Թվային ֆոտոխցիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Partly disassembled Lumix digital camera.jpg

Թվային ֆոտոխցիկ (անգլ.՝ Digital Camera) ֆոտոխցիկ, որում օպտիկական պատկերի տպման համար լուսազգայուն նյութի փոխարեն օգտագործվում է կիսահաղորդիչ ֆոտոմատրիցա և թվային հիշողության սարք: Անալոգային ազդանշանը մատրիցայից ԱԹՓ-ի (անալոգաթվային փոխարկիչ) միջոցով փոխակերպվում է թվային կոդի և փոխանցվում է պահեստավորման սարքի կամ մեկ այլ արտաքին սարքի մեջ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին փորձնական թվային ֆոտոխցիկը արտադրել է 1975 թվականին Eastman Kodak ընկերության ինժեներ Սթիվեն Սասունը: Նրանում օգտագործված մատրիցան ուներ 0,01 մեգափիքսել թույլտվություն: Թվային ֆոտոխցիկների հայտնվելուն նախորդել են վիդեոխցիկները,որոնք իրենցից ներկայացնում էին վիդեոկամերա հարմարեցված անշարժ պատկերների անալոգային ձայնագրման համար վիդեոկամերայի կամ վիդեոսկավառակի վրա: Առաջին վիդեոֆոտոապարատի նախատիպը՝ Sony Mavica, ներկայացվել էր 1981 թվականին: Սպառողական մակարդակի առաջին թվային ֆոտոխցիկը 1988 թվականին դարձավ «Fuji DS-1P»-ը, որը ձայնագրման համար օգտագործում էր SRAM շարժական քարտը: Նույն թվականին Kodak-ը ստեղծեց առաջին հայելային ֆոտոապարատը՝ «Electro-Optic Camera»-ն հիմնված փոքր որմատ ունեցող Canon New F-1-ի վրա:

Թվային ֆոտոխցիկ սարքավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուսանկարչության զարգացումը հանգեցրեց նրան, որ մշակվեցին որոշ չափանիշներ ինտերֆեյսի,լուսանկարչի, ու իր կողմից օգտագործվող ֆոտոտեխնիկայի միջև: Արդյունքում սացվեց,որ թվային ֆոտոխցիկները հիմնականում իրենց արտաքին ու ներքին օգտագործման տվյալներով նման են ժապավենային ֆոտոտեխնիկային: Տարբերությունը կայանում է ֆիքսացիայի տեխնոլոգիայի և դրան հետևող պատկերի մշակման մեջ:

Թվային ֆոտոխցիկի հիմնական տարրերը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մատրիցա

Ցանկացած ֆոտո-և վիդեոխցիկի հիմնական տարրը մատրիցան է: Ստացված պատկերի որակը հիմնականում կախված է մատրիցայի և օբյեկտիվի որակից: Մատրիցան (երբեմն այն անվանում են սենսոր) իրենից ներկայացնում է կիսահաղորդիչ պլաստինա, որը բաղկացած է լուսազգայուն տարերից, շատ դեպքերում խմբավորված տողերով ու սյուներով:

Օբյեկտիվ

Թվային ֆոտոխցիկի օբյեկտիվը առանձնապես չի տարբերվում սովորական ֆոտոկամերաների օբյեկտիվներից: Սենսորի փոքր չափերի պատճառով,թվային ֆոտոխցիկների օբյեկտիվները (բացի հայելային ֆոտոկամերաներից,որ օգտագործում են նույն օբյեկտիվը) իրենց չափսերով ավելի փոքր են: Թվային ֆոտոխցիկի օբյեկտիվները կառուցված են այնպես, որ լույսի ճառագայթները օբյեկտիվից մատրիցայի վրա ընկնեն զուգահեռ հոսքով:

Շնորհիվ 35 մմ ժապավենի չափերի փոքրացմանը , սիրողական մակարդակի ֆոտոխցիկներում հնարավոր դարձավ օպտիկական սխեմաների օգտագործումը, ինչը նախկինում վերաբերում էր միայն թանկարժեք ապարատներին:

Տեսաորոնիչ

Ֆոտոխցիկի տարր է , որը ցույց է տալիս հետագա նկարի սահմանները և որոշ դեպքերում նկարահաման կտրուկությունն ու պարամետրերը: Շուկայական թվային ֆոտոխցիկներում որպես տեսաորոնիչ է օգտագործում LCD էկրանը (հայելայինում LiveView ռեժիմով և կոմպակտ ֆոտոխցիկներում) և տարբեր էլեկտրոնային ու օպտիկական տիպի տեսաորոնիչներ:

Պրոցեսսոր

Թվային ֆոտոխցիկներում պրոցեսսորը կատարում է հետևյալ ֆունկցիաները.

  • աշխատող փականի կառավարումը,
  • կառավարում է օբյեկտիվը ավտոմատ և մեխանիկական նկարահանման ռեժիմներում,
  • սպիտակի բալանսի ընտրությունը,օբյեկտի լուսավորվածության չափումը, էքսպոզույքի որոշումը, գունային ջերմաստիճանի ընտրությունը և այլն,
  • ֆլեշի աշխատանքի կառավարումը,
  • բրեքետինգի կառավարումը՝ շարունակական նկարահանման հնարավորությունը ֆոտոխցիկի տարբեր պարամետրերի դեպքում,
  • հատուկ էֆֆեկտների կառավարմամբ արդեն իսկ ունեցած շարքից (սև ու սպիտակ, կարմիր աչքերի էֆեկտի ուղղումը և այլն),
  • Ընտրված նկարահաման ռեժիմի,պարամետրերի ,պատկերի ինֆորմացիայի ձևավորումը և թողարկումը էկրանի վրա:
Հիշողության քարտ

Հիշողության քարտը ինֆորմացիայի կրող է , որը ապահովում է մեծ ծավալով տվյալների, այդ թվում նաև թվային ֆոտոխցիկով ստացված պատկերների երկարաժամկետ պահպանումը: Սկզբնական շրջանի թվային ֆոտոխցիկներում օգտագործվում էին ուրիշ ինֆորմացիայի կրողներ ևս, այդ թվում նաև փոքր կոշտ սկավառաակներ, դիսկետներ, ձայնագրված օպտիկական և մագնիսաօպտիկական սկավառակներ, մինչև աուդիոկասսետներ:

Չափերն ու ինտերֆեյս

Արտաքին ինտերֆեյս, որ միանում է համակարգչին, ունենում են համարյա բոլոր թվային ֆոտոխցիկները: Այսօր դրանցին ամենատարածվածը համարվում է USB-ն: Ինչպես նաև օգտագործվում են հատուկ տիպերի միակցիչներ հեռուստացույցին կամ տպիչին միանալու համար: Հայտնվել են անլար ինտերֆեյսով առաջին ֆոտոխցիկների մոդելներ: