Կամբյուսեսի դատը

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Կամբյուսեսի դատը
Het Oordeel van Cambyses, 1498, Groeningemuseum, 0040035000.jpg
տեսակdiptych?, գեղանկարների շարք և գեղանկար
նկարիչԴավիդ Գերարդ[1]
տարի1498
բարձրություն182,3 սանտիմետր[1]
լայնություն318,6 սանտիմետր[2]
ուղղությունվաղ հոլանդական գեղանկարչության
ժանրհոգևոր արվեստ
նյություղաներկ[1] և կաղնու փայտ[1]
գտնվում էԳրունինգե թանգարան
հավաքածուԳրունինգե թանգարան[1] և Ֆլամանդական արվեստի հավաքածու[3]
հատվածն էJudgement of Cambyses: The Arrest of Sisamnes? և Judgement of Cambyses: The skinning of Sisamnes?
http://www.wga.hu/html/d/david/1/cambyse.html, https://www.museabrugge.be/collecties/collecties-musea-brugge/oordeel-van-cambyses-gerard-david, http://www.vlaamsekunstcollectie.be/collection.aspx?p=0848cab7-2776-4648-9003-25957707491a&inv=0000.GRO0040.I-0041.I կայք
The Judgment of Cambyses by Gerard David Վիքիպահեստում

Կամբյուսեսի դատը (հոլ.՝ Het Oordeel van Cambyses) կամ Ծախված դատավորին մաշկելը, նիդերլանդացի նկարիչ Գերարդ Դավիդի 1498 թվականին նկարած երկպատկերը[Ն 1][4]։ Նկարվել է Բրյուգեի քաղաքապետարանի դատական նիստերի դահլիճի համար։ Նկարի նպատակն էր հիշեցնել, որ հարկավոր է արդար դատել։ Ներկայումս ցուցադրվում է Բրյուգեի Գրունինգե թանգարանում։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարի սյուժեն վերաբերում է այդ ժամանակվա նիդերլանդական արվեստին հատուկ և ժողովրդականություն վայելող խրատական ժանրին, հիմնված է Հերոդոտոսի Պատմության մեջ հիշատակվող մի պատմությանը[5]։

Aquote1.png Այսպես էր ասում Դարեհը։ Հետո թագավորը Սարդիսի սատրապ նշանակեց իր խորթ եղբայր Արտափենոսին և Հիստեոսի հետ մեկնեց Շոշ։ Օթանին նշանակեց է Մերձծովյա շրջանի բանակի հրամանատար։ Օթանի հայրը՝ Սիսամնոսը արքայական դատավոր էր։ Այն պատճառով, որ Սիսամնոսը կաշառվելով անարդար որոշում էր կայացրել, Կամբյուսեսը հրամայեց նրան մահապատժի ենթարկել և մաշկել։ Թագավորը հրամայեց կաշին դաբաղել, գոտիներ կտրատել և ձգել դատավորի նստարանին։ Կամբյուսեսը դատավոր նշանակեց մահապատժի ենթարկված և մաշկված դատավորի տղային, և հրամայեց նրան հիշել, թե ինչ աթոռի նստած է նա դատում։
- Հերոդոտոս[6]
Aquote2.png

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերը նկարված է փայտե տախտակի վրա տեմպերայով։ Բաղկացած է երկու փեղկերից, ձախի չափերն են 182 x 159 սմ, աջինը՝ 202 х 178,2 սմ։ Երկու մասի վրա էլ պատկերված են պարսից արքա Կամբյուսեսը, դատի և մահապատժի բազմաթիվ վկաները։

Ձախ նկար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձախ հատվածում պատկերված է կաշառք վերցնելուց բացահայտված, անարդար դատավոր Սիսամնիսի ձերբակալումը։ Արքա Կամբյուսեսը դատավորին մատերի վրա թվարկում է կաշառքի դեպքերը։ Զինվորներից մեկը բռնել է Սիսամնիսի ձեռքը։ Դատավորի աթոռի ետևում կանգնած է ապագա դատավոր, երիտասարդ Օթանուսը։

Թեև նկարագրվում է անտիկ պատմություն, բայց կերպարները հագնված են նկարչի ժամանակի նորաձևությամբ, բազկաթոռի ետևում նշված է տարեթիվը՝ «1498», իսկ գործողությունները տեղի են ունենում դուքս Ֆիլիպ I Գեղեցիկի և նրա կնոջ՝ Խուաննա I Խելահեղի զինանշանների ներքո։ Դուքսի դիմանկարը ավելացվել է նկարում նրա գահակալելու սկզբից՝ 1494 թվականից։ Մնացած կերպարները նկարչի ժամանակակիցներն են։ Ետին պլանում պատկերված են Բրյուգեի առևտրական շարքերը, որոնք պահպանվել են մինչև այսօր։ Ետին պլանում սանդղամուտք է պատկերված է , որտեղ մի մարդ դատավորին քսակ է երկարում։

Ընդհանուր կոմպոզիցիան հիշեցնում է Դիրկ Բաուտսի Լուվենի ռատուշայի համար 1468 թվականին ստեղծած «Կրակով փորձություն» նկարը, որը այժմ գտնվում է Բրյուսելի գեղեցիկ արվեստների թանգարանում։

Աջ նկար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարի աջ մասում պատկերված է, թե ինչպես է դահիճը մաշկազերծում դատավորին։ Ետին պլանում, դատավորի կաշվով երեսպատված աթոռին նստած է Օթինոսը։ Նոր դատավորի աթոռից ձախ կախված են Ֆլանդրիայի և Բրյուգեի դրոշները։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Степанов А. В. Искусство эпохи Возрождения: Нидерланды, Германия, Франция, Англия. — СПб.: Азбука-классика, 2009.

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Երկպատկերը ընդհանուր գաղափարով կապված արվեստի ստեղծագործություն է՝ բաղկացած երկու պատկերից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 http://balat.kikirpa.be/object/93136
  2. http://www.vlaamsekunstcollectie.be/collection.aspx?p=0848cab7-2776-4648-9003-25957707491a&inv=0000.GRO0040.I-0041.I
  3. http://vlaamsekunstcollectie.be/collection/work/data/0000_GRO0040_I-0041_I
  4. Медкова Е. Искусство (журнал) Золотой век живописи Нидерландов // 2009. — № 11 (419), 1—15 июня. — С. 20.
  5. Геродот. История. Книга 5, глава 25 // Геродот. История в девяти книгах / Пер. с греч. Г. А. Стратановского; Под общ. ред. С. Л. Утченко. — М., 1972. — С. 245)
  6. Սիմոն Կրկյաշարյան, Պատմահայր Հերոդոտոսը, Հերոդոտոս, Պատմություն ինը գրքից, Երևան, 1986, էջ 568-569, գիրք 5-րդ, գլուխ 25:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]