Խաչատուր Ավետիսյան

Խաչատուր Մեխակի Ավետիսյան
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել է	ապրիլի 18, 1926; Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Երկիր	Հայաստան և ԽՍՀՄ
Մահացել է	հունիսի 27, 1996; (70 տարեկան); Երևան, Հայաստան
Գերեզման	Թոխմախի կենտրոնական գերեզմանատուն
Մասնագիտություն	քանոնահար, կոմպոզիտոր և երաժշտության ուսուցիչ
Գործիքներ	քանոն
Աշխատավայր	Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա և Հայաստանի պարի պետական անսամբլ
Կրթություն	Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա (1960)
Պարգևներ	; և

Խաչատուր Մեխակի Ավետիսյան (ապրիլի 14, 1926, Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 27, 1996, Երևան, Հայաստան), հայ կոմպոզիտոր, քանոնահար, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1984), ՀԽՍՀ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1985)^[2]։

Դիրիժոր Միքայել Ավետիսյանի հայրն է։

Կենսագրություն

Ծնվել է Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։ 1949 թվականին բնակություն է հաստատել Երևանում ավելի լավ կրթություն ստանալու համար։ Մասնագիտական կրթությունը ստացել է սկզբում Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ Սովորել է Գրիգոր Եղիազարյանի ղեկավարած դասարանում։ 1960 թվականին ավարտել է Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիան։ Այստեղ նա եղել է Էդուարդ Միրզոյանի ղեկավարության տակ։ 1950 թվականից աշխատել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, որպես քանոնի դասարանի ղեկավար և հենց այս տարիներին ստեղծել է իր հանրահայտ քանոնի համար ստեղծագործությունները։

1951 թվականին մասնակցել է Բեռլինում կայացած համաշխարհային 3-րդ փառատոնին, որտեղ անհատ կատարողների միջազգային մրցանակաբաշխությունում շահել է առաջին մրցանակ և ոսկե մեդալ։ Իր ղեկավարած քանոնահարների անսամբլը 1957 թվականին Մոսկվայի համաշխարհային փառատոնում շահել է 3-րդ մրցանակ։ 1958 թվականից աշխատել է Հայաստանի Պարի անսամբլում որպես երաժշտական ղեկավար։

Մեծ ժողովրդականություն են վայելում նրա երգերն ու պարեղանակները։

Գրել է երաժշտություն մի շարք կինոնկարների համար, ինչպես՝ «Խաթաբալա»-ում^[3]։

Ստեղծագործություններ

Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններն են ՝
«Իմ անուշ տավիղ», «Մախմուր աղջիկ»^[4], «Բալենի», «Ասում են թե», «Անահիտ», «Կախարդված ծաղիկներ», «Անուրջներ», «Ծաղկեփունջ», «Եղեգ», «Շիրակի», «Հայոց հովիկ», «Պարմանի», «Կարապների պար», «Հանինա», «Տոնական Հայաստան», «Իրիկնային», «Ճերմակ աղավնի», «Տավիղ», «Հուշեր», Կոնցերտ հմր. 2 քանոնի համար, Կոնցերտ շվիի համար և այլն։

Պարգևներ

ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ, 1985
ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, 1984
ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1965
ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1961
Երաժշտական համաշխարհային փառատոն, առաջին մրցանակ, Մոսկվա, 1957
Երաժշտական համաշխարհային փառատոն, առաջին մրցանակ, Բեռլին, 1951

Ծանոթագրություններ

1 2 3 4 5 Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2000.
↑ «Խաչատուր Ավետիսյանի կենսագրությունը zarkfoundation.com կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2024-04-13-ին. Վերցված է 2024-07-03-ին.
↑ Գառնիկ Ստեփանյան (1973). Կենսագրական բառարան, հատոր Ա. Երևան: «Սովետական գրող». էջ 131.
↑ «Makhmur Aghjik - Մախմուր Աղջիկ by Khachatur Avetisyan». khachaturavetisyan.com. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 10-ին.

Արտաքին հղումներ

Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Խաչատուր Ավետիսյան» հոդվածին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 1, էջ 612)։

[_50b3f8072f120a04-1] 1 2 3 4 5 Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2000.

[2] «Խաչատուր Ավետիսյանի կենսագրությունը zarkfoundation.com կայքում». Արխիվացված է օրիգինալից 2024-04-13-ին. Վերցված է 2024-07-03-ին.

[3] Գառնիկ Ստեփանյան (1973). Կենսագրական բառարան, հատոր Ա. Երևան: «Սովետական գրող». էջ 131.

[4] «Makhmur Aghjik - Մախմուր Աղջիկ by Khachatur Avetisyan». khachaturavetisyan.com. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 10-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]