Լևոն Սարգսյան (հասարակական գործիչ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լևոն Սարգսյան (այլ կիրառումներ)
Լևոն Սարգսյան
Ծնվել էհոկտեմբերի 23, 1862(1862-10-23)
ԾննդավայրՑղնա, Նախիջևանի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էմայիսի 1, 1927(1927-05-01) (64 տարեկան)
Մահվան վայրՄոսկվա, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Ազգությունհայ
ԿրթությունՄոսկվայի պետական համալսարան
Մասնագիտությունհասարակական գործիչ

Լևոն Դավթի Սարգսյան (հոկտեմբերի 23, 1862(1862-10-23), Ցղնա, Նախիջևանի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 1, 1927(1927-05-01), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), գրական-հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1873-1884 թվականներին սովորել է Լազարյան ճեմարանում, 1888 թվականին ավարտել Մոսկվայի համալսարանի բնագիտության ֆակուլտետըը։ 1889-1892 թվականներին դասավանդել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում։ 1892-1895 թվականներին եղել է Շուշիի թեմական դպրոցի տեսուչ, 1895-1900 թվականներին՝ Լազարյան ճեմարանի ուսուցիչ, 1901 թվականից՝ «Մուրճ» ամսագրի խմբագրության անդամ, 1905- 1907 թվականներին՝ խմբագիր, այնուհետև Ալեքսանդրապոլի առևտրական դպրոցի տեսուչ։ Սարգսյանը Հ. Հ. Դաշնակցության հիմնադիրներից է, սակայն տարաձայնելով՝ շուտով հեռացել է և դարձել այդ կուսակցության համոզված հակառակորդը, «Մուրճ» ամսագրում բազմիցս հանդես եկել նրա դեմ։

1918 թվականին, Հայաստանի անկախությունից հետո, ընտրվել է Ալեքսանդրապոլի քաղաքագլուխ, կռվել թուրք նվաճողների դեմ։ 1920 թվականի Մայիսյան ապստամբության ժամանակ համագործակցել է բոլշևիկների հետ, ողջունել խորհրդային ռեժիմի հաստատումը Հայաստանում։ 1921 թվականի հունվարից եղել է Էջմիածնի պետական կուլտուր-պատմական ինստիտուտի բաժնի վարիչ, ապրիլ-հունիսին՝ Ալեքսանդրապոլի հեղկոմի նախագահ, հոկտեմբերից մինչև 1922 թվականի նոյեմբեր՝ ՀԽՍՀ լիազոր ներկայացուցիչ Պարսկաստանում, 1924 թվականի մարտից՝ Անդրկովկասյան Կենտգործկոմին կից գիտական միության քաղաքատնտեսության բաժնի վարիչ։

Գրել է մանկավարժական («Ժողովրդի կրթութեան գործը մեզանում», 1892), հրապարակախոսական («Հին ցաւ», 1900) երկեր, բազմաթիվ հոդվածներ, գրախոսություններ։ «Այց Թիւրքաց Հայաստանին» (1890) ճամփորդական նոթերում նկարագրել է Արևմտյան Հայաստանի և Կարսի մարզի բազմաթիվ բնակավայրերը, ազգաբնակչության կազմը, զբաղմունքը, արևմտահայերի տնտեսական, քաղաքական, կրթական վիճակը թուրք, բռնապետության ծանր պայմաններում։ Սարգսյանը գտնում էր, որ Արևմտյան Հայաստանը կարելի է ազատագրել խաղաղ բարենորոգումների միջոցով, առանց զինված պայքարի և խոշոր տերությունների միջամտության։ Եղել է Անդրկովկասի ժողովուրդների բարեկամության ջատագով[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 222 CC-BY-SA-icon-80x15.png