Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարան
ISGardnerMuseum.JPG
Տեսակ պատկերասրահ
Երկիր 45 Star US Flag.svg ԱՄՆ[1]
Տեղագրություն Մասաչուսեթս
Ղեկավարության նստավայր Բոստոն
Հիմնադրված է 1903
Հիմնադիր Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդներ
Կոորդինատներ: 42°20′19.0″ հս․ լ. 71°5′56.0″ ամ. ե. / 42.338611° հս․. լ. 71.098889° ավ. ե. / 42.338611; 71.098889
Կայք gardnermuseum.org

Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարան (անգլ.՝ Isabella Stewart Gardner Museum) կամ Fenway Court, ինչպես հայտնի էր Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների կենդանության օրոք, թանգարան ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Բոստոն քաղաքում: Թանգարանի արվեստի հավաքածուն ունի համաշխարհային նշանակություն և ներառում է եվրոպական, ասիական և ամերիկյան արվեստի նմուշներ՝ գեղանկարներ, քանդակներ, գոբելեն, դեկորատիվ արվեստ: 1990 թվականին թանգարանի տասներեք աշխատանքներ գողացել են. հանցագործությունը մնում է դեռևս չբացահայտված և արվեստի նմուշների տեղն անհայտ է:

Թանգարանում կազմակերպվում են պատմական և ժամանակակից արվեստի ցուցահանդեսներ, ինչպես նաև համերգներ, դասախոսություններ, ընտանեկան և համայնքային ծրագրեր, փոփոխում են բակի ցուցադրությունները: Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների կտակին համապատասխան՝ թանգարանի մուտքի զեղչ է նախատեսված Բոստոն Ռեդ Սոքս հուշաիր կրողների համար և մուտքն անվճար է Իզաբելլա անունով այցելուների համար:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանը ստեղծվել է 1900 թվականին և բացվել է 1903 թվականին ամերիկյան արվեստի առաջատար կոլեկցիոներ, բարերար, արվեստի հովանավոր Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների (1840-1924) կողմից: Թանգարանը գտնվում է 15-րդ դարի Վենետիկյան պալատի` մասնավորապես Բարբարո պալատի նմանության կառուցված շենքում:

Գարդները լրջորեն սկսել է հավաքագրել, երբ հոր մահից հետո հսկայական ժառանգություն է ստացել: Նրա առաջին խոշոր ձեռքբերումը 1892 թվականին Փարիզի աճուրդում Յան Վերմեերի «Համերգը» կտավն էր: 1894 թվականին Բերնարդ Բերենսոնը Սանդրո Բոտիչելլիի աշխատանքների ձեռքբերման համար առաջարկել է իր օգնությունը, Գարդները դարձել է առաջին ամերիկացին, ով Վերածննդի վարպետի նկար է ունեցել: Բերենսոնի օգնությամբ իր հավաքածուի համար Գարդները ձեռք է բերել շուրջ 70 արվեստի գործեր:

«Եվրոպայի բռնաբարությունը» (1562) Տիցիանի կտավը թանգարանի ամենահայտնի աշխատանքներից է

1898 թվականին ամուսնու՝ Ջոն Լ. Գարդների մահից հետո Իզաբելլա Գարդները նախաձեռնում է իր և ամուսնու երազանքի իրականացումը՝ իրենց հավաքածուի համար թանգարանի ստեղծումը: Նա Բոստոնի Fenway ճահճոտ միակողմանի զբոսայգում թանգարանի համար տարածք է ձեռք բերում և վարձում ճարտարապետ Ուիլյարդ Թ. Սիրսին՝ կառուցելու թանգարան Վենետիկի Վերածննդի պալատների մոդելով: Նա խորապես ներգրավված էր կառույցի նախագծման գործում: Շենքի կառուցումից հետո Գարդները մի ամբողջ տարի խնամքով տեղադրում էր իր հավաքածուն: Ի սկզբանե թանգարանի պատկերասրահները չունեին ներկայիս տեսքը: Վաղ իտալական կտավների սենյակը մինչև 1914 թվականը եղել է Գարդների չինական սենյակ:

Թանգարանը բացվել է 1903 թվականի հունվարի 1-ին, որի տոնակատարության ընթացքում հանդես է եկել Բոստոնի սիմֆոնիկ նվագախումբը:

Գարդների կենդանության օրոք թանգարան են այցելել արվեստագետներ, կատարողներ, գիտնականներ՝ ոգեշնչվելու հարուստ հավաքածուից և շլացնող վենետիկյան շրջանակից, այդ թվում՝ Ջոն Սինգեր Սարջենթի, Չարլզ Մարտին Լևլերի և Ռութ սեն Դենիի աշխատանքներով: Թանգարանում երբեմն տեղի էին ունենում արվեստագետների աշխատանքների ցուցադրումներ, այդ թվում՝ ամերիկացի քանդակագործ Աննա Կոլեման Լադի ցուցահանդեսը: Այսօր թանգարանի ժամանակակից նկարիչ-ռեզիդենտ ծրագրի, բակային ցուցադրումների, համերգների, նորարարական կրթական ծրագրերի միջոցով շարունակվում է Իզաբելա Գարդների ժառանգությունը:

Գարդները թանգարանի առաջին տնօրեն է նշանակել իր քարտուղար և Բոստոնի գեղարվեստի թանգարանի նախկին գրադարանավար Մորիս Կարտերին (1877-1965): Կարտերը ցուցակագրել է ամբողջ հավաքածուն և գրել Գարդների կենսագրականը՝ «Isabella Stewart Gardner and Fenway Court»-ը:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. archINFORM — 1994.