Կառլ Ռեններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կառլ Ռեններ
Karl Renner
Karl Renner 1905.jpg
 
Կուսակցություն՝ Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն
Կրթություն՝ Վիեննայի համալսարան
Գիտական աստիճան՝ դոկտորի աստիճան[1]
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, գրադարանավար, դիվանագետ և փաստաբան
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 14, 1870(1870-12-14)[1][2][3][4][5][6]
Ծննդավայր Դոլնի Դունայովիցե, Բրեցլավի շրջան, Հարավային Մորավիայի շրջան, Չեխիա
Վախճանի օր դեկտեմբերի 31, 1950(1950-12-31)[7][2][3][5][6] (80 տարեկանում)
Վախճանի վայր Վիեննա, Ավստրիայի բռնազավթումը դաշնակիցների կողմից[7]
Գերեզման Վիենայի կենտրոնական գերեզմանատուն
Թաղված Վիենայի կենտրոնական գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg Ավստրո-Հունգարիա, Flag of Austria.svg Առաջին Ավստրիական Հանրապետություն, Flag of Austria.svg Federal State of Austria, Flag of Germany (1935–1945).svg Նացիստական Գերմանիա և Flag of Austria.svg Ավստրիա
Ամուսին Luise Renner
 
Պարգևներ

Վիեննայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Կառլ Ռեններ (գերմ.՝ Karl Renner, դեկտեմբերի 14, 1870(1870-12-14)[1][2][3][4][5][6], Դոլնի Դունայովիցե, Բրեցլավի շրջան, Հարավային Մորավիայի շրջան, Չեխիա - դեկտեմբերի 31, 1950(1950-12-31)[7][2][3][5][6], Վիեննա, Ավստրիայի բռնազավթումը դաշնակիցների կողմից[7]), ավստրիացի պետական և քաղաքական գործիչ, սոցիալ-դեմոկրատ, ավստրոմարքսիզմի տեսաբան:

Ավստրիայի առաջին դաշնային կանցլերն Ավստրո-Հունգարիայի կայսրության անկումից հետո և Ավստրիայի առաջին նախագահը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1870 թվականի դեկտեմբերի 14-ին՝ չեխ գյուղացու ընտանիքում: Եղել է ընտանիքի տասնութերորդ զավակը:

Նախնական կրթություն ստանալուց հետո Վիեննայում ուսումնասիրել է իրավագիտություն և ապա դարձել է իրավաբանական գիտությունների դոկտոր:

1896-1932 թվականներին աշխատել է, որպես Ավստրիայի խորհրդարանի գրադարանի գրադարանավար: 1894 թվականին դարձել է սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, իսկ 1907 թվականին՝ Ավստրիայի խորհրդարանի ստորին պալատի պատգամավոր: 1934 թվականին մասնակցել է նորանկախ Ավստրիայի իշխանական մարմինների ձևավորման գործին: 1918-1920 թվականներին եղել է պետական խորհրդի ղեկավար և կանցլեր: 1930 թվականին ընտրվել է Ավստրիայի Հանրապետության խորհրդարանի նախագահ: Ունեցել է հակաֆաշիստական կողմնորոշում և Ավստրիայի ազատագրումից հետո վերստին դարձել է Ավստրիայի կառավարության նախագահ:

Մահացել է 1950 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ 80 տարեկան հասակում:

Կառլ Ռենները բազմիցս ղեկավարել է Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը: Եղել է ավստրոմարքսիզմի տեսաբան և մի շարք աշխատությունների հեղինակ: Աշխատությունների մեծ մասը նվիրված է եղել ազգային հարցերին: Նա հավատարիմ է եղել այն համոզմունքին, ով բազմազգ պետությունների պետք է հիմնված լինեն քաղաքական հավասարության և ժողովուրդների մշակութային կապերի վրա:

Կառլ Ռենները եղել է «Գերմանական Ավստրիա՝ սքանչելի երկիր» հայրենասիրական երգի բառերի հեղինակը, որը դարձել է Ավստրիայի Առաջին Հանրապետության դե ֆակտո օրհներգը:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118599739 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Discogs — 2000.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Indiana Philosophy Ontology Project
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Реннер Карл // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ватлин А. Ю. Австрия в XX веке: учеб. Пособие для вузов. М., 2006
  • Ватлин А. Ю., Котов Б. С., Сорокин А. К. (и др.) СССР и Австрия на пути к Государственному договору. Страницы документальной истории 1945—1955. М.: Политическая энциклопедия. 2015—455 с.
  • Воцелка К. История Австрии. Культура, общество, политика. М. 2007
  • Жиряков И. Г. Советская оккупация Австрии: некоторые политико-правовые выводы и обобщения. // «Право и жизнь», № 112 (7), 2007
  • Котов Б. С. Переписка Сталина и Реннера/Историк, № 5, 2016