Խոջալուի արյունահեղություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Խոջալուի արյունահեղությունը 1992 թ. փետրվարին Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ Արցախի Իվանյան (Խոջալու) գյուղի ազատագրուման ընթացքում տեղի ունեցած միջադեպ է, որի ժամանակ զոհվել է քաղաքացիական ադրբեջանցի բնակչություն։ [1][2]

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1992 թվականի հունվարին ադրբեջանական ուժերի կողմից Ստեփանակերտը հրետակոծելու համար բազա ծառայող Խոջալուն հայկական ուժերի կողմից շրջափակվեց։ Ադրբեջանցի բնակիչների մի մասն ինքնակամ լքեց քաղաքը, սակայն կազմակերպված տարհանում չկազմակերպվեց։ Գրոհի պահին քաղաքի բնակչությունը տարբեր տվյալներով կազմում էր 2000-4000 մարդ։ Տարբեր տվյալներով, 1992թ․ փետրվարի 26-ին Հայաստանի զինված ուժերի և ԱՊՀ 366րդ մոտոհրաձգային գնդի գործողությունների ընթացքում զոհվել են նվազագույնը 200 (առավելագույնը, ըստ ադրբեջանական աղբյուրների՝ 613) քաղաքացիական անձինք, այդ թվում՝ երեխաներ։ [3][4]

Արևմտյան երկրներն ու լրատվամիջոցներըն իրադարձությունը հիշատակում են "Խոջալուի արյունահեղություն" ("Khojaly massacre") անվանմամբ։ [5] Ադրբեջանական և թուրքական աղբյուրները [6][7] երբեմն կատարվածը ներկայացնում են որպես ցեղասպանություն (ադրբ.՝ Xocalı soyqırımı) կամ եղեռն (Xocalı faciəsi).[8]

Մեկնաբանություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադրբեջանի պաշտոնազուրկ նախագահ Այազ Մութալիբովի խոսքերով, այդ դեպքերը կազմակերպված էին իր ընդդիմադիրների կողմից, որպեսզի Ադրբեջանում հեղաշրջում անեին․ այսինքն՝ Ադրբեջանում գոյություն ունեին ուժեր, որոնք կազմակերպված կերպով զբաղվում էին Աղդամի ճանապարհին ընկած Խոջալուի բնակչների մարմինների պղծմամբ որպեսզի հետագայում այդ նկարները քաղաքական նպատակներով իր դեմ կարողանային օգտագործել [9]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Human Rights Watch World Report 1993 – The Former Soviet Union»։ Hrw.org։ Արխիվացված է օրիգինալից 18 February 2015-ին։ Վերցված է 28 April 2014 
  2. Human Rights Watch/Helsinki (1994)։ Azerbaijan: Seven Years of Conflict in Nagorno-Karabakh։ New York [u.a.]: Human Rights Watch։ էջ 5։ ISBN 1-56432-142-8։ Վերցված է 12 March 2014 
  3. de Waal Thomas (2004)։ Black garden: Armenia and Azerbaijan through peace and war։ ABC-CLIO։ էջեր 172–173։ ISBN 0-8147-1945-7։ Արխիվացված է օրիգինալից 3 June 2016-ին 
  4. «New York Times – massacre by Armenians Being Reported»։ Commonwealth of Independent States; Azerbaijan; Khojaly (Armenia); Armenia: Select.nytimes.com։ 3 March 1992։ Արխիվացված է օրիգինալից 11 March 2007-ին։ Վերցված է 28 April 2014 
  5. «Armenians Gain in New Battle With Azerbaijanis»։ New York Times։ 27 February 1992։ Արխիվացված է օրիգինալից 30 March 2014-ին։ Վերցված է 14 December 2014 
  6. «TÜRKSAM- Türkiye Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Analizler Merkezi, Türkiye’nin en köklü düşünce kuruluşlarından biridir.»։ TÜRKSAM։ Արխիվացված է օրիգինալից 3 March 2011-ին 
  7. «Welcome»։ Hocalisoykirimi.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 23 July 2013-ին։ Վերցված է 28 April 2014 
  8. «State Commission on prisoners of war, hostages and missing persons – Khojaly genocide»։ Human.gov.az։ Արխիվացված է օրիգինալից 1 November 2012-ին։ Վերցված է 28 April 2014 
  9. Аяз Муталибов. Изгнан из Азербайджана за правду о Ходжалы (ռուսերեն)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]