Լա Պաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լա Պաս (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
Լա Պաս
La Paz / Chuqiyapu
Դրոշ Զինանշան
Flag of La paz.svg Escudodearmaslapaz.gif

Flickr - archer10 (Dennis) - Bolivia-15.jpg
Կոորդինատներ: 16°29′39″ հվ. լ. 68°8′51″ ամ. ե. / 16.49417° հս․. լ. 68.14750° ավ. ե. / 16.49417; 68.14750
ԵրկիրԲոլիվիա Բոլիվիա
ՔաղաքապետԽուան Ֆերնանդո դել Գրանադո Կոսիո
Հիմնադրված է1548 թ.
Տվյալ կարգավիճակում1898 թվականից
Մակերես255 կմ²
ԲԾՄ3593 մ
Բնակչություն887 512 մարդ (2009)
Խտություն6275,16 մարդ/կմ²
Ագլոմերացիա2,1 մլն.
Ժամային գոտիUTC-4
Հեռախոսային կոդ+591 2
Փոստային ինդեքսներ0201–0220
Պաշտոնական կայքci-lapaz.gov.bo
##Լա Պաս (Բոլիվիա)
Red pog.png

Լա Պաս (իսպաներեն՝ La Paz, (/lɑː ˈpɑːz/[1]), պաշտոնական անվանումը՝ Nuestra Señora de La Paz (Իսպաներեն արտասանություն՝ [ˈnwestɾa seˈɲoɾa ðe la ˈpas], իսպաներենից բառացի թարգմանած՝ Խաղաղության մեր տիրուհի), այմարերեն անվանումը՝ Չուկի Յապու (Չուկիյագո)[2]), քաղաք Բոլիվիայում, դե ֆակտո (դե ֆակտո) երկրի կառավարության նստավայրն ու մայրաքաղաքը (Բոլիվիա բազմազգ պետության սահմանադրական մայրաքաղաքը Սուկրեն է, որը նաև երկրի բարձրագույն դատական իշխանության նստավայրն է[3])։ Գտնվում է Կենտրոնական Անդերում, Լա Պաս գետի կիրճում, ծովի մակերևույթից մոտավորապես 3700 մ բարձրության վրա (աշխարհի ամենաբարձրադիր մայրաքաղաքն է[4][5])։ Միջազգային օդանավակայան է։

2015 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 789.541[6]. այդ ցուցանիշով երրորդ տեղն է զբաղեցնում Բոլիվիայում՝ Սանտա Կրուս դե լա Սիեռայից ու Էլ Ալտոյից հետո[7], իսկ մետրոպոլիսային ամբողջ տարածքում ապրում էր մոտավորապես 2,3 միլիոն մարդ[8]: Քաղաքը միաժամանակ համարվում է Բոլիվիայի Լա Պաս դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը:

Լա Պասը Բոլիվիայի քաղաքական, վարչական, տնտեսական կարևորագույն կենտրոնն է. այստեղ է արտադրվում երկրի համախառն ներքին արդյունքի 24%-ը, այստեղ իրենց գրասենյակներն ու արտադրական ձեռնարկություններն ունեն բոլիվիական բազմաթիվ ընկերություններ[9]:

Քաղաքը նաև Լատինական Ամերիկայի մշակութային կարևոր կենտրոն է, որտեղ պահպանվել են գաղութային ժամանակաշրջանի մի շարք նշանակալից պատմաճարտարապետական հուշարձաններ (Սան Ֆրանցիսկո եկեղեցին, Խաղաղության տիրուհու բազիլիկ տաճարը, մետրոպոլիսային տաճարը, Plaza Murillo-ն, Jaén փողոցը...): Լա Պասը համբավվել է նաև իր ինքնատիպ շուկաներով, որոնցից մեկն էլ Վհուկների շուկան է, ինչպես նաև՝ գիշերային եռուն կյանքով[10][11] ու ճոպանուղային ցանցով, որ ամենալայնն է աշխարհում[12]: 2015 թվականի մայիսին Լա Պասը, Դոհայի, Վիգանի, Դուրբանի, Հավանայի , Բեյրութի ու Կուալա Լումպուրի հետ մեկտեղ, պաշտոնապես ճանաչվել է աշխարհի յոթ նոր հրաշք քաղաքներից մեկըD[13]: 2015 թվականին Globalization and World Cities Research Network (GaWC)-ը Լա Պասն ընդգրկել է աշխարհի գլոբալ քաղաքների ցանկում՝ համարելով "Gamma" տիպի քաղաք [14]:

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնադրել է իսպանացի կոնկիստադոր Ալոնսո Մենդոսան 1548 թվականին։ Այն սկզբնապես կոչվել է Pueblo Nievo de Nuestra Señora de La Paz, բառացի՝ «խաղաղության մեր տիրուհու նոր քաղաք» (կաթոլիկական կրոնում խաղաղության տիրուհին Աստվածածինն է)։

Անվանումը տրվել է ի հավերժացումն այն հաշտեցման, որ կայացավ երկար ժամանակ իրար թշնամի իսպանացի նվաճողների միջև։ Այդ երկար ու պերճ անվանումից ժամանակի ընթացքում մնաց միայն վերջնամասը՝ La Paz՝ «խաղաղություն»[15]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «La Paz»։ Merriam-Webster Dictionary։ n.d.։ Վերցված է 8 October 2014 
  2. Morales, Salustiano Ayma (2011)։ Aymara aru thakhinchawi (այմարա)։ La Paz, Bolivia: Arcus Industria Gráfica for the Ministry of Education։ էջ 25։ Արխիվացված օրիգինալից 26 February 2016-ին 
  3. «Sucre: National Constitutional Capital, Bolivia»։ britannica.com։ Encyclopedia Britannica։ Վերցված է 14 August 2016 
  4. «Bolivia Facts»։ travel.nationalgeographic.com։ National Geographic։ Վերցված է 14 August 2016 
  5. «The Incredible Mountain City of La Paz, Bolivia»։ amusingplanet.com։ Amusing Planet։ Վերցված է 14 August 2016 
  6. «Bolivia: Proyecciones de población según departamento y municipio 2012-2020.» [Bolivia: Population projections by department and municipality 2012-2020.] (Spanish)։ Instituto Nacional de Estadística (National Institute of Statistics)։ Վերցված է 14 August 2016 
  7. «World Gazetteer»։ World Gazetteer։ Արխիվացված է օրիգինալից December 30, 2008-ին։ Վերցված է 2010-01-31 
  8. «La Paz – profile of geographical entity including name variants»։ World Gazetteer։ Արխիվացված է օրիգինալից October 14, 2011-ին։ Վերցված է 2010-07-04 
  9. «La importancia económica de La Paz» [The economic importance of La Paz]։ economiabolivia.net (Spanish)։ Economía Bolivia։ Արխիվացված է օրիգինալից 25 August 2016-ին 
  10. «The Witches' Market in La Paz, Spells are Hot Sellers»։ news.nationalgeographic.com։ National Geographic։ 30 May 2003։ Վերցված է 14 August 2016 
  11. «Top 10 Nightlife Cities»։ travel.nationalgeographic.com։ National Geographic։ Վերցված է 14 August 2016 
  12. «A Bolivian Subway in the Sky»։ theatlantic.com։ The Atlantic։ 11 August 2015։ Վերցված է 14 August 2016 
  13. Tejada, Ariel Paolo (9 May 2015)։ «Vigan declared 'Wonder City'»։ The Philippine STAR (Manila)։ Արխիվացված է օրիգինալից 28 January 2016-ին։ Վերցված է 19 September 2015 
  14. «The World According to GaWC 2012»։ www.lboro.ac.uk/gawc/։ Globalization and World Cities Research Network։ Վերցված է 16 August 2016 
  15. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»