Լատա Մանգեշկար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լատա Մանգեշկար
Lata Mangeshkar - still 29065 crop.jpg
Ծնվել է սեպտեմբերի 28, 1929({{padleft:1929|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:28|2|0}}) (87 տարեկան)
Մադհյա Պրադեշ, Հնդկաստան
Երկիր Flag of India.svg Հնդկաստան
Ժանրեր World-music և արտակադրային երգի կատարող
Մասնագիտություն դերասան, երգիչ, կոմպոզիտոր և կինոդերասան
Ամուսին չկա[1]

Լատա Մանգեշկար (մարաթհի` लता मंगेशकर, անգլ.՝ Lata Mangeshkar, սեպտեմբերի 28, 1929({{padleft:1929|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:28|2|0}}), Մադհյա Պրադեշ, Հնդկաստան), հնդիկ երգչուհի, Հնդկաստանի արտակադրային ամենահայտնի և հարգված երգչուհիներից մեկն է։[2][3] Նա երկրորդ հնդիկ երգչուհին է Մ. Ս. Սուբբուլակշմիից հետո, ով ստացել է Հնդկաստանի բարձրագույն քաղաքացիական Բհարատ Ռատնա պարգևը։[4] 1989 թվականին արժանացել է Հնդկաստանի ամենաբարձրագույն` Դադասահեբ Փհալկեի անվան պարգևին: Նրա երեք քույրերը նույնպես երգչուհիներ են (Աշա Բհոսլե, Ուշա Մանգեշկար և Մինա Խադիկար), երգիչ և կոմպոզիտոր է նաև եղբայրը` Հրիդայնաթհ Մանգեշկարը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լատա Մանգեշկարի երգչական կարիերան սկսվել է 1942 թվականին և շարունակվում է արդեն իսկ յոթ տասնամյակ։ Նրա հայրը` Պանդիտ Դինանաթհ Մանգեշկարը, թատրոնի դերասան և դասական երգերի կատարող էր: Լատան երեխաներից ավագն էր: Նրանից հետո հերթականությամբ գալիս էին Մինա, Աշա և Ուշա քույրերը, իսկ վերջում եղբայրը` Հրիդայնաթհը:

Իր առաջին երգի դասերը Լատան ստացել է հորից: Հինգ տարեկանում արդեն աշխատում էր իր հոր երաժշտական ներկայացումներում` որպես դերասանուհի: Դպրոցական առաջին իսկ օրերին երգել էր սովորեցնում մյուս երեխաներին: Երբ նա 13 տարեկան էր, հայրը մահացել է և նրանց ընտանիքի բարեկամ, ռեժիսոր Վինայակ Դամոդար Կարնատակին օգնել է Լատային` երգչուհու և դերասանուհու ուղին բռնելու գործում:

Լատա Մանգեշկարը ձայնագրել է երգեր` հազարից ավելի բոլիվուդյան ֆիլմերի համար, որոնք ներառում են երգեր` Հնդկաստանի շուրջ 36 տարբեր լեզուներով։ Նրա ձայնով երգել են հնդկական կինոյի բազմաթիվ հերոսուհիներ։ Լատան հայտնվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում` ձայնագրությունների առավելագույն քանակի համար: Համաձայն Գինեսի ռեկորդների գրքի 1974 թվականի գրառման, 1948-1974 թվականներին, նա կատարել է 25 հազար ձայնագրություն` 20 հնդկական լեզուներով (համաձայն 1987 թվականի հրատարակության` արդեն 30 հազար ձայնագրություն): Այդ փաստը մի շարք աղբյուրների կողմից ենթարկվեց քննադատության, որոնք կարծում էին, որ երգերի քանակը չափազանցված է: Այդ կարծիքին էր նաև նրա աշխատանքային ընկեր Մոհամեդ Ռաֆին, ով 1977 թվականին գրել էր, որ եթե Լատան կատարել է 25 հազար ձայնագրություն, ապա ես կատարել եմ 28 հազար:[5] Ավելի ուշ երգչուհու երկրպագուները հաշվել էին նրա ձայնագրությունների քանակը` կոնկրետ անվանումներով և ստացել մինչև 6,5 հազար, որն իրականում ավելի քիչ էր, քան Մոհամեդ Ռաֆիի կատարումները:[6]

Ներկայումս, Գինեսի ռեկորդների գրքի համաձայն, առավելագույն ձայնագրություններ ունի Լատա Մանգեշկարի կրտսեր քույրը` Աշա Բհոսլեն (գրանցման պահին երգերի քանակը կազմել է մոտ 11 հազար):

Լատա Մանգեշկարը հանդես է եկել նաև որպես դերասանուհի, երգահան և պրոդյուսեր:

Մասնակի ֆիլմագրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այստեղ ընդգրկված չէ այն ֆիլմերի ցանկը, որտեղ հնչում են միայն Լատայի կատարումները, այլ այն ֆիլմերի մի մասն է, որտեղ նա հանդես է եկել որպես դերասանուհի, պրոդյուսեր և կոմպոզիտոր:

Դերասանուհի

  • 1942 — Pahili Mangalagaur
  • 1943 — Chimukla Sansaar
  • 1943 — Maajhe Baal
  • 1944 — Gajabhau
  • 1945 — Badi Maa
  • 1946 — Jeevan Yaatra
  • 1946 — Subhadra
  • 1948 — Mandir
  • 1952 — Chattrapati Shivaji
  • 2000 — Pukar

Կոմպոզիտոր

  • 1955 — Ram Ram Pavhane
  • 1963 — Maratha Tituka Melvava («Anand Ghan» կեղծանունով)
  • 1963 — Mohityanchi Manjula («Anand Ghan» կեղծանունով)
  • 1965 — Sadhi Manase («Anand Ghan» կեղծանունով, ստացել է մի շարք մրցանակներ)
  • 1969 — Tambadi Mati («Anand Ghan» կեղծանունով)

Պրոդյուսեր

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.mid-day.com/photos/in-pictures-famous-indians-who-are-not-married/9106/97493
  2. «Lata Mangeshkar»։ The Times of India։ December 10, 2002։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-08-30-ին։ Վերցված է 2009-07-22 
  3. Yasmeen, Afshan (September 21, 2004)։ «Music show to celebrate birthday of melody queen»։ The Hindu։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-08-30-ին։ Վերցված է 2009-08-19 
  4. «Lata Mangeshkar given Bharat Ratna» (անգլերեն)։ The Hindu։ 2001-03-22։ Վերցված է 2014-08-17 
  5. Amarjit Singh Kohli. (2012-07-31)։ «Setting the record straight» (անգլերեն)։ Hindustan Times։ Վերցված է 2014-09-10։ «Setting the record straight» 
  6. «Most studio recordings - singles and albums combined» (անգլերեն)։ GuinnessWorldRecords.com։ Վերցված է 2014-09-10