Էդուարդ Օլե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էդուարդ Օլե
Ծնվել էմայիսի 20, 1898(1898-05-20)[1]
ԾննդավայրԿառուլա, Վալգամաա, Էստոնիայի Հանրապետություն
Վախճանվել էնոյեմբերի 24, 1995(1995-11-24)[1] (97 տարեկանում)
Մահվան վայրՍտոկհոլմ, Շվեդիա[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Estonia.svg Էստոնիայի Հանրապետություն
Flag of Sweden.svg Շվեդիա
ԿրթությունԳեղարվեստի բարձրագույն դպրոց
Մասնագիտություննկարիչ

Էդուարդ Օլե (էստ․՝ Eduard Ole, մայիսի 20, 1898(1898-05-20)[1], Կառուլա, Վալգամաա, Էստոնիայի Հանրապետություն - նոյեմբերի 24, 1995(1995-11-24)[1], Ստոկհոլմ, Շվեդիա[1]), էստոնացի նկարիչ[2]: 1944 թվականից ապել է Շվեդիայում, 1951 թվականին ստացել է շվեդական քաղաքացիություն: Հայտնի է կուբիզմի և դիմանկարների ոճով իր ստեղծագործություններով:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդուարդ Օլեն ծնվել է 1898 թվականի մայիսի 20-ին Կառուլա վոլոստում: Նա բավականին վաղ ծանոթացել է ժամանակակից արվեստի հետ գեղարվեստի դպրոցի գրադարանի վերարարտդրություններով և այցելելով Մոսկվայի ու Սանկը Պետերբուրգի թանգարաններ: 1914-1918 թվականներին Օլեն սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում, որտեղ նրա վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել հատկապես գերմանական էքսպրեսիոնիզմը[3]: 1918 թվականին Էստոնիայի անկախության ձեռք բերումից հետո Օլեն վերադարձել է հայրենիք, որտեղ նա աշխատել է որպես թատերական նկարիչ, նկարչության ուսուցիչ և գեղարվեստական քննադատ: 1923 թվականից նա դարձել է վարպետ նկարիչ: Այդ տարին նա Ֆրիդրիխ Հիստի և Ֆելիքս Ռանդելի հետ նա Տարտուում ստեղծել է արվեստի խմբակ, որը կազմակերպել է կուբիզմի ոճով աշխատանքների ցուցահանդեսներ: Չնայած Օլեն աշխատել է կուբիզմի ոճով, նրա ստեղծագործությունները պահպանել են ֆիգուրատիվիզմի տարրեր: Այս ստեղծագործական ժամանակաշրջանը ավարտվել է 1926 թվականին և Օլեն զբաղվել է ստվերաներկով նկարչությամբ:

1925 թվականին Օլեն իր աշխատանքները ուղարկել է Փարիզի Անկախների սալոն[4]: 1927 թվականին նա ուսումնական այց է կատարել Ֆրանսիայի մայրաքաղաք: Այդպես նա ստեղծել է մի շարք նկարներ, որոնք ներշնչված են քաղաքային թեմաներով: Այս ուղևորությունից հետո կուբիզմի ազդեցությունը նրա աշխատանքների վրա մարել է, և նա անցել է ֆիգուրային կոմպոզիցիաների: 1930-ականների սկզբին Օլեն նկարել է էստոնական մշակույթի գործիչների դիմանկարների մի շարք: Նրանց թվում են Յուհան Սիմը, Հենրիկ Վիսնապուուն, Ֆրիդեբերգ Տուգլասը և Աուգուստ Գայլիտը: 1937 թվականին Օլեն 2-րդ անգամ մեկնել է Փարիզ: Դրանից հետո նա մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել լանդշաֆտային նկարչության հանդեպ և աշխատել այս ժանրում մինչև 1940-ական թվականները: 1939 թվականին նա ամուսնացել բանասեր Հելմի Մետսվախտի հետ:

1943 թվականին նա Էստոնիայից գնացել է Ֆինլանդիա, որտեղ նա նկարել է Լաուրա Քեթունենի ու Վիլյե Տարկայնենի դիմանկարները: Հաջորդ տարի նա այդտեղից գնացել է Շվեդիա: 1951 թվականին նա ընդունել է Շվեդիայի քաղաքացիություն[5]: Նրա կինը մնացել է ապրելու Էստոնիայում: Օլեն կարողացել է կրկին այցելել իր հայրենիք միայն 1990 թվականին:

Շվեդիայում Օլեն աշխատել է որպես Հյուսիսային երկրների թանգարանի նկարազարդող[6]: Նա ուղևորվել է Լապլանդիա և Հյուսիսային Նորվեգիա, որից հետո սկսել է փոխվել նրա գեղարվեստական ոճը: Նա կենտրոնանում էր սկանդինավյան հյուսիսային բնապատկերների վրա, նրա աշխատանքներում սկսել են գերակիշխող դեր ունենալ հյուսիսային էքսպրեսիոնիզմի տարրերով պոստիմպրեսիոնիզմը, մասնաապես Էդուարդ Մունկի նման[7]: 1960-ականների վերջին Օլեն նորից իր աշխատանքներում կրկին ներառել է կուբիզմի տարրեր: Այս ստեղծագործական շրջանը տևել է մինչև նրա մահը: Օլեն մահացել է 1995 թվականի նոյեմբերի 24-ին Ստոկհոլմում, թաղված է Տալլինի Անտառային գերեզմանոցում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 RKDartists
  2. «Eduard Ole»։ Eesti Kunstimuuseum։ Վերցված է 2 February 2011 
  3. Mägi Arvo (1978)։ Eduard Ole: The Life and Work of the Artist։ Stockholm: Estniska Kultursamfundet։ էջ 32։ ISBN 91-7260-197-3 
  4. Mägi Arvo (1978)։ Eduard Ole: The Life and Work of the Artist։ Stockholm: Estniska Kultursamfundet։ էջ 8։ ISBN 91-7260-197-3 
  5. Arvo Mägi: Eduard Ole: The Life and Work of the Artist, Stockholm 1978, S. 20.
  6. Arvo Mägi: Eduard Ole: The Life and Work of the Artist, Stockholm 1978, S. 33.
  7. Arvo Mägi: Eduard Ole: The Life and Work of the Artist, Stockholm 1978, S. 21-24.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Arvo Mägi: Eduard Ole: The Life and Work of the Artist, Stockholm 1978, ISBN 91-7260-197-3.