Թիֆոնոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թիֆոնոս
E and T.jpg
ՏեսակՀին հունական դիցաբանության կերպար
Սեռարական
ՎայրԵրկինք
ՀայրLaomedon?[1] և Կեֆալոս
Քույր/ԵղբայրՊրիամոս և Aethilla?
ԶավակներՖաետոն, Մեմնոն[1], Emathion?[1] և Q60320570?
Tithonus Վիքիպահեստում
Էոսը հետպանդում է անհողդողդ Թիֆոնոսին, ում ձեռքին կա քնար, ատտիկական կարաս, Մ.թ.ա. 470–460 (Լուվր).

Թիֆոնոս (հին հունարեն՝ Τιθωνός), հունական դիցաբանությունում Տրոյայի Լաոմեդոն արքայի և գետի աստվածություն Սկամանդերի դուստր Ստրիմոյի որդի: Լուսաբացի աստվածաուհի Էոսը սիրահարվում է Թիֆոնոսին և տանում է նրան Եթովպիայի, որտեղ ծնվում են նրանց երկու որրդիներ Էմաթիոնը և Մեմնոնը[2]: Մեմնոնը մասնակցում է Տրոյական պատերազմին՝ տրոյացիների ճամբարում: Նրան սպանում է հերոս Աքիլլեսը: Զևսը վերակենդանացնում է և հավերժական կյանք է պարգևում Մենմոնին: Էմաթիոնը դառնում է Եթովպիայի արքա: Նրան սպանում է հերոս Հերակլեսը [3]:

«Աֆրոդիտե» հոմերյան հիմնում, Էոսը խնդրում է Զևսին հավերժական կյանք շնորհել Թիֆոնոսին և Զևսը համաձայնվում է: Էոսը մոռանում է հիշատակել հավերժական երիտասարդության մասին և Թիֆոնոսը դառնում է տկար և անմահ ծերուկ: Հիմների հետագա տարբերակներում Թիֆոնոսը այդքան է ծերանում և չորանում, որ դառնում է կնճիթավոր ճպուռ:

Տիֆոնոսը մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թիֆոնոսը Ալֆրեդ Թեննիսոնի համանուն պոեմի գլխավոր հերոսն է: Պոեմը նախաբանում կրկնում է դիցաբանական սյուժեն: Թիֆոնոսը Ավրորայի ( հռոմեական դիցաբանությունում արշալույսի աստվածուհի) խնդրանքով ատավածներից ստանում է անմահության պարգևը: Արդեն ծեր և տկար Տիֆոնոսը խնդրում է իր սիրուհուց ազատել իրեն այդ հավերժական անեծքից և մահ պարգևել իրեն: Արտասվախառն Ավրորան պատախսանում է, որ նույնիսկ աստվածները չեն կարող չեղարկել իրենց իսկ տված պարգևը: Դառնացած Տիֆոնոսը հանգրվանում է Ավորոայի գրկում` տենչալով ստանալ այն, ինչը երբեք չի կարող պատահել[4]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]