Լյուդովիտ Շտուր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լյուդովիտ Շտուր
Ludovit Stur.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 28, 1815(1815-10-28)[1]
ԾննդավայրՈւհրովեց, Բանովցե նադ Դեբրավոու, Տենչինի երկրամաս, Սլովակիա
Վախճանվել էհունվարի 12, 1856(1856-01-12)[2][1] (40 տարեկանում)
Վախճանի վայրՄոդրա, Pezinok District, Բրատիսլավայի երկրամաս, Սլովակիա
Մասնագիտությունլեզվաբան, գրող, փիլիսոփա, բանաստեղծ, լրագրող, բանասեր, ակտիվիստ, քաղաքական գործիչ և պատմաբան
Լեզուսլովակերեն[2]
ԱզգությունՍլովակներ
ՔաղաքացիությունFlag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիական կայսրություն
ԿրթությունEvangelical Lyceum? և Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան
Ուշագրավ աշխատանքներQ28124083?
ԱնդամակցությունՍերբական գրականության ընկերություն
Slovakia Podpis-LudovítStur.jpg
Ľudovít Štúr Վիքիպահեստում

Լյուդովիտ Վելիսլավ Շտուր (սլովեն.՝ Ľudovít Velislav Štúr, հոկտեմբերի 28, 1815(1815-10-28)[1], Ուհրովեց, Բանովցե նադ Դեբրավոու, Տենչինի երկրամաս, Սլովակիա - հունվարի 12, 1856(1856-01-12)[2][1], Մոդրա, Pezinok District, Բրատիսլավայի երկրամաս, Սլովակիա), սլովակ բանաստեղծ, բանասեր։ 19-րդ դարի 40–ական թվականների սլովակյան ազգային ազատագրական շարժման գաղափարախոս ու ղեկավար։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փիլիսոփա-բանասերի կրթություն է ստացել Բրատիսլավայի լիցեյում (1829-1833) և Հալլի համալսարանում (1838-18401844 թվականին միջին սլովակական, բարբառի հիման վրա կատարել է (Յո․ Հուրբանի և Մ․ Հոջայի հետ) գրական լեզվի ռեֆորմ։ 1845-1848 թվականներին հրատարակել է «Սլովենսկե նարոդնե նովինի» («Սլովակյան ազգային թերթ»-ը)։ Մասնակցել է Պրագայի 1848 թվականի ապստամբությանը, 1848-1849 թվականների հեղափոխության ժամանակ գլխավորել է սլովակների ազգային ազատագրական պայքարը։ Երբ հունգարացի հեղափոխական կառավարությունը հրաժարվել է ճնշված ժողովուրդների ազգային պահանջները բավարարելուց, Շտուրն անցել է ավստրոսլավիզմի դիրքերը։ 1848 թվականից հետո ապրել է Մոդրում (ոստիկանության հսկողության տակ), զբաղվել է գիտահրապարակախոսական ու գրական գործունեությամբ։ Շտուրիի սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և մշակութային ծրագիրը, որը օբյեկտիվորեն բուրժուա-դեմոկրատական բնույթ է կրել, հիմք է դարձել ազգային գաղափարախոսության և ռոմանտիզմի համար գրականության մեջ։ Շտուրը հնարավոր է համարել սլովակ ժողովրդի զարգացման ոչ կապիտալիստական ուղին՝ գյուղացիական համայնքների ձևով («Սլավոնությունն ու ապագա աշխարհը», հրատարակված, 1867, ռուսերեն)։ Գրականագեղագիտական հայացքներում բացարձակացրել է բանահյուսությունը որպես ազգային ոգու և ազգային մշակութային ավանդույթի արտահայտություն («Սլավոնական ցեղերի ժողովրդական երգերի ու վեպիկների մասին», 1853

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]