Կառլ Ռեններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կառլ Ռեններ
Karl Renner
Karl Renner 1905.jpg
 
Կուսակցություն՝ Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն
Կրթություն՝ Վիեննայի համալսարան
Գիտական աստիճան՝ դոկտորի աստիճան[1]
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, գրադարանավար, դիվանագետ և փաստաբան
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 14, 1870(1870-12-14)[2][3][4][…]
Ծննդավայր Դոլնի Դունայովիցե[5]
Վախճանի օր դեկտեմբերի 31, 1950(1950-12-31)[6][2][3][…] (80 տարեկան)
Վախճանի վայր Վիեննա, Ավստրիայի բռնազավթումը դաշնակիցների կողմից[6]
Գերեզման Վիենայի կենտրոնական գերեզմանատուն
Թաղված Վիենայի կենտրոնական գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Flag of Austria.svg Առաջին Ավստրիական Հանրապետություն, State flag of Austria (1934–1938).svg Ավստրիայի դաշնային պետություն, Flag of Germany (1935–1945).svg Նացիստական Գերմանիա, Flag of Austria.svg Ավստրիա և Flag of the Habsburg Monarchy.svg Ցիսլեյտանիա
Ի ծնե անուն գերմ.՝ Carl Renner
Ամուսին Luise Renner?
Զավակներ Leopoldine Deutsch-Renner?[1]
 
Պարգևներ

Կառլ Ռեններ (գերմ.՝ Karl Renner, դեկտեմբերի 14, 1870(1870-12-14)[2][3][4][…], Դոլնի Դունայովիցե[5] - դեկտեմբերի 31, 1950(1950-12-31)[6][2][3][…], Վիեննա, Ավստրիայի բռնազավթումը դաշնակիցների կողմից[6]), ավստրիացի պետական և քաղաքական գործիչ, սոցիալ-դեմոկրատ, ավստրոմարքսիզմի տեսաբան։

Ավստրիայի առաջին դաշնային կանցլերն Ավստրո-Հունգարիայի կայսրության անկումից հետո և Ավստրիայի առաջին նախագահը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1870 թվականի դեկտեմբերի 14-ին՝ չեխ գյուղացու ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի տասնութերորդ զավակը։

Նախնական կրթություն ստանալուց հետո Վիեննայում ուսումնասիրել է իրավագիտություն և ապա դարձել է իրավաբանական գիտությունների դոկտոր։

1896-1932 թվականներին աշխատել է, որպես Ավստրիայի խորհրդարանի գրադարանի գրադարանավար։ 1894 թվականին դարձել է սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, իսկ 1907 թվականին՝ Ավստրիայի խորհրդարանի ստորին պալատի պատգամավոր։ 1934 թվականին մասնակցել է նորանկախ Ավստրիայի իշխանական մարմինների ձևավորման գործին։ 1918-1920 թվականներին եղել է պետական խորհրդի ղեկավար և կանցլեր։ 1930 թվականին ընտրվել է Ավստրիայի Հանրապետության խորհրդարանի նախագահ։ Ունեցել է հակաֆաշիստական կողմնորոշում և Ավստրիայի ազատագրումից հետո վերստին դարձել է Ավստրիայի կառավարության նախագահ։

Մահացել է 1950 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ 80 տարեկան հասակում։

Կառլ Ռենները բազմիցս ղեկավարել է Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը։ Եղել է ավստրոմարքսիզմի տեսաբան և մի շարք աշխատությունների հեղինակ։ Աշխատությունների մեծ մասը նվիրված է եղել ազգային հարցերին։ Նա հավատարիմ է եղել այն համոզմունքին, ով բազմազգ պետությունների պետք է հիմնված լինեն քաղաքական հավասարության և ժողովուրդների մշակութային կապերի վրա։

Կառլ Ռենները եղել է «Գերմանական Ավստրիա՝ սքանչելի երկիր» հայրենասիրական երգի բառերի հեղինակը, որը դարձել է Ավստրիայի Առաջին Հանրապետության դե ֆակտո օրհներգը։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ватлин А. Ю. Австрия в XX веке: учеб. Пособие для вузов. М., 2006
  • Ватлин А. Ю., Котов Б. С., Сорокин А. К. (и др.) СССР и Австрия на пути к Государственному договору. Страницы документальной истории 1945—1955. М.: Политическая энциклопедия. 2015—455 с.
  • Воцелка К. История Австрии. Культура, общество, политика. М. 2007
  • Жиряков И. Г. Советская оккупация Австрии: некоторые политико-правовые выводы и обобщения. // «Право и жизнь», № 112 (7), 2007
  • Котов Б. С. Переписка Сталина и Реннера/Историк, № 5, 2016