի կառուցած Գերմանական քոլեջը։

1676 թվականին Լորենցո Բերնինին scculpted քանդակում է իր վերջին քանդակներից մեկը՝ Կլիմենտ X-ի քանդակը։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիմենտ X գերեզմանոցը

1676 թվականի հուլիսի 22-ին Կլիմենտ X մահանում է, քանի որ այդ օրին նրա արյունը շատ էր պդացել և իր մոտ չկար արյան շրջանառություն։ Նա մահացել է ութսուն վեց տարեկանում, իր կյանքի վեց տարի, երկու ամիս և քսանչորս օրը նվիրաբերելով եկեղեցուն և հոգևորականությանը։ Նրա գերեզմանոցը գտնվում է Սուրբ Պետրայի բազալիկի մոտ։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope Clement X". Catholic Encyclopedia. Robert Appleton Company
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.)Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
  3. 3,0 3,1 BeWeB
  4. 4,0 4,1 4,2 Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.)Grup Enciclopèdia Catalana, 1968.